Bütün yenilikləri Facebook səhifənizdə izləyin. Yalnız "Bəyənirəm" edin.

06:15 - 14.11.2019  
«Müşfiq»in taleyini yaşayan abidələr
Tarix: 4-03-2017, 10:42 | Bölmə: Xəbərlər » Maraqlı

«Müşfiq»in taleyini yaşayan abidələrBir neçə gün öncə Bakının Nəriman Nərimanov və İnşaatçılar prospektlərinin kəsişməsində yerləşən parkda Azərbaycanın görkəmli şairi Mikayıl Müşfiqə qoyulmuş bust dağıdıldı. Buna səbəb "Azəravtoyol» ASC tərfindən aparılan təmir işləri göstərildi. Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi tərəfindən "Mədəni İrsin Qorunması, İnkişafı və Bərpası üzrə Dövlət Xidməti”ndən isə bildirildi ki, bust onların icazəsi olmadan götürülüb. İctimai etirazlardan sonra günahkar olduğu bildirilən "Azəravtoyol»nun işçiləri cəzalandırılıb. 

Xatırladaq ki, Mikayıl Müşfiqin dağıdılan heykəlinin müəllifi heykəltaraş, Azərbaycanınn əməkdar rəssamı Münəvvər Rzayevadır. Heykəl 1970-ci ildə qırmızı qranitdən hazırlanıb. 

Müşfiqin büstü Azərbaycanda dağıdılan yeganə abidə deyil. Ötən illərə nəzər salsaq Azərbaycanın bir sıra görkəmli şəxsiyyətlərin abidələri eyni aqibətlə üzləşib. 

Dağıdılan tarixi abidələr…

2009-cu ildə Əzizbəyov bağı adı ilə məşhur olan ərazidə Məşədi Əzizbəyovun heykəli götürülb. O zaman Mədəniyyət və Turizm Nazirliyi açıqlama verərək, heykəllərin götürülməsi barədə qərarın Bakı şəhər İcra Hakimiyyəti tərəfindən verildiyini bildirmişdi. M.Əzizbəyovun nəvəsi Mehdi Əzizbəyov söküntünün onlara heç bir xəbər verilmədən aparıldığını və bu zaman heykəlin zədələndiyini qeyd etmişdi. Heykəlin oradan götürülməsindən 8 il keçməsinə baxmayaraq hələ də həmin ərazi Əzizbəyov bağı olaraq insanların yaddaşında öz yerini qoruyur. 

1969-cu ildən Dövlət tarix-memarlıq qoruğu elan edilmiş, UNESCO tərəfindən dünya mədəni irsi siyahısına salınmış "İçəri şəhər” qoruğunun tərkib hissəsi olan və 1900-cü ildə inşa edilmiş, Səbail rayonu, Neftçilər prospekti 77 ünvanında yerləşən bina, 1896-cı ildə inşa edilmiş, Neftçilər prospekti 79 ünvanlarında yerləşən binalar 2006-cı ildə sökülüb. Bu binalar 27 aprel 1988-ci il 145 №-li Nazirlər Kabinetinin qərarı ilə 384 və 385 №-lər altında dövlət tərəfindən mühafizə olunan tarix-mədəniyyət abidələridir.  "İçəri şəhərdə” sökülən abidələr bununla məhdudlaşmır. Elmi mənbələrə əsasən, "İçəri şəhər”in tərkib hissəsi olan bu abidələrin altında hələ aşkar olunmamış və tarix-mədəniyyətimiz üçün çox önəmli tapıntılar, özəlliklə də müxtəlif istiqamətlərə yönələn yeraltı yollar mövcuddur. Bu səbəbdən hər hansı elmi-arxeoloji işlər aparılmadan, səlahiyyətli qurumlarla razılaşdırma işləri aparmadan abidələrin dağıdılması, Azərbaycan, həmçinin dünya tarixini dəyərli tapıntıları aşkarlamaq imkanından məhrum edir.

2015-ci ilin avqust ayında Azərbaycan dövlətinin qurucusu Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin Bakıda olan yeganə büstü (Novxanıdakı abidə deyil) götürüldü. Rəsulzadənin Bakmil metrostansiyasının yanında, depo ərazisində mövcud olan büstü 1992-ci ilrdə qoyulmuşdu. Bu addım h qəbulolunmaz bir qərar olaraq dəyərləndirilsə də büstün geri qaytarılması barədə heç bir addım atılmadı. Beləcə, Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin banisinin yeganə büstü sökülərək tarixə qarışdı…

2016-cı ildə "Sovetski" sökülən zaman oradakı abidələr də "Sovetski” ilə birgə tarixə gömüldü. Belə ki, tarixi abidələr sırasına daxil olan, bir zamanlar Abbas Mirzə Şərifzadənin yaşadığı bina söküldü. Binanın söküntüdən əvvəlki şəkilləri istifadəçilər tərəfindən sosial şəbəkədə paylaşılmış və söküntü qərarı ictimai qınaq hədəfinə çevrilmişdi. Ancaq burada da göstərilən ictimai qınaq təsir göstərmədi. 

"Sovetski" kimi tanınan ərazidə onlarla tarixi bina vardı. Eyni zamanda burada yerlmiş 9 binada Azərbaycanın görkəmli şəxsiyyətləri yaşayıb. Binalardan ən qədimi 1890-cı il, ən yenisi isə 1916-cı ildə inşa olunmuşdu. Mirzağa Əliyev küçəsi 115-də yerləşən bina Azərbaycan SSRİ Əməkdar və Xalq Artisti adını alan tarixi şəxsiyyətlərdən olan Abbaş Mirzə Şərifzadənin adı ilə tanınırdı. Bakı şəhərinin Baş Planına əsasən "Sovetski"də yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələri siyahısında yer almış 21 yaşayış evi və 2 abidə sökülüb. Qanunda edilən dəyişikliyə əsasən, söküləcək yaşayış evləri və mədəniyyət abidələri "Yerli əhəmiyyətli daşınmaz tarix və mədəniyyət abidələrinin siyahısı"ndan çıxarılıb. Sökülən abidələrindən biri M. Muxtarov küçəsi, 83 ünvanında yerləşən, 1888-ci ildə tikilmiş hamamdır. Həmin hamamın binasında Dövlət Yuğ Teatrı yerləşib. Digər abidə isə Bakının Nərimanov rayonunda S.Rəhimov və A.Şaiq küçələrinin tinində yerləşən, XIX əsrin sonunda tikilmiş Şollar su kəmərinin su yayma qülləsidir. Sökülən tarixi yaşayış evləri Yasamal rayonunun ərazisində idi. Bu evlər isə 1885-1916-cı illərdə tikilmişdi. 

"Dağıdılan abidələr dağıdılıb, dağıdılmayan da "gözəlləşib””

Tarixi-mədəni irsin qorunması üzrə İctimai Nəzarət Komitəsinin koordinatoru Aytəkin İmranova Bizimyol.info-ya açıqlamasında bildirdi ki, Müşfiqin büstü göz önündə olan abidə idi. Ona görə də geniş müzakirələrə səbəb oldu: "Ancaq gözdən iraq yerlərdə abidələrin dağıdılması silsilə şəklində olub. Qıraq yerlərdə qoruq əraziləri satılır, arxoeoloji abidələr dağıdılır və çoxsaylı belə hadisələr baş verir. İçərişəhərin özündə otel tikilən orada yeraltı yollar var idi, aşkara çıxmışdı. Hamısının üstünü sementləyib bağladılar. İctimaiyyətin yetərli təpkisi olsa idi, bunlar bəlkə də olmaz. Ancaq o qədər hadisəyə təpki göstərilməlidir ki, camaatın buna enerjisi qalmayıb. Qanunla tarixi abidələr sökülə bilməz. Bir neçə il öncə qanuna əlavələr elədilər ki, hansı halda nələr ola bilər. Yəni söküntüyə yer qoydular. İllər boyu mən də daxil olmaqla hamı düşünür ki, nəyə görə bu abidələr dağıdılır? Milləti, dövləti tanıdan onu millətlər arasında hörmətə mindirən onun tarixi, abidələridir”. 

A.İmanova deyir ki, dünyanın inkişaf istiqamətləri var. Dövlətarası üstün tutulan dəyərlər mövcuddur: "Əgər bir dövlətin tarixi yoxdursa, abidəsi yoxdursa o dövlət nə ilə fərqlənir? Xüsusi ilə də Qarabağ kimi müharibə gedən ölkədə. Hardakı o müharibənin mənbəyi, üstə olan səbəbi tarixdir. Yəni, bu torpaq kimə məxsusdur, burda ilk kim məskunlaşıb. Bunun üstündə bu qədər qan tökülür, neçə illərdir problemlər yaşanır, necə ola bilər ki, insan öz şəhərində, paytaxtında abidələri darmadağın etsin? Sonra da deyirik ki, ermənilər orada abidələri darmadağın edirlər. Axı bizdə də gərək onlara qarşı arqumentlər ola». 

"Heykəli sökmək, yerini dəyişmək böyük məsuliyyət tələb edir”

Heykəltəraş Cümşüd İbrahimli «Kulis.az»a müsahibəsində bildirib ki, bizdə heykəllərə qarşı bu laqeydlik bir neçə dəfə olub: "Bir neçə il əvvəl Nəsiminin heykəlini də götürmüşdülər. Sonradan gətirib yerinə qoydular. Əvvəllər gözəl bağın içində idi, həmahəng landşaftı vardı. İndi isə arxasında ticarət mərkəzi tikiblər. Heç uyğun gəlmir. Şair hara, ticarət mərkəzi hara. Hər hansı bir heykəl incəsənət əsəridir. Özü də çox qiymətli incəsənətə əsəridir. Çünki bunu dövlət sifariş verir, özü də baha başa gəlir. Onu sökmək, yerini dəyişmək böyük məsuliyyət tələb edir. Heykəl yerindən götürüləndə zədə ala bilər. Cüzi ehtiyatsızlıqdan heykəlin qulağı, burnu sına bilər, abidə çartlaya bilər. İnşaatçıların, fəhlələrin gördüyü iş necə olmalıdır! Bunu xüsusi mütəxəssislər eləməlidirlər. Belə işlər hökumətin nəzarəti ilə olmalıdır, özbaşına olmaz”.

Heykəltaraş bizdə heykəllərin düzgün yerlərdə yerləşdirilmədiyi məsələsinə toxunub. Onun sözlərinə görə, bizdə yerlər düzgün seçilmir, o cümlədən Koroğlunun heykəli: "Koroğlunu bağa sığışdırmaqmı olar? Hələ utanmaz-utanmaz əvvəllər Kukla Teatrı ilə üzbəüz bağa qoymaq istəyirdilər. Tiflis prospektində qoyulan at heykəlinin yeri münasib deyil. Onun ətrafı dörd tərəfdən açıq olmalıdır. Amma indiki yeri elədir ki, şaha qalxmış at ancaq iki tərəfdən görünür. O heykəl barədə mənə bir neçə tanınmış qadınlar şikayətlər ediblər ki, biədəb görkəmi var. Dediyim kimi, bizdə heykəlləri tanışlıqla, rüşvətlə, qohumbazlıqla müəyyən adamlara tapşırırlar. Bu ölkədə nə qədər heykəltəraş var? Nə vaxta qədər ancaq bir-iki adama sifariş veriləcək. Bəs yerdə qalan heykəltəraşların işləri nə vaxt qoyulacaq? Bulvarda düz-əməlli heykəl görməmişəm. Ordakılar heykəl deyil, bəsit fiqurlardı. Fəvvarələr bağında da birini qoyublar, qız ağzına pomada çəkir. Bu heykəl deyil, pul yemək vasitəsidir. Bayaq dediyim kimi bizdə heykəl işi bir neçə nəfərin əlində cəmlənib, qalan heykəltəraşlar da acından ölür”. 

AYSEL
Xəbər 2407 dəfə oxunub






Oxşar xəbərlər

Məşhur aktrisa azərbaycanlı aktyorla eşq yaşayır?
Əvəz Zeynallının üzərindəki qadağa götürüldü - özü yazdı
BMT baş katibinin xüsusi nümayəndəsi Azərbaycana gəlib
Gürcüstan Azərbaycana müşahidəçilər göndərəcək
Ölkəmizdə yeni soyuducu anbarlar yaradıla bilər
"Etdiklərimə görə oğlumdan üzr istədim" - Fədayə
MTRŞ Prezidentə müraciət etdi
Mənfi ehtimal! Azərbaycanda çörək kəskin bahalaşacaq
Müsavat Partiyasının başqanı Arif Hacılı saxlanılıb
AzTV-də dövlət qurumları tənqid olundu - VİDEO
İlham Əliyev sərəncam imzaladı
Trampdan Ərdoğana 100 milyardlıq təklif
İlham Əliyev Cavid Qurbanovu qəbul edib - FOTO
Tramp İŞİD-in yeni liderini təhdid etdi
Bu il İran polisi 530 ton narkotik vasitə müsadirə edib
Göygöldə oğurluq edən şəxslər saxlanılıb
Ramiz Mehdiyev də AMEA-da islahatlara başladı – İdarə və şöbələr ləğv olunub
LÜTVƏLİ BABAYEV NİYƏ “VURULDU”?
Oqtay Gülalıyev hələ də komadadır - son durum
Ermənistan atəşkəs rejimini 22 dəfə pozub
Rusiya XİN rəhbərinin işğala açıq dəstəyinə reaksiyalar
“Saudi Aramco” səhmlərini niyə satır?
Müsavat Əli İnsanovu "siyasi reanimasiya"dan çıxardı
Azərbaycan yenidən dünyanın diqqət mərkəzində
Parlamentdə büdcə müzakirələri başladı
ADAU-dan yeni XƏBƏR var - Rektorun "333"ləri, villaları, mənzilləri və...
Prezident 4 rayonun ivra başçısını dəyişdirdi – Deputata vəzifə verildi
Prezident: "Biz hələ işin başlanğıc mərhələsindəyik"
Zakir Həsənov təcili müşavirə keçirib - VİDEO
Prezident: "Azərbaycanda siyasi və iqtisadi islahatlar vəhdət təşkil edir"
İsveçdə “Ağdam restoranı” açıldı
Patriarx Kirill Bakıya səfər edəcək
Bu gün Azərbaycanda Konstitusiya günüdür
Rəsmi Bakıdan Lavrova - CAVAB
Azərbaycan Ordusu miqyasında əməliyyat təlimi başlayıb
Ər-Riyadda aktyorlara silahlı hücum olunub
Xoşbəxt Yusifzadə: “Hələ 90 yaşım olsun, sonra baxarıq...”
Mübariz Mənsimov Araz Əlizadəni “siyasi təlxək” adlandırdı
Sabiq Baş prokurorun "GENERAL" bacısı oğluna 12 il iş verildi - HÖKM
Tərtərin Dəmirçilər kəndindən ŞİKAYƏT – “..son ümüd yerimiz mətbuatadır ki, bəlkə…”
Noyabrın 14-də NATO baş katibi Ağ Evə səfər edəcək
Azərbaycan Nayrobi Sammitində iştirak edəcək
Mehriban Əliyeva “Bayraq Günü"nü təbrik etdi
Ərdoğanla Putin Suriya məsələsini müzakirə ediblər
Göyçayda möhtəşəm Nar festivalı keçirilib
Bu gün Azərbaycan Dövlət Bayrağı günüdür
ADAU-nun müəllimləri TƏKZİB EDİR - "Yazılanlar yalan və böhtandır"
Alman şirkəti ərazimizi Ermənistan torpağı kimi təqdim edir - FOTO
Tanınmış yazıçının əri intihar etdi
"Azeri Light" nefti bahalaşıb
“Yeni Müsavat” qəzetinin 30 illik yubileyi qeyd olundu
Nəcməddin Sadıkovu da istefaya çağırdılar - 26 ildir ki...
"Qanunları tapdalayan Cavid Qurbanovdur, yoxsa onun işçiləri?" - VİDEO
İlham Əliyevin təşəbbüsü ilə bu qanunlar dəyişdirilir – Siyahı
İraq kəşfiyyatı iki İŞİD liderini saxlayıb
ADAU-nun "itkin düşmüş" avtobusu tapıldı - Fotolar
MTRŞ ANS ÇM-in tezliyini müsabiqəyə çıxarıb – Vahid Mustafayevin sözçüsündən REAKSİYA
Mehman Hüseynov da bələdiyyə sədri olmaq istəyir
Məşhur milyarder Göyçaya gəldi (FOTO)
Azərbaycan müharibəyə hazırlaşır?
Səfir: “Fransa və Azərbaycanın strateji maraqları üst-üstə düşür"
Qazaxda raket tapılıb
Ümumdünya Şahmat Olimpiadası Naxçıvanda keçirilə bilər
ABŞ Paşinyana əvəz axtarır
"Alışanov üçün 100 min “semiçka puludur"" - Qulu Məhərrəmli
Əli İnsanovun müxalifətlə bir araya gəlməsinə etirazlar
Gəncə sakini kanalizasiya quyusuna yıxılıb
Müsavatın mitinq məktubuna meriyadan cavab verildi
Nəcati Şaşmazın qardaşı barədə şok İDDİA
İnam Kərimov Vaşinqtonda - KT sahəsində əməkdaşlıq

Bütün xəbərlər

2019 - SARI QABAN NƏLƏR VƏD EDİR?
love HƏR ŞEY "QABAN" KİMİ OLACAQ
love DEMOKRATİYAYA DOĞRU BİR AZ DA İRƏLİLƏYƏCƏYİK...
am DİNAMİK İNKİŞAFIMIZ DAVAM EDƏCƏK
lol HEÇ VECİMƏ DƏ DEYİL
tongue AZƏRBAYCANDAN BAŞ GÖTÜRÜB QAÇACAĞAM
crying TRAMP NEFTİN QİYMƏTİNİ QALDIRMAĞA NAİL OLACAQ
what QARABAĞI GERİ ALACAĞIQ
wink SƏN SAYDIĞINI SAY, GÖR Kİ, FƏLƏK NƏ SAYACAQ
recourse DOLLAR 2 MANATDAN BAHA OLACAQ
angry ACLIQ, YOXSULLUQ GƏLİR
tongue ALLAH BİLİR OLACAĞI...

«    Noyabr 2019    »
BeÇaÇCaCŞB
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
 
        Ünvan: Bakı şəhəri, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan nəşriyyatı, 1-ci mərtəbə.
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Script time: [0.45762] initstartout [0.00022] initstartin [0.00113] calstart [0.01357] calend [0.00097] topnewsend [0.00670] rsssend [0.00000] ehgend [0.06540] tagsstart [0.00094] tag-initendin [0.00000] initendout [0.00001] weathend [0.00000] end [0.36864]