Bütün yenilikləri Facebook səhifənizdə izləyin. Yalnız "Bəyənirəm" edin.

04:54 - 22.02.2018  
Jurnalistika niyə vaxtsız ölümlərə səbəb olur...
Tarix: 14-02-2018, 11:34 | Bölmə: Xəbərlər » Maraqlı

Masa arxasında iş, hərəkətsizlik və ...infarkt?

Son bir neçə ayda Azərbaycan jurnalistikasında yarpaq tökümü yaşanır. Təkcə 3 ay ərzində üç nəfər jurnalistimizi ürək xəstəliyindən itirmişik. Həmçinin fotomüxbir Fuad Həsənov da beyin qansızmasından dünyasını dəyişib. Onların cavan yaşda olması, vaxtsız ölümə tuş gəlməsini də xüsusilə vurğulamaq istəyirik. Və bu statistika istər-istəməz jurnalistikanın "erkən ölüm səbəbkarı olan peşə” kimi xarakterizə olunmasına səbəb olur. Bəli, həmkarlarımız xüsusən də ürək xəstəliyindən vaxtsız dünyasını dəyişməyə başlayır. Səbəb bir qayda olaraq icra etdikləri peşədir, ya buna spesifik hal kimi yanaşmaq lazımdır?

Ümumən dünya üzrə statistika göstərir ki, son on ilin statistikasına görə, dünyada 1000 nəfərdən artıq jurnalist peşə fəaliyyətini yerinə yetirərkən dünyasını dəyişib - həlak olub, yaxud da sifarişlə qətlə yetirilib. Ən acınacaqlısı isə odur ki, bu qətllərdən yalnız 10 faizinin səbəbkarları cəzalandırılıb.  Qalan 90 faiz qətlə görə heç kim cəzalandırılmayıb, məsuliyyətə cəlb edilməyib. BJF prezidenti dünya ictimaiyyətini jurnalistikaya qarşı hücumlara reaksiya verməyə çağırıb.

Jurnalist peşəsi dünyanın ən riskli peşələrindən biri hesab olunur. Məsələn, 2012-ci ildə vəzifə başında həlak olan jurnalistlər arasında ölüm hallarının azalmasına baxmayaraq, 2013-cü ildə bu rəqəm bir daha yüksələrək 71-ə çatıb. Bu arada Sərhədsiz Reportyorlar Təşkilatı cari ildə media mənsublarının oğurlanması halının 129% artdığını bildirib. 2013-cü ildə Asiya qitəsində təqribən 4 jurnalist, Yaxın Şərq və Şimali Afrikada isə 23 jurnalist qətlə yetirilib.

Cənubi Amerikada bu rəqəm 12 nəfər olub. 2012-ci ildə isə Cənubi Amerikada öldürülən jurnalistlərin sayı 15 nəfər olmuşdu.

Bu, jurnalistlərin öz əcəli ilə ölmələri faktına aid deyil. Amma ürək xəstəliklərindən əziyyət çəkən və bu səbəbdən dünyasını dəyişən qələm əhli də az deyil. Mütəxəssislər sübut edib ki, jurnalistlərdə ölüm riskini artıran əsas səbəb onların böyük əksəriyyətinin masa arxasındakı fəaliyyəti, yaşadıqları gərginlik və stresslə bağlıdır. Hərəkətsiz həyat bir çox xəstəliklərin, xüsusən də ürək xəstəliklərinin bir nömrəli xəbərçisi, çağırışçısıdır. Üstəgəl, əgər bu cür həyat tərzi keçirənlər siqaret də çəkirlərsə, bu zərərli vərdişlər infarkt və yüksək qan təzyiqinə səbəb olur. Bundan başqa, jurnalistlərin idmana vaxt ayıra bilməməsi də zaman keçdikcə nəfəs darlığı, nəbzdəki artımla müşayiət olunur. Bu da ciddi fəsadlar şəklində özünü göstərir.

Amma bu məsləkdən "əli bala batanlar” da az deyil. Məsələn, CNN teleşirkətinin tanınmış aparıcısı Volf Blitser 3 milyon dollar illik gəlirlə ən zəngin media işçilərinin siyahısında ən yüksək yerləri tutur. ABŞ seçkiləri zamanı 24 saat efirdən demək olar düşməyən Volf Blitser hər gün 2 saat analitik proqramında ölkədə və dünyada baş verən hadisələri təhlil edir.

ABC şirkətinin "Meet the Press” (mətbuatla görüş) proqramının aparıcısı Corc Stepanopulosun illik gəliri 5 milyon dollardır. Həftənin ən başlıca hadisələri bu proqramda ABŞ Konqresi və administrasiyanın yüksək səviyyəli nümayəndələri tərəfindən müzakirə edilir.

CNN telekanalında hər axşam canlı yayında iki saat sürən "Anderson Live” proqramının təsisçisi və aparıcısı Anderson Kuper 11 milyon dollarla Amerika teleməkanında ən yüksək gəlirə malik jurnalistlərdən biri hesab edilir. Hər axşam efirə çıxan proqram Amerikada gənc tamaşaçılardan ibarət ən böyük auditoriya toplayan proqramlar arasında göstərilir. Anderson Kuperin populyarlıq səviyyəsini onun 2012-ci ildə Nyu-Yorkda Madam Tüsso muzeyində mum heykəlinin açılışı ilə ölçmək olar.

Amerikada media sahəsinə yeni gələn jurnalistlərin maaşı ildə orta hesabla 36 min dollar kimi göstərilir. Bu isə ayda orta hesabla 3 min dollar deməkdir. Redaktorlar, teleradio şirkətlərində yazarların maaşları 60 min dollar və bundan yuxarıdır. Daha böyük media bazarında maaşlar və tələblər daha yüksəkdir. Bunlara baxmayaraq, gəlirindən asılı olmayaraq, media işçiləri cəmiyyətdə statusa malikdir.

2013-cü ildə Amerikada keçirilən bir sorğu nəticəsində məlum olub ki, insanlar üçün ən sevilməyən peşələrin sırasında jurnalistika da var. Odunçu, sağıcı-fermer, orduda sıravi əsgər, teatr aktyoru və poçtalyonla eyni sıraya qoyulan jurnalistikanın qara hərflərlə yazılmasının səbəbi onun riskli və qazancsız olmasıdır. Demək olar ki, bütün bu peşələri cari ildə ixtisar gözləyir. Onların əksəri aşağı və orta əmək haqqı olan sənətlər sırasına daxil olsa da, ağır və əzmkar zəhmət tələb edir.

1990-cı ildən dünyada 1000-dən çox jurnalist öldürülüb. Bu barədə isə ABŞ-dakı Jurnalistləri Müdafiə Komitəsi məlumat yayıb.  Məlumatda bildirilir ki, öldürülən jurnalistlərin əksəriyyəti siyasi problemləri, muharibələri və korrupsiya məsələlərini işıqlandırarkən həlak olublar. Komitə bildirir ki, jurnalistika getdikcə daha təhlükəli peşəyə çevrilir.

Sevinc TELMANQIZI

Xəbər 207 dəfə oxunub






Oxşar xəbərlər

Türk gəmiləri döyüş vəziyyətinə gətirildi
Prezident İran müdafiə nazirini qəbul edib
Azərbaycan XİN Fransa XİN-ə cavab verdi
Azərbaycanın mövqeyi dəyişmədi - UEFA reytinqi
Əli İnsanov azadlığa çıxır və ölkədən gedir - təfsilat
Atəşkəs rejimi 135 dəfə pozulub
Bayılda gərginlik artır: əhali Abutalıbovu axtarır
Sabiq deputatlara pensiya veriləcək
Sahibkarlar üçün mühüm qanun - borcları silinir
İqbal Ağazadədən ÇAĞIRIŞ: “Düşmən deyilik”
YPG Türkiyənin zərbələrindən sonra Afrindən geri çəkildi
Sərdar Cəlaloğlu da prezidentliyə namizəd oldu
“Azərsu”ya 15 milyon manat ayrılıb
Göygöldə 11 gündür itkin düşən gəlin Gəncədə tapıldı
“Rəqqasə Fatimə paxıllıqdan məni bloka atıb” – Afət - VİDEO
Azərbaycanlı blogger Moskvada saxlanıldı
PREZİDENT BU BORCLARI SİLİR – Sığorta amnistiyası
ELDAR NAMAZOVUN TƏŞKİLATI İLHAM ƏLİYEVİ DƏSTƏKLƏDİ - Şok bəyanat
Moskvada 25 dərəcə şaxta qeydə alınıb
Kök modeldən erotik FOTO və VİDEOSESSİYA
Hakimiyyət Əli Həsənovla vidalaşır? – “Qaçqınkom” yoxlanılır
Prezidentliyə namizəd Qərbin Qarabağ proseslərinə yanaşmasını şərh edib
Düşmən atəşkəs rejimini 124 dəfə pozub
Serj Sərkisyanın Münhen şantajı və uğursuz gedişi
Gəncə QAİ-sinin cərimə meydançasında "ən ucuz maşınlar kolleksiyası"-RƏHİM ZALOV ÇUBUĞUNU KASIBLARA YELLƏYİR?
Qərbdən gələn diplomatlar müxalifətlə niyə görüşmürlər?
Mülayim keçən qışdan sonra kənd təsərrüfatında nə gözlənilir
Tramp ABŞ prezidentlərinin reytinqində son sırada
Bürcünüz sizə nə deyir? – 20 fevral
Türkiyə ordusu YPG müdafiəsini darmadağın etdi
“Müharibə hər an başlaya bilər” - Zakir Həsənov açıqladı
Müharibə əlillərinə verilən prezident təqaüdü də artırılıb
Əli İnsanov məhkəməyə məktub göndərdi
Şəhid ailəsi üçün Prezident təqaüdü artırılıb
Orduxanın yaxın qohumları dövlətə müraciət etdilər: “Ondan imtina etmişik” - VİDEO, FOTOLAR
Bloqer Tural Sadıqlının atası azadlığa buraxılıb
Arif Babayev “Şərəf” ordeni ilə təltif edilib
Yol polisi DTX-nın əməliyyatına mane oldu – İşdən qovuldu
Baş nazirimiz hesabat verəcək
Livan prezidenti Ermənistana səfər edəcək
62 yaşlı əməkdar müəlliməyə cəza kəsildi - dələduzluq işi
Türkiyəli seks-manyak təcridxanada öldü - Bakıda
İraqda azərbaycanlı qadınlara ömürlük həbs cəzası verildi
Əli Həsənovun kitabı qırğız dilində nəşr edildi
Frenk Elkaponidən Qarabağ qazilərinə növbəti JEST - daha 5 mənzil hədiyyə edəcək
İsmayıllıda yanan villa Ziya Məmmədovundur? - VİDEO
Aparıcı Mətanət Əsədovanı belə öpdü - Efirdə biabırçılıq (VİDEO)
Düşmən təxribatı - atəşkəs 136 dəfə pozulub
"Cəmil Həsənli haqqımda bir xoş söz deyən kimi..." - Anar
Millimiz Avropa çempionatının qalibi oldu
Bərzani yeni seçkilərin anonsunu verdi
PKK-nın da sonu ASALA kimi olacaq - Ərdoğan
Əfv sərəncamının verilmə vaxtı dəyişdirilə bilər - SƏBƏB
Qadın əsəbidirsə, qız doğmaq şansı böyükdür
Suriyada həlak olmuş muzdlunun arvadı: “Onları döyüşə donuz kimi atmışdılar”
19 fevral - BÜRCÜNÜZ
Suriya Afrinə qoşun yeridə bilər
Bakı sakini tullantılardan neft istehsal edir — VİDEO
Göygöldə 2 ayın gəlini yoxa çıxdı (VİDEO)
"Qəbələ" - "Zirə" oyunundan sonra dava düşdü - VİDEO
Rövnəq Abdullayev: “Sadəcə bir addım qalıb”
Qazaxıstan XİN qırğız deputatın saxlanıldığını təsdiqləyib
Avropa Birliyindən Türkiyəyə əxlaqsız və alçaldıcı təklif
“Kərtənkələlər bizə qarşı casusluq edib”-İranlı general
Gültəkin Hacıbəyli FB-də fakt qarşısında qaldı - FOTO
13 nəfər prezidentliyə namizədliyini irəli sürüb
Samiraldo əslində kimdir? (Samiraldonun bir günü) VİDEO
Bikiniyə oxşayan qırmızı libası ilə gecənin ulduzu oldu - fotolar
Əli Həsənov antiAzərbaycan qüvvələrindən danışdı
ABŞ kəşfiyyatının Qarabağla bağlı məxfi məktubu

Bütün xəbərlər

2018-SARI İT BİZƏ NƏLƏR VƏD EDİR?
love HƏR ŞEY "İT" KİMİ OLACAQ
am DİNAMİK İNKİŞAFIMIZ DAVAM EDƏCƏK
lol HEÇ VECİMƏ DƏ DEYİL
tongue AZƏRBAYCANDAN BAŞ GÖTÜRÜB QAÇACAĞAM
crying TRAMP NEFTİN QİYMƏTİNİ QALDIRMAĞA NAİL OLACAQ
what QARABAĞI GERİ ALACAĞIQ
wink SƏN SAYDIĞINI SAY, GÖR Kİ, FƏLƏK NƏ SAYACAQ
recourse DOLLAR 2 MANATDAN BAHA OLACAQ
angry ACLIQ, YOXSULLUQ GƏLİR
tongue ALLAH BİLİR OLACAĞI...

«    Fevral 2018    »
BeÇaÇCaCŞB
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
 
        Ünvan: Bakı şəhəri, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan nəşriyyatı, 1-ci mərtəbə.
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Script time: [0.13120] initstartout [0.00014] initstartin [0.00061] calstart [0.00783] calend [0.00044] topnewsend [0.00423] rsssend [0.00000] ehgend [0.00634] tagsstart [0.00052] tag-initendin [0.00000] initendout [0.00001] weathend [0.00000] end [0.11104]