Bütün yenilikləri Facebook səhifənizdə izləyin. Yalnız "Bəyənirəm" edin.

04:47 - 22.04.2018  
İŞİD-i kim yaradıb - iddialar, ehtimallar və gerçəkliklər
Tarix: 14-04-2018, 11:02 | Bölmə: Xəbərlər » Dünyada

21-ci əsrin, eləcə də 20-ci əsrin qanlı təcrübəsi göstərdi ki, bu cür terror təşkilatlarının arxasında hər zaman qüdrətli dövlətlər və kəşfiyyat orqanları dayanır

İŞİD-i kim yaradıb - iddialar, ehtimallar və gerçəkliklərRusiya XİN sözçüsü ABŞ hökumətini İŞİD terror qruplaşmasını yaratmaqda ittiham edib. ABŞ prezidenti Trampın Rusiyanı hədəfə alan "tvit”lərində İŞİD-in məğlub edilməsində Amerikanın roluna işarə etməsini Moskva cavabsız qoymayıb.

Rusiya Xarici İşlər Nazirliyinin rəsmi nümayəndəsi Mariya Zaxarova "facebook” səhifəsində ABŞ-ı İŞİD-i yaratmaqda günahlandırıb. Sitat: "Sadəcə, hələ heç kəs İraqa görə ABŞ-a təşəkkür edib qurtarmayıb, hansı ki, müdaxilənin yekununda İŞİD peyda oldu”.

Qeyd edək ki, İŞİD-in aktiv şəkildə mövcud olduğu 4 ildə bu qruplaşma haqda. Onun yaranmasında müxtəlif ölkələrin adları hallanıb. Suriya, İran, Rusiya, Türkiyə kimi ölkələrin adı İŞİD-in yaradılmasında hallanıb. Məsələn, 2014-cü ildə İraq sünni alimlərinin lideri, İraq Alimlər Birliyinin sədri Xalid əl-Molla yerli mətbuata müsahibəsində bildirmişdi ki, Səudiyyə Ərəbistanı, Misir, Tunis, Əlcəzair, Mərakeş, Liviya kimi ölkələr İŞİD-in terror fəaliyyətinə dəstək verib. Təbii ki, bu iddiaları adətən qarşı tərəflər öz rəqiblərinə ünvanlayıb. Bu sırada adı ən çox hallanan ölkələrdən biri də ABŞ olub. Bunun isə bir neçə səbəbi olub. Bunlar bir çox etiraflar və sənədlər, habelə məlumatlara əsaslanır.

4 il əvvəl keçmiş amerikalı kəşfiyyatçı Eduard Snouden İŞİD-in arxasında ABŞ, İngiltərə və İsrail kəşfiyyatının dayandığını bildirmişdi. Amerikalı kəşfiyyatçıya görə, İŞİD Yaxın Şərqdə yeni qaydalar və təhdidlər yaratmaqla adı gedən 3 ölkənin maraqlarına xidmət edir. Oxşar fikrilərin, keçmiş dövlət katibi Hillari Klintonun kitabında da yer aldığı iddia olunurdu. Belə ki Klintonun İŞİD-in yaranmasında ABŞ-ın dolayısı ilə rolunun olduğunu etiraf etdiyi qeyd edilirdi.

Məsələ ondadır ki, İŞİD İraqda, ABŞ işğalı dövründə yaranıb. Qruplaşmanın lideri ABŞ ordusu tərəfindən həbs olunub və bir müddət həbsdə qaldıqdan sonra azadlığa buraxılıb. Bundan başqa ABŞ-ın İŞİD mənəvi-ideoloji bazası hesab olunan qruplarla Əfqanıstanda 80-ci illərdə əməkdaşlıq etməsi, oxşar prosesin Suriya və İraqda da baş verdiyi ilə bağlı iddialara səbəb olub.

2014-cü ildə Rusiya mediası İŞİD döyüşçülərinin İordaniyadakı Amerika hərbi düşərgələrində təlim aldığı haqda məlumat yayıb. "Russia Today”da yayımlanan məqalədə İordaniyada CİA (Mərkəzi Kəşfiyyat İdarəsi - K.) təlimçilərinin İŞİD-çilərə təlim keçdiyi, qruplaşmanın maliyyəsinin isə körfəz ərəb ölkələrindən gəldiyi iddia olunurdu. Məqalədə qeyd olunurdu ki, qruplaşmanın bu qədər sürətlə güclənməsinin arxasında əsas maraq Yaxın Şərqin yenidən xaosa sürüklənməsi olub. İŞİD vasitəsilə dünyanın ikinci böyük neft ölkəsi İraqın və Yaxın Şərqin açar ölkəsi Suriyanın nəzarət altında saxlanması planlanıb. Maraqlıdır ki, İordaniyanın bəzi dövlət məmurları İŞİD liderlərinin bir qrupunun 2012-ci ildə İordaniyadakı bir düşərgədə CİA (MKİ) və ABŞ xüsusi təyinatlı təlimçiləri tərəfindən hazırlandığını etiraf ediblər. Bu təlimlərin xərcləri isə Səudiyyə Ərəbistanı və Qətər hökumətləri tərəfindən təmin olunub. Ancaq ABŞ hökuməti bu təlimlərin "mülayim” islamçı müxaliflərə keçildiyi, sonradan onların İŞİD-ə qoşulduğunu bildirmişdi.

İŞİD-i kim yaradıb - iddialar, ehtimallar və gerçəkliklər

2004-cü ildə İraqın ABŞ ordusu tərəfindən işğalına qarşı mübarizə məqsədi ilə "əl-Qaidə”nin İraq qolu olaraq yaranmış İŞİD həmin vaxt Amerika ordusuna qarşı savaşıb. İŞİD növbəti dəfə Suriyada 2011-ci ildə peyda olub və bu dəfə B.Əsəd ordusuna qarşı savaşıb. Ancaq az sonra qruplaşma tutduğu ərazilərdə dövlət yaratdığını bəyan edib və bu səbəbdən digər müxalif qruplaşmalarla münaqişəyə girib. 2014-cü il yanvarın 3-də isə İŞİD-lə digər böyük müxalif qruplaşma olan "ən-Nusra” arasında qanlı toqquşmalar başlayıb. Hazırda İraq və Suriyada, demək olar ki, sıradan çıxarılan İŞİD-in kiçik ərazilərdə nəzarəti qalıb. Suriyanın mərkəzində, Deyr əz-Zor vilayətində, cənubda İsrail sərhədinə yaxın Təsil bölgəsində və Dəməşqin cənub-şərqində əsasən fələstinlilərin qaldığı Yərmuk düşərgəsində və İraqla sərhəddə kürdlərin nəzarətindəki bölgədə İŞİD varlığını davam etdirir. İraqda isə Kərkük ətrafı, Ənbar vilayətində səhralıq ərazidə İŞİD silahlıları mövcuddur. Bundan başqa Liviyada Benqazi şəhəri yaxınlığında. Misirdə Sina yarımadasında, Yəməndə, Əfqanıstanda və Nigeriyada İŞİD varlığını hələ də qoruyub saxlayır.

Ekspertlərə görə, İŞİD yaranmasında konkret olaraq hansısa dövlətin adını çəkmək mümkün olmasa da, müəyyən dövrlərdə müxtəlif dövlətlər bu qruplaşmaya təsir göstərməklə ondan faydalanmağa çalışıblar. Həm bölgə ölkələri (yuxarıda adları sadalanan - K.), həm də bir sıra Qərb ölkələrinin İŞİD faktorundan istifadə etdiyi və qruplaşma ilə gizli əlaqələrə sahib olduğu haqda informasiyalar var. Bu səbəbdən də bu cür ittihamların bir qayda olaraq "yapışacaq qədər” əsası hər zaman var. Çünki 21-ci əsrin eləcə də 20-ci əsrin qanlı təcrübəsi göstərdi ki, bu cür terror təşkilatlarının arxasında hər zaman qüdrətli dövlətlər və kəşfiyyat orqanları dayanır.

Xəbər 1601 dəfə oxunub






Oxşar xəbərlər

Artur Rasi-zadə yaddaşlarda necə qaldı? - VİDEO
Bakı meri istefa verdi
Sabahın hava proqnozu açıqlandı
Yeni Baş nazirimiz danışdı: “Söz verirəm ki...”
GORANBOYDA KORRUPSİYA - "Sosial yardım kartlarımız əlimizdən alınıb" - ŞİKAYƏT
STP beynəlxalq sertifikatlar əldə edib
Ermənistanda məxməri inqilab başlayır
Türkiyədə vəziyyət gərginləşə bilər - Seçki bumu
Britaniyada "Skripal işi"nin əsas şübhəliləri bilinib
Falçı yanına gələn qızları zorlayıb, videoya çəkib – Bakıda dəhşətli hadisə (FOTOLAR, VİDEO)
Parlamentin qəfil iclası çağırıldı - yeni baş nazir seçiləcək
Prezident Əli Həsənova orden verdi
Prezident Mədəniyyət və Turizm Nazirliyini iki struktura böldü
Azərbaycanın yeni baş naziri kim olacaq? - Politoloq
Falçının zorladığı tələbələr haqqında – Açıqlama
Azərbaycan Prezidenti ilk rəsmi səfərini Türkiyəyə edəcək
Prezident Şəhidlər xiyabanını ziyarət edib
Sibirdə çılpaqlanıb idman etdilər – FOTOLAR
Tramp Türkiyəyə səsləndi: O, casus deyil
İlham Əliyevin andiçmə mərasimi keçirilir
Mayda əfv və amnistiya olacaq – Hüquq müdafiəçisi
Hamı Beyonsa heyran qaldı… – FOTOLAR
Böyük Corc Buşun həyat yoldaşı vəfat edib
İsrail ordusu HƏMAS-ı yenə vurdu
Yunanıstanda mafiyaya qarşı əməliyyat keçirildi
Berlində İkinci Dünya müharibəsinə aid bomba tapılıb
Bakı-Kiyev dəmiryolu reyslərinin sayı artırıla bilər
Lütfiyar İmanovun məzarı ziyarət olunub
"Mançester Siti"dən Qvardiolaya yeni müqavilə
Amsterdamda ilk intihar qurğusu təqdim olunub - FOTO
"Lotu Quli"nin rəqibi həbs edildi
Prezident İlham Əliyev and içəcək - SABAH
Funtsterlinq kəskin bahalaşıb
Əməkdar artist sənətə görə ailəsini dağıdıb
Anar Nağılbaz xəstəxanaya yerləşdirildi
Azərbaycanda bu nazirliklər bir həftə işləməyəcək
Əli Həsənovun nəvəsindən XƏBƏR VAR
Rusiyada axtarışda olan ər-arvad Astarada tutulub
Azərbaycanda devalvasiya gözlənilir? (açıqlama)
Xəzərdə balıqçı itkin düşüb
Anar Nağılbaz efirə sərxoş çıxdı – (VİDEO)
Ramiz Mehdiyev: “Belə məmurlarla çox böyük vaxt itkisinə yol verə bilərik”
Azərbaycanlı modeldən erotik paylaşım – FOTO
Hafiz Hacıyevin “səslərini oğurlayan” namizəd danışdı
Mahmud Abbas Azərbaycan prezidentini təbrik edib
Gürcüstanda prezidentliyə ilk namizəd məlum olub
Ermənistandakı aksiyalarla bağlı cinayət işi açılıb
Sarkisyan rəsmən baş nazir postuna irəli sürüldü
Astan Şahverdiyev “Viaqra”dan ölüb – İDDİA
Putin kosmik peykləri vura biləcək silah düzəldir
RAMİZ MEHDİYEVİN 80 İLLİK YUBİLEYİDİR - Prezident “Şöhrət” ordeni ilə təltif edib… (FOTOLAR)
Ağacan Abıyev: "Astan Şahverdiyevi jurnalistlər öldürdü"
Xanım deputatdan ailəsinin ittihamlarına - CAVAB
Dilqəm və Şahbazdan xəbər var
"Ermənistan yalan cəbhə xəbərləri yayır" - açıqlama
Zülfiyyə Xanbabayeva fərqli imicdə - FOTO
Roma papası Suriya olaylarından narahatdır
Polis baş leytenantı Salyanda yol qəzasında ölüb
Deputat Sona Vəliyevanın "Ailə qalmaqalı" - əmlak davası gedir
Mühacirlər daxili müxalifətdən daha təhlükəlidir?
Azərbaycanın yeni hökuməti: Kimlər olmayacaq?
“Mançester Siti” İngiltərə çempionu oldu
Azərbaycan Ermənistana səs verdi – ŞOK
QOROSKOP - 16 aprel
İki nüfuzlu beynəlxalq təşkilatdan prezidentə məktub gəldi
Cəlilabadda qədim kurqan tapıldı
Putinin Avropadakı dostu: Rusiya düşmən deyil
Azərbaycan liqasında insident: Azarkeşlər baş məşqçini "qovdular"
Ərdəbildə Şəhriyarın büstü dağıdıldı - etiraz başladı
Əli Həsənov ATƏT-in hesabatını ŞƏRH edib - Açıqlama (Video)

Bütün xəbərlər

2018-SARI İT BİZƏ NƏLƏR VƏD EDİR?
love HƏR ŞEY "İT" KİMİ OLACAQ
am DİNAMİK İNKİŞAFIMIZ DAVAM EDƏCƏK
lol HEÇ VECİMƏ DƏ DEYİL
tongue AZƏRBAYCANDAN BAŞ GÖTÜRÜB QAÇACAĞAM
crying TRAMP NEFTİN QİYMƏTİNİ QALDIRMAĞA NAİL OLACAQ
what QARABAĞI GERİ ALACAĞIQ
wink SƏN SAYDIĞINI SAY, GÖR Kİ, FƏLƏK NƏ SAYACAQ
recourse DOLLAR 2 MANATDAN BAHA OLACAQ
angry ACLIQ, YOXSULLUQ GƏLİR
tongue ALLAH BİLİR OLACAĞI...

«    Aprel 2018    »
BeÇaÇCaCŞB
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
 
        Ünvan: Bakı şəhəri, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan nəşriyyatı, 1-ci mərtəbə.
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Script time: [0.15197] initstartout [0.00013] initstartin [0.00057] calstart [0.00711] calend [0.00040] topnewsend [0.00269] rsssend [0.00000] ehgend [0.02858] tagsstart [0.00046] tag-initendin [0.00000] initendout [0.00001] weathend [0.00000] end [0.11201]