Bütün yenilikləri Facebook səhifənizdə izləyin. Yalnız "Bəyənirəm" edin.

02:12 - 22.09.2019  
Putinin “rus ruleti” Rusiyanı vurur: Kreml NATO ilə savaşa cəsarət edəcəkmi?
Tarix: 29-11-2015, 18:04 | Bölmə: Xəbərlər » Siyasət

Putinin “rus ruleti” Rusiyanı vurur: Kreml NATO ilə savaşa cəsarət edəcəkmi? Dünyada yeni qarşıdurma mərkəzi yaranıb. Son vaxtlara qədər bu qarşıdurma mərkəzi Ukrayna üzərində yerləşirdi. Ukrayna coğrafiyası üzərində ABŞ və Qərblə Rusiya arasında mübarizənin olduğu inkaredilməz reallıqdır. Bu savaşın başladılması ABŞ və Qərbin MDB coğrafiyasına yerləşməsini, eləcə də, Rusiyanın postsovet məkanındakı şəriksiz hegemonluğunun sarsıdılmasını hədəfləyib.

Son dövrlərdə Ukrayna üzərindəki qarşıdurmada Rusiyanın ciddi şəkildə məğlubiyyətə uğradığı artıq açıq-aşkar nəzərə çarpır. Hətta belə anlaşılır ki, Ukrayna Rusiya üçün artıq nəzarətin böyük ölçüdə itirildiyi məkana çevrilməkdədir. 

Ancaq bu önəmli reallıq ABŞ və Qərbi tam qane etmir. Çünki perspektiv hədəf yalnız Ukraynanın Rusiyanın təsir dairəsindən çıxarılması deyil. Beynəlxalq rəqibləri üçün Rusiyanın öz "coğrafi bədən”ini qorumaqla, təsirsiz dövlətə çevrilməsi daha önəmlidir. Rusiyanın maliyyə-iqtisadi sanksiyalara məruz qoyulması, bu dövlətin büdcəsində "yamanması mümkün olmayacaq yırtıqlar”ın əmələ gətirilməsinə cəhd göstərilməsi də hədəfə indeksləşdirilib.

Ancaq Rusiyanın "siyasi-iqtisadi cəhətdən arıqladılması” üçün bütün bunlar yetərli olmadı. Ona görə də, indi Rusiya daha fərqli məkanda, daha təhlükəli savaşa cəld edilməkdədir. Belə ki, son vaxtlar Ukrayna uğrunda mübarizənin nisbətən arxa plana keçirilməsi fonunda ABŞ və Qərblə Rusiya arasındakı qarşıdurmanın yeni "düyün”ləri Suriya üzərində atılmaqdadır.

Bir müddət öncə prezident Vladimir Putinin Suriyada öz rəqibləriylə "rus ruleti” oynamasından yazmışdıq. Və Rusiyanın çox böyük hiyləgərliklə "Suriya bataqlığı”na çəkildiyini iddia etmişdik. Çünki ABŞ və Qərbin özəl maraqları olmasaydı, Rusiya Suriya məkanına yaxın belə, düşə bilməzdi. Yəni Yaxın Şərqdə xaosun diktaturasını yaratmaq üçün yüz milyardlarla dollar xərcləyən ABŞ və Qərb Rusiyanın bu regionda belə asanlıqla "əlini-qolunu yelləməsi”nə imkan verməzdi. 

Deməli, ortada hansısa daha böyük bir oyun var. Və Kremldəkilərin də bu barədə məlumatlı olduqları qətiyyən istisna deyil. Sadəcə, Rusiya bütün savaş təkliflərini qəbul etmək məcburiyyətindədir. Çünki bu, Rusiya coğrafiyası içərisinə sıxışdırılan Kreml üçün istənilən savaş məkanı sıradan dövlətə çevrilmək təhlükəsindən xilas şansıdır. 

Son günlər baş verənlər bu mövzuda gündəmə gətirdiyiniz ehtimalların doğru olduğunu təsdiqləyir. Belə ki, "Suriya bataqlığı”na çəkilən Rusiyaya bu məkanda yeni qarşıdurma təklif olunur. Kremlin bu təklifi hansı həddə qədər qəbul edəcəyi isə hələlik məlum deyil. Çünki təkliflə bağlı atılan addımlar hələlik ilkin mərhələdədir.

Maraqlıdır ki, Rusiya özü də bilərəkdən və ya bilməyərəkdən belə bir savaş təklif üçün səbəb verməkdədir. Hər halda, Rusiyanın savaş təyyarəsinin Türkiyənin hava məkanına girməsi, ABŞ və Qərbin Kremlə yeni qarşıdurma təklif etməsi üçün "göydəndüşmə” bəhanə qazandırır. Yəni Rusiya öz əliyə "cəhənnəmin qapısı”nı aralamağa çalışır.

Təbii ki, Türkiyə Rusiya təyyarəsinin öz hava məkanına soxulmasına beynəlxalq qanunlar çərçivəsində sərt reaksiya verdi. Belə ki, Türkiyənin "F-16” tipli qırıcısı rus "Su-24” savaş təyyarəsini vurdu. Və ara qarışdı.

Deməli, indi Rusiya öz günahı ucbatından düşdüyü növbəti beynəlxalq böhrandan çıxmağın yollarını axtarmaq məcburiyyətindədir. Çünki Türkiyə bu məsələdə özünü tamamilə rahat hiss edir. Yəni Türkiyənin hava məkanı pozulub, rus pilotlara dəfələrlə xəbərdarlıq edilib, qarşı tərəf buna əhəmiyyət verməyib, nəticədə də vurulub.

Təbii ki, Türkiyə rus təyyarəsinin vurulmasından öncə bu barədə NATO-dakı hərbi müttəfiqlərini, o cümlədən, ABŞ-ı məlumatlandırıb. Çünki bəzi anlaşmalara görə, Yaxın Şərq regionunda atılan istənilən addım əvvəlcədən Ağ Evlə razılaşdırılır. Hətta Şimali İraqdakı PKK düşərgələri vurulduqda belə, Türkiyə bu barədə ABŞ-ı xəbərdar edir. 

Digər tərəfdən, rəsmi Ankara rus qırıcısını vurduqdan dərhal sonra NATO-nun təcili toplantısını tələb etmişdi. Önəmli məqamdır. Çünki NATO bu tələbə qarşılıq olaraq, dərhal toplandı və müzakirələrin bitməsini belə, gözləmədən tez-tələsik "Türkiyənin öz hava məkanını müdafiə etmək hüququ var” məzmunlu bəyanat verdi.

Nəticədə prezident V.Putinin Türkiyəyə hədə xarakteri daşıyan "Bu hərəkətlərin faciəvi nəticələri olacaq” açıqlaması "suya düşdü”. Çünki NATO-nun qətiyyətli reaksiyasından sonra Rusiya Türkiyəyə qarşı hər hansı qisas addımı Rusiyanın özü üçün faciəvi nəticələr verə bilər. Və Kreml baş verənləri "sinəyə çəkib”, bu reallıqla barışmaq məcburiyyətindədir. 

Bu baxımdan, V.Putinin Türkiyəni hədələməsinin hərbi-siyasi blef olduğunu anlamaq o qədər də çətin deyil. Onu da nəzərə almaq lazımdır ki, Türkiyə birbaşa ABŞ-ın da dəstəyini özü üçün təmin edə bilib. Çünki hadisədən qısa müddət sonra ABŞ-ın vurulmuş rus təyyarəsinin pilotlarına Türkiyə tərəfindən 10 dəfəyə yaxın xəbərdarlığın edilməsinin qeydə alındığını rəsmən bəyanlaması Kremli küncə sıxışdırmış oldu. 

Üstəlik, prezident Barak Obamanın da ABŞ-ın Türkiyənin yanında olduğunu və rəsmi Ankaranın özünümüdafiə haqqına hörmətlə yanaşmağın vacibliyini bəyanlaması Rusiya üçün manevr dairəsinin daraldılması anlamı daşıyır.

Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan isə ümumiyyətlə, ağıllı gediş etdi. O, Türkiyənin dövlət maraqlarının heç kimə və heç nəyə qurban verilməyəcəyini qeyd etməklə yanaşı, vurulan təyyarənin hansı dövlətə məxsus olduğunun məlum olmadığını vurğuladı. Yəni Rusiyanın özünə aid olduğunu etiraf etdiyi həmin o qırıcı təyyarənin heç bir fərqlənmə nişanı olmadığından bu savaş texnikasının "hava qulduru” statusunda olduğuna eyham vurdu.

İndi Rusiyanın bütün bunların qarşılığında üzləşdiyi qəliz vəziyyətdən necə çıxacağı maraq doğurur. Çünki ona məxsus "Su-24” "hava qulduru” elan edilib, bir NATO üzvü olan dövlətin hava məkanını pozduğuna görə vurulub, üstəlik də dünyanın əsas hərbi-siyasi güc mərkəzləri Türkiyənin hüquqlarını tanıyır və müdafiə edir.

Deməli, prezident V.Putin və Rusiya bir müddət sadəcə, hərbi-siyasi blefi davam etdirmək məcburiyyətində qalacaq. Rusiyanın real qisas addımlarının atılmasına cəsarət edəcəyinə isə sadəcə, sadəlövhlər inana bilər. Çünki bu halda, Rusiya öz qarşısında yalnız Türkiyəni deyil, həm də NATO-nun timsalında nəhəng bir hərbi-siyasi güc görməli olacaq.

Məsələ ondadır ki, Türkiyə bu quruma üzv olduğu üçün vurulan rus təyyarəsi əslində, həm də NATO-nun təsir dairəsində olan hava məkanını pozmuş sayılır. Rus təyyarəsini vuran Türkiyə təyyarəsi də elə həm də NATO təyyarəsi hesab olunur. Çünki NATO-ya üzv dövlətlərin orduları həm də ümumi NATO ordusu statusu daşıyır. NATO üzvü olan dövlətə hərbi müdaxilə də elə NATO-ya qarşı savaş açılması amlamına gəlir.

Deməli, prezident V.Putin NATO-ya qarşı müharibəyə başlaya bilməz. Çünki özündən qat-qat güclü hərbi-siyasi NATO ilə savaş qərarının verilməsi Rusiyanın intiharı olardı.

Bu baxımdan, Kremli bu hərbi qarşıdurmaya çəkənlər (Parisi partladan "dərviş”) olduqca ağıllı adamlardır. Bir tərəfdən, Rusiyanın beynəlxalq nüfuzu yerlə-bir edildi. Çünki Kremlin buna qarşılıq vermə ehtimalı sıfırın altındadır. Digər tərəfdən, Rusiyanın başı hələ uzun müddət bu "təyyarə böhranı”na qarışacaq. 

Ən əsası isə bu hadisə ilə Türkiyə-Rusiya münasibətlərinə sarsıdıcı zərbə vuruldu. Türkiyə ABŞ-ın müttəfiqləri sırasında Rusiyaya qarşı maliyyə-iqtisadi sanksiyalara uymayan yeganə dövlət idi. Və indi Rusiya Türkiyəni bu önəmli dəstəyini itirmiş oldu. İki dövlət arasındakı yüz milyardlarla dollar məbləğindəki ticarət əlaqələri də təhlükədə qaldı. Yəni Rusiya üçün daha bir kifayət qədər ciddi gəlir qaynağı qapanmaq üzrədir. 

Nəhayət, Putin hakimiyyətinin daxili dayaqlarına da əl uzadılmış oldu. Çünki indi generalitet qisas tələb edəcək, Putin isə reallaşdıra bilməyəcək. Nəticədə daxili ziddiyyətlər dərinləşəcək və Putin Rusiyanın milli maraqlarının toxunulmazlığını təmin etməkdə çətinlik çəkən prezident imici qazanmağa başlayacaq. 

Əlbəttə, bütün bu mümkün təhlükə faktorlarının sırasını genişləndirmək olar. Ancaq Putinin beynəlxalq rəqiblərə qarşı Suriyada oynadığı "rus ruleti”nin artıq Rusiyanın özünü vurmaqda olduğu açıq-aşkar nəzərə çarpdığından buna ehtiyac yoxdur.

Elçin XALİDBƏYLİ (musavat.com)

Xəbər 2124 dəfə oxunub






Oxşar xəbərlər

Deputat mandatının “BAZAR QİYMƏTİ” – 300 min çoxdur, yoxsa az?…
Misir Mərdanov vəzifədən necə çıxarıldığını açıqladı
“Yuventus”un qazancı 621 milyon avro olub
İki güləşçimiz dünya çempionatının finalında
"İMC" 2-ci “dəyirmi masa”sını Qazaxda keçirib
Şəhid övladı prezidentdən ev istəyir - MÜRACİƏT
ADAU-da təlimlər - yeni subsidiya qaydaları
Zaqatalada fındıq oğruları tutuldu
Şəmkir Regional Meşə Təsərrüfatı İdarəsinin rəisi meşələrə donuz salıb - VİDEO
İsa Qəmbər də Fuad Qəhrəmanlının əməlini pislədi
Rəsul Quliyev Əli Kərimlini istefaya çağırdı
Qorxunc həqiqət elm dünyasını silkələdi: Ölüllər qəbirdə hərəkət edir
Sürücünün təhqir etdiyi polis işdən çıxarıldı
Həbs cəzası azaldılan jurnalist yenidən aclığa başladı
İlham Əliyev: "Əsrin kontraktı"nın imzalanması tarixi hadisədir"
Robert Koçaryan zaminə buraxılmadı
İlqar Məmmədov “orta təbəqə var” yazdı - etiraz aldı...
Eldar Mahmudovun “sağ əli” ölkədən çıxmasından danışdı
Prokuror "Qusqa"ya cəza istədi - məhkəmədə gərginlik yaşandı
Ermənistanın xarici işlər və müdafiə nazirləri istefa verəcək
Elinanı kimlər şantaj edirmiş? - Məhkəmədən
Fövqəlnazirimiz ABŞ səfiri ilə görüşdü
Quba polisi qızıl oğrusu tutub
MTRŞ-nın yeni Aparat rəhbəri kim olacaq?
Bank Respublikadan onlayn kreditlərə 10% endirim
Novella Cəfəroğlu: “Cəmiyyət sülhə hazır deyil”
Davudoğlunun “sağ qolu” AKP-dən istefa verib
“Eldar Mahmudov ölkədən çıxıb və qayıdıb” - iddialar və şok sirlər
İsrail seçkilərinin pərdəarxası - nələr dəyişəcək?
Cəmil Həsənli radikal müxalifətin əsl üzü - VİDEO
Ruhun şad olsun Üzeyir bəy!
Moskvada polis rüşvətə görə həmkarlarını güllələdi
Azərbaycanda xanım müğənni qəzada öldü
Tramp və Zelenski görüşü barədə xəbər təsdiqlənib
PSJ “Real”ı 3 qolla məğlub edib
Nazir direktoru işdən çıxardı
DTX Rəşad Atakişiyevin ailəsinin müraciətini araşdırır
Bu gün Milli Musiqi Günüdür
Səudiyyə hücumların qarşısında niyə ACİZ QALDI?
ABŞ İrana cavab zərbəsi endirməyi təklif edib!
Gülnarə Kərimova yoxa çıxıb
“Harya eydirsən, ayə”ni bəyənirdin axı, a bəy...
Müxalifətin bitməyən “ana” qovğası
Bakıda Fukusima kimi “qəza” - yaponlar Abutalıbova demişdilər ki...
TƏDBİR! Mətbuat Klubu öz işini bərpa edir - VİDEO
Vaqif Əsədov "1 manatlıq" taksilərdən danışdı
Azərbaycanda kredit təşkilatı satılıb
Nikol Paşinyan ABŞ-a səfərə gedir
Salyan-Şirvan yolunun yenidən qurulmasıyla bağlı prezidentə təşəkkür - VİDEO
Qabuniya Putini niyə söydüyünü açıqladı
Bakı sakini polis əməkdaşlarını da yandırmaq istədi
İTV-nin direktoru robota müsahibə verdi - Video
Zöhrə Abdullayeva oğlunun ölümündən sonra ilk dəfə efirdə belə danışdı
“Tək yatır, əri yoxdu…” - Hadisəyə söz atdı
Bakıda arvadını yandırmaq istədi - tutuldu
Pentaqon Trampı təkzib edib
Gənc Tamaşaçılar Teatrının tavanı çöküb
Milli Şuranın mitinq oyununun pərdəarxası - sensasion iddialar
BMT Baş Assambleyasının 74-cü sessiyası başlayır
Əflatun Amaşov ÜMŞA-nın sədrinin birinci müavini seçildi
Bakının xilas gününü işğal kimi qələmə verənlər var (?!)
Qubanın icra başçısı 700 bal toplayanlara maşın verəcək
Aytəkin Alxaslı "100 illik” medalı ilə təltif edilib
Rus məmur Naftalanda "şokolad"a girdiyi üçün işdən qovulacaq
Qəzet bir hərf səhvi ilə Stalinə “qavnokomanduyuşi” yazdı, güllələnmə aldı
Bədii gimnastika üzrə dünya çempionatı Bakıda keçirilir - Prezident və xanımı açılışda
Türkiyənin Vitse-prezidentinin Azərbaycana rəsmi səfəri başa çatıb
Ukrayna müdafiə xərclərini 10 milyard dollara çatdıracaq
Tramp İranı hədələyib
Vilayət Eyvazov: “..cinayətlərin sayı azalıb”

Bütün xəbərlər

2019 - SARI QABAN NƏLƏR VƏD EDİR?
love HƏR ŞEY "QABAN" KİMİ OLACAQ
love DEMOKRATİYAYA DOĞRU BİR AZ DA İRƏLİLƏYƏCƏYİK...
am DİNAMİK İNKİŞAFIMIZ DAVAM EDƏCƏK
lol HEÇ VECİMƏ DƏ DEYİL
tongue AZƏRBAYCANDAN BAŞ GÖTÜRÜB QAÇACAĞAM
crying TRAMP NEFTİN QİYMƏTİNİ QALDIRMAĞA NAİL OLACAQ
what QARABAĞI GERİ ALACAĞIQ
wink SƏN SAYDIĞINI SAY, GÖR Kİ, FƏLƏK NƏ SAYACAQ
recourse DOLLAR 2 MANATDAN BAHA OLACAQ
angry ACLIQ, YOXSULLUQ GƏLİR
tongue ALLAH BİLİR OLACAĞI...

«    Sentyabr 2019    »
BeÇaÇCaCŞB
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
 
        Ünvan: Bakı şəhəri, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan nəşriyyatı, 1-ci mərtəbə.
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Script time: [0.52027] initstartout [0.00022] initstartin [0.00110] calstart [0.03237] calend [0.00082] topnewsend [0.00644] rsssend [0.00000] ehgend [0.01423] tagsstart [0.00095] tag-initendin [0.00000] initendout [0.00001] weathend [0.00000] end [0.46410]