Bütün yenilikləri Facebook səhifənizdə izləyin. Yalnız "Bəyənirəm" edin.

16:44 - 19.10.2019  
Müxalifətin bitməyən “ana” qovğası
Tarix: 18-09-2019, 08:50 | Bölmə: Xəbərlər » Siyasət

Azərbaycanda ana müxalifəti niyə müəyyən etmək olmur?

Müxalifətin bitməyən “ana” qovğasıAXCP sədri Əli Kərimli və REAL Partiyasının sədri İlqar Məmmədov arasında internet televiziyalarının birində yaxınlarda debat keçiriləcəyi barədə məlumat yayılıb. Xəbərdə deyilir ki, debatda müzakirələr və ünvanlanacaq sualların nəticəsi olaraq ölkədə ana müxalifət partiyasının kim olduğu məsələsinə də aydınlıq gələcək. 

Qeyd edək ki, hazırda ölkədə dövlət qeydiyyatından keçmiş 55 siyasi partiya var. 55 partiyanın yarıdan çoxunun heç bir fəaliyyəti yoxdur. Onlar, sadəcə, kağız üzərində mövcud siyasi təşkilatlar sayıla bilər. 20-yə yaxın partiyanın isə müəyyən fəaliyyəti müşahidə olunur. Ən azından onların bir çoxunun sədrlərinin mediada açıqlamalarına, tədbirlərə qatıldıqlarına rast gəlirik.

Dövlət qeydiyyatından keçmiş partiyaların üzdə olanlarının əksəriyyəti müxalifət partiyalarıdır. Belə olduğu halda ana müxalifət partiyasının AXCP, yoxsa REAL Partiyası olduğu məsələsinin müzakirəyə çıxarılması şübhəsiz ki, digərlərinin narazılığı ilə qarşılanacaq və məntiqsiz görünəcək. Eyni zamanda ortaya zaman-zaman gündəmə gətirilən "Ana müxalifət partiyası hansı partiyaya deyilir” sualı çıxacaq.

Öncə ondan başlayaq ki, Azərbaycan siyasi leksikonuna "ana müxalifət” termini ölkəmizdə müstəqillik bərpa edildikdən və çoxpartiyalı sistem formalaşdıqdan sonra daxil olub. Bu terminin ən çox populyar olduğu və rəsmi status daşıdığı ölkələrdən biri Türkiyədir. Azərbaycan siyasətçilərinin də onu məhz Türkiyədən götürdüyü bildirilir. Qardaş ölkədə parlament seçkilərində ikinci yeri tutan partiya rəsmi olaraq ana müxalifət statusunu qazanmış olur. Hətta ana müxalifət partiyasının lideri dövlət protokolunda rəsmi şəxslər sırasına daxil edilir.

Onu da qeyd edək ki, ana müxalifət daha çox parlamentli respublika idarəçilik üsulu olan ölkələrdə əhəmiyyət daşıyır. Prezident üsul-idarəçiliyi olan dövlətlərdə belə bir bölgü adətən aparılmır. Demokratik seçkilər keçirilməyən, seçkilərin demokratikliyi şübhə altına alınan ölkələrdə isə ana müxalifətin kim olduğunu dəqiq müəyyənləşdirmək çətin olur, yaxud da ümumiyyətlə, mümkün olmur. Bu cür ölkələrdə hansısa partiya özünü ana müxalifət elan etsə belə, bu, şübhə altına alınır, mübahisə mövzusuna çevrilir.

Azərbaycana gəldikdə, məlumdur ki, bizdə parlamentli respublika idarəçiliyi mövcud deyil. Müstəqilliyimiz bərpa olunandan bəri də mövcud olmayıb. Buna baxmayaraq,  20 ildən artıqdır ana müxalifətin kimliyi barədə mübahisələr gedir. Azərbaycanda keçirilən parlament seçkilərinin demokratikliyi adətən mübahisə mövzusu olduğundan seçkilərin nəticələrinə əsaslanmaqla ana müxalifətin kim olduğunu dəqiqləşdirmək mümkün deyil. Hazırda parlamentdə 12 partiya təmsil olunur. Hakim Yeni Azərbaycan Partiyasından sonra deputat sayına görə ikinci yeri Vətəndaş Həmrəyliyi Partiyası tutur. VHP-nin iki deputatı var.

Deputat sayına görə ana müxalifətin kimliyi müəyyənləşdirilərsə, bu məntiqlə VHP bu gün ana müxalifət partiyasıdır. Ancaq sirr deyil ki, bu partiyanın ana müxalifət olduğunu nə cəmiyyət qəbul edəcək, nə də digər partiyalar. Ana müxalifət adına illərdir daha çox iddia edənlər hazırda parlamentdə olmayan bir neçə partiyadır. Onların başında Müsavat, AXCP və AMİP gəlir. Bu iki partiya bir zamanlar ayrı-ayrı vaxtlarda parlamentdə təmsil olunanda da, indi də məhz özünün ana müxalifət olduğunu bəyan edib. Mövqelərini isə xalq arasında nüfuzları, hakimiyyətə qarşı mübarizə aparmaları, beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən qəbul edilmələri və digər arqumentlərlə əsaslandırmağa çalışıblar.

Onların parlamentdə YAP-dan sonrakı yeri tutduqları dövrlər də olub. AMİP 1995-2000-ci illərdə, AXCP 2000-2005-ci illərdə, Müsavat Partiyası 2005-2010-cu illərdə Milli Məclisdə hakim partiyadan sonra sayca ikinci partiya olublar. Bu dövrlərdə onlar özlərini birmənalı olaraq ana müxalifət kimi təqdim ediblər. Hazırkı Milli Məclisin tərkibində isə bu partiyalardan heç biri, həmçinin aparıcı və stajlı müxalifət partiyalarından olan ADP, Ümid Partiyası, ALP, VİP, KXCP, AXP yoxdurlar. Beləliklə elə bir siyasi tablo ortadadır ki, nə parlamentin tərkibinə əsaslanıb ana müxalifəti orada müəyyən etmək mümkündür, nə də parlamentdən kənardakı partiyaların birini ana müxalifət adlandırmaq. Görünür, elə bu səbəbdəndir ki, ölkənin tanınmış iki siyasi partiya liderinin gözlənilən debatından ana müxalifətin kim olduğunun müəyyənləşəcəyini iddia edənlər tapılır.

Müxalifətin bitməyən “ana” qovğası

 

ADP sədri Sərdar Cəlaloğlu isə bəzi səbəblərə görə ana müxalifət termininin artıq gündəmdən çıxdığını deyib. O bildirib ki, əvvəla, partiyaların ana müxalifət adına iddialı olmalarının iki səbəbi var. Birincisi, özlərini ölkədə ən güclü partiya kimi göstərmək istəmələridir. İkincisi, ölkədə demokratik təşkilatların mövcudluğuna maraqlı olan müəyyən qüvvələrin seçim imkanının olmasıdır: "Uzun illərdir ölkədəki ictimai-siyasi vəziyyət partiyaların zəifləməsinə gətirib çıxarıb. Bu gün xalqın problemlərini təkcə öz çiyninə götürəcək elə bir partiya yoxdur. Yalnız blok şəklində birləşib nəsə etmək olar. Bu iki obyektiv səhvin ucbatından indi ana müxalifət deyilən anlayış yoxdur”.

 

Xəbər 2380 dəfə oxunub






Oxşar xəbərlər

“19 oktyabrda qarşıdurma baş verərsə, məsuliyyəti onlar daşıyacaq”
Oliqarx məmurların sonu çatdımı? – Ekspertdən
Doğrudanmı Yaxın Şərqdə “Kürd səhifəsi” çevrilir...
"Bakı xəbər"-də MÜƏMMA" - "v ne ştatnik" müxbir siyasi yazıları niyə oğurlayır ?
Türkiyəni niyə sevməliyik? - publisist baxışı
“MTN çetesi”nin ifşasının 4 ili - Ekspert dəyərləndirir
Zahid Oruc: “Dəyişikliklər qaçılmazdır”
Azərbaycanda qoyun və inəklərin sayı AÇIQLANDI
Azərbaycanlı Ukraynada Baş prokurorun müavini oldu - FOTO
Mətbuat Şurası da toplanıb
Keçmiş maliyyə naziri iqtisadi tənəzzüldən gileyləndi - TƏHLİL
GƏNCƏ MÜSTƏQİLLİK GÜNÜ BAYRAQSIZ QALDI
Leyla Əliyevanın 18 Oktyabr hədiyyəsi – VİDEO
Tanınmış simalar Əli Həsənovu yağmaladı: "İslahatların önündəki əngəllər və ya altdan-altdan iş görənlərin izi ilə...
“Yol Polisinə dəstək” qrupları yaradıldı
ADAU-nun rektoru Belarusdadır
Tramp: "İŞİD tam nəzarət altındadır"
Prezidentin mesajları: vətəndaş rifahı, yeni kadrlar, şəffaflıq...
"Dövlət Nəzarət Təhlükəsizlik Departamenti"nin rəhbəri həbs olunub - Rəsmi
Prezidentdən mətbuatdan silah kimi istifadə edənlərə XƏBƏRDARLIQ!
12 milyona çılpaq soyundu – FOTO
Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini bərpa etməsindən 28 il ötür
Karateçimiz Ayxan Mamayev xəstəxanaya yerləşdirildi
Prezident Saleh Məmmədovu qəbul etdi (YENİLƏNİB)
Vahid Əhmədov: “..gənc kadrlar vəzifəyə gətiriləcək”” - VİDEOMÜSAHİBƏ
Samir Feyruzun yazısı: Ən çox şantaj edilən məmurlar kimlərdir?
Daşkəsəndə polis yanan avtomobili belə söndürdü - VİDEO
Fövqəlnazir Goranboyda icra başçısının "zapravka" tikintisini durdurdu - Merin şəriki də var
"İslahatları gözdən salmaq istyirlər ki, oturduğu kreslonu..."
Şəbnəm Tovuzlu Hacı Ramazandan danışdı: "Bu adamı tanımıram"
SƏNİN ŞƏRƏFİNƏ, CƏNAB GENERAL!
Dünya ölkələrinin telefon kodları - SİYAHI
Vilayət Eyvazov generalı təqaüdə göndərdi
Azərbaycan nefti bahalaşdı
Trampın Ərdoğana yazdığı “çox ağır” məktub açıqlandı
İran daha bir Fransalı elm adamını həbs edib
Sabiq deputat Rafael Cəbrayılov milyonluq mülklərini satır
Klinsmann Ekvadorun baş məşqçisi olacaq
“Rəsulzadə-Elçibəy yolu” ifadəsinin anlamı nədir?
31 il sonra şok etiraf: "Qarabağ savaşını mən başlatdım" - Video
Göygöl SSİ-nin ÖZBAŞINALIĞI HARA GEDİR? Dımbılı cuvar Əhmədzadəni cadu-piti etdirib? - SƏHİH DETALLAR
Fuad Qəhrəmanlı barəsində cinayət işi başlanıldı
Prezident: "Hökumətin bəzi üzvləri digər üzvləri tərəfindən şantaj edilir"
İstanbul universitetinin müəllimi ADAU-da mühazirə oxuyub
Meliorasiya və Su Təsərrüfatı ASC-yə 7 milyon manat ayrıldı
"Belə etmək istəsələr..." - Deputat müxalifəti hədələdi
Azərbaycan meyvə-tərəvəz ixracından gəlirini 14% artırıb
Prezident yeni dövlət qurumu yaratdı (FƏRMAN)
QHT sədrləri Əfqan Muxtarlının azad olunması üçün prezidentə müraciət etdilər
Azərbaycana böyük Qarabağ dəstəyi gəldi
Zümrüd Yağmur yazdı: " O xoruza sayğı duymaq..."
Niyazi Bayramovun “müəmmalı kadrı” – Şiddətli töhmətlə ucalan Əhmədov kimdir?
Polislər halı pisləşən sürücünün köməyinə çatıblar
İtaliyada yol qəzasında 20 nəfər yaralanıb
HESABAT: Maliyyə institutlarının "Turan Bank"a inamı azalıb
Nazir Vilayət Eyvazovun bacısı vəfat edib
Zakir Həsənov NATO/SHAPE Tərəfdaşlıq İdarəsinin rəisi ilə görüşüb
İcra başçısı Prezidentin açılış etdiyi ərazini satıb – Şok iddia
"Türkün tarixi əzəməti Nazarbayevin NİTQİ İLƏ
SOCAR-ın Türkiyədəki layihələri: Azərbaycanın qazancı nədir?
Kanada Türkiyəyə silah tədarükünü dayandırır
GDU-nun diplomsatan kafedra müdiri həbs edildi
Göygöl DYP-yə yeni rəis təyin olunub
ABŞ Türkiyənin polad məhsullarına gömrük rüsumlarını artırır
Hadi Rəcəbli: “Biz islahat apardıq və pensiya yaşı 65-ə çatdırıldı”
PA-nın şöbə müdiri boş zalın qarşısında 1 saat danışdı - Rüsvayçılıq - FOTO
“Jurnalistika və həyəcan” - Könül Alı yazır
Mətbuat Şurasının "trol"u yenə sayıqladı (?) "RƏDD OL!" cavabını aldı
İlham Əliyev Ərdoğanla görüşdü – FOTO
Erməni xalqının üstündəki silinməz ləkələr - Xocalıdan Njdeyə kimi...

Bütün xəbərlər

2019 - SARI QABAN NƏLƏR VƏD EDİR?
love HƏR ŞEY "QABAN" KİMİ OLACAQ
love DEMOKRATİYAYA DOĞRU BİR AZ DA İRƏLİLƏYƏCƏYİK...
am DİNAMİK İNKİŞAFIMIZ DAVAM EDƏCƏK
lol HEÇ VECİMƏ DƏ DEYİL
tongue AZƏRBAYCANDAN BAŞ GÖTÜRÜB QAÇACAĞAM
crying TRAMP NEFTİN QİYMƏTİNİ QALDIRMAĞA NAİL OLACAQ
what QARABAĞI GERİ ALACAĞIQ
wink SƏN SAYDIĞINI SAY, GÖR Kİ, FƏLƏK NƏ SAYACAQ
recourse DOLLAR 2 MANATDAN BAHA OLACAQ
angry ACLIQ, YOXSULLUQ GƏLİR
tongue ALLAH BİLİR OLACAĞI...

«    Oktyabr 2019    »
BeÇaÇCaCŞB
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
 
        Ünvan: Bakı şəhəri, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan nəşriyyatı, 1-ci mərtəbə.
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Script time: [0.41258] initstartout [0.00023] initstartin [0.00125] calstart [0.03514] calend [0.00083] topnewsend [0.00708] rsssend [0.00000] ehgend [0.01285] tagsstart [0.00105] tag-initendin [0.00000] initendout [0.00001] weathend [0.00000] end [0.35411]