Bütün yenilikləri Facebook səhifənizdə izləyin. Yalnız "Bəyənirəm" edin.

22:32 - 24.08.2019  
İran dini liderinin səhhəti müzakirə predmeti kimi
Tarix: 8-03-2015, 19:15 | Bölmə: Xəbərlər » Müsahibə

İslam Respublikası rəhbərliyi varis mövzusunda o qədər də narahat görünməməsinin səbəbləri barədə
 
İran dini liderinin səhhəti müzakirə predmeti kimiKənan Rövşənoğlu
 
Ötən həftə İranın ali dini lideri, Ayətullah Əli Xameneyinin növbəti dəfə ağır şəkildə xəstələnməsi ilə bağlı xəbər yayılıb. Mənbəyi dəqiq göstərilməyən xəbərlərdə qeyd olunur ki, dini lider ağır xəstə olaraq xəstəxanaya çatdırılıb. Xəbərdən dərhal sonra İran rəsmi mənbələri məlumatı təkzib etdilər və bunu "düşmən təxribatı” adlandırdılar. Əlbəttə, müəyyən mənada xəbəri bilərəkdən dövriyyəyə buraxılmış məlumat da hesab etmək olar. Hazırda Yaxın Şərqdə İranın əsas rol aldığı aktiv hərbi-siyasi proseslər gedir və aktiv informasiya savaşı aparıldığı üçün bu cür xəbərlərin ortaya çıxması gözlənilməz olmamalıdır. 
Ancaq məlum olduğu kimi, İranın ali dini liderinin 76 yaşı var, ötən ilin sentyabrında prostat vəzidən əməliyyat olunub. O zaman ali dini liderin həkimi doktor Mərəndi narahatlıq üçün əsas olmadığını deyib. Sitat: "Əməliyyat narkozsuz aparıldı. Ölkə rəhbərinin səhhəti qənaətbəxşdir. Bu yaş hədində olan şəxslərin prostat vəzindən əməliyyat olunması geniş yayılmış haldır, adi məsələdir".
Ancaq təbii ki, İran kimi böyük və ideoloji dövlətin ali rəhbərinin taleyi yalnız iranlılar üçün deyil, bütövlükdə dünyanın və bölgənin dövlətlərinin diqqətindədir. Ayətullah Xameneyi eyni zamanda dini titul daşıyan şəxsdir və Azərbaycan da daxil olmaqla,  dünyanın əksər ölkələrinə səpələnmiş müsəlmanlar üçün din alimi – müctəhid titulu var. Belə bir şəxsin səhhəti, fiziki durumu həssaslıqla izlənilir. Yeri gəlmişkən, 1981-ci ildə "Mücahidini - xalq” tәşkilatının hәyata keçirdiyi sui-qəsd nəticəsində Seyyid Әli Xameneyi ağır yaralanıb və sağ əli işləmir. Bütün bunlara baxmayaraq ali dini lider sağlam görünüşə malikdir və kənardan xəstəlikləri özünü büruzə vermir. Lakin istənilən halda onun səhhəti ilə bağlı xəbərlər İranın gələcək ali dini liderinin və ya vəliyyi-fəqihin kimliyi ilə bağlı müzakirələri gündəmə gətirir. 
Qeyd edək ki, vəliyyi-fəqih (fəqihlərin rəhbəri) vəzifəsi müasir İran İslam Respublikasının siyasi sistemində ən üstün vəzifə hesab olunur. Şəriət qaydaları ilə idarə olunan dövlətdə ən üst vəzifə məhz vəliyyi-fəqihə məxsusdur. O, məhkəmə, ordu, polis, xüsusi-xidmət, rəsmi media üzərində şəriksiz söz sahibdir. İranın ali dini lideri olmaqla yanaşı, müctəhid, yəni dini alimi, fətva sahibi kimi dini hökm vermək səlahiyyətinə malikdir. 
Bütün bu az qala qeyri-məhdud görünən səlahiyyətlərə baxmayaraq, ali dini lider seçki ilə müəyyən olunur. "Şurayi Fubreqan” (Mütəxəssislər və ya Ekspertlər Şurası) ali dini lideri seçir, İran qanunlarının İslam şəriətinə uyğun olub olmadığı ilə bağlı tövsiyə verir. İran Konstitusiyasının 117‑ci maddəsinə əsasən dini rəhbər vəfat etdiyi və ya vəzifəsindən kənarlaşdırıldığı təqdirdə, Xubreqan yeni rəhbər seçənə qədər 3 nəfərdən ibarət şura ali dini liderin səlahiyyətlərini həyata keçirir. Bura prezident, Ali Məhkəmənin sədri və Sistemin Məsləhətini müəyyən edən Məclisin təklifi ilə Nəzarət Şurasından (Şuraye Negahban) bir fəqih daxil olur.
Qeyd edək ki, həm indi, həm də ötən illərdə İran ali dini lideri postuna müxtəlif insanların adları hallanıb. Bunlardan bir qismi artıq həyatda yoxdur. İndi həyatda olanların da adları ilə bağlı ciddi mübahisələr var. Hazırda İran dövlət aparatı daxilində iki əsas qrup mövcuddur. Bunlar hazırkı ali dini liderə sadiq, sərt siyasi kursun tərəfdarı olan "mühafizəkarlar” və eləcə də müəyyən mənada yumşaq xətt tərəfdarı olan, ancaq yenə də İslam inqilabı ideyalarına sadiq qrup. Bu qrupa daxil olan əsas fiqurlar hazırkı prezident Həsən Ruhani, keçmiş prezident Məhəmməd Xatəmi, yenə keçmiş prezident və İran siyasətində ən qüdrətli şəxslərdən biri olan Haşimi Rəfsəncani (hər nə qədər güclü şəxs olsa da, ona qarşı mühafizəkar camiədə sərt münasibət var və bu amil onun lider seçilməsi yolunda əsas əngəl hesab olunur - K. R.). Eləcə də İslam inqilabının banisi Ayətullah Xomeyninin nəvəsi Həsən Xomeyni də islahatçılara yaxın nüfuzlu firqurlardan biridir. 
Mühafizəkar dairələrdə isə gələcək dini lider postuna iddialılar sırasında Ayətullah Misbah Yəzdi (80-ə yaxın yaşı var ), İran Ali Məhkəməsinin hazırkı sədri, mühafizəkar dairələrdə nüfuzlu olan, ali dini liderə sadiq və nüfuzlu ruhani ailəsindən çıxmış Sadiq Laricani (qardaşı Əli Laricani parlamentin sədridir – K.R.) və Ali Məhkəmənin keçmiş sədri, İranda böyük nüfuza malik olan Ayətullah Şahrudinin adları hallanıb zaman-zaman. 
Məsələnin daha bir maraqlı məqamı ondan ibarətdir ki, İranın hazırkı siyasi sistemi elə qurulub ki, ali dini lider birbaşa "mətbəxdən”, 82 nəfərlik "İslam Respublikasının dayağı” olan ruhanilər tərəfindən seçilir. Bu isə "kənar müdaxiləni” tamamilə istisna edir. Hətta deyilənə görə, sistemin yaradıcılarından olan Ayətullah Behişti yarızarafat deyirmiş ki, elə bir sistem qurublar ki, heç kəs sistemi laxlada bilməyəcək. Bəlkə də bu səbəbdəndir ki, İranın dini-siyasi rəhbərliyi varis mövzusuna etinasız yanaşır, bu kimi mövzularla bağlı narahat olmadığını nümayiş etdirməyə çalışır. 
 
Demokratik.Az

Xəbər 2972 dəfə oxunub






Oxşar xəbərlər

Adnan Oktar türmədə də “dinc dayanmır” - şantaj, təhdid, təhrik...
Rasim Balayev: “Paşinyanın ağızını, burnunu vurub əzmək lazımdır!”
Təhsil nazirindən yeni – TƏYİNAT
Qarabağ danışıqlarında sükut nə vaxt pozulacaq?
Deputat Ağalar Vəliyevin müəmmalı sərvəti - Fabrik, otel, zavod... (FOTOLAR)
Ərdoğan Rusiyaya səfər etməyi planlaşdırır
Qabil Hüseynli danışdı - "mənə hücum edənlər..."
Günün yazısı: Jurnalistikanın prinsiplərinə necə əməl olunur?
Prezident Əli Nağıyevin qardaşına general-leytenant rütbəsi verdi
Vüqar Rəhimzadə: "Azərbaycan dövləti və xalqı əleyhinə satqınlardan ibarət “virtual terrorçular” fəaliyyət göstərir"
Möhürsüz qətnaməni Şahsuvarlıya kim ötürmüşdü? - Tam Qətnamə
Tərtərdə baş həkimin nüavini Qarabağ veteranına pul atıb? - ŞİKAYƏT
İsmayıllıda 3 uşaq anası itkin düşüb, axtarılır
YOL POLİSİ QUBADA REYD KEÇİRDİ
Zaxarovadan "Ləzginka" rəqsi - FOTO/VİDEO
Türkiyəyə ərə gedən aktrisa ana olacaq – Fotolar
Nizami Məhkəməsində RƏZALƏT - "Xüsusi ittiham" belə araşdırılır?
Arif Əsgərov və oğlu borca görə 3 il həbs edilə bilər
Məhəmmədəli Qəribliyə "cinayət işi" açıla bilər - Bakıda məhkəmə başladı
Fransa prezidenti İran rəsmilərilə görüşəcək
"Qarabağ" Avropa Liqasında mübarizəyə başlayır
İqbal Məmmədovun deputat mandatı alına bilər
Hüseyn Abdullayev şərti cəza ilə azad oluna bilər
Vergi Məcəlləsində dəyişiklik edilib
2020-də Azərbaycanda aqrar sığorta tətbiq olunacaq
Beynəlxalq Bankdan oğurlanan pullar necə qaytarılacaq?
Müxalifət “su pulu” ilə maliyyələşə bilərmi?
GEOPOLİTİKA - Üç ABŞ bazası Gürcüstana yerləşir
Mərhum pilotumuzla vida mərasimi keçirilir - FOTO
Ərdoğanla Merkel arasında telefon danışığı olub
“Xalq diplomatiyası" - Ermənilər Bakıya niyə gəlir?
Məktəblərdə telefon qadağası gündəmdədir
Qubad İbadoğlu da “Relax" olayına sərt mövqe sərgilədi
“RELAX ƏMƏLİYYATI” – Mikayıl Cabbarovun gücü kimlərə çatırmış?…
Hüseynli onlara çağırış etdi: Dəfn mərasiminə gəlməyin
ŞOK - Bəzi zənginlərin toyunda şimpanze əti yeyilir
Gülnarə Kərimovaya qarşı yeni cinayət işi açılıb
Putini təhqir edən jurnalist işdən qovuldu
Mətanət Əsədova məşhur falçı yanında belə muğam oxudu
Mixail Saakaşvili: "Qarabağ Azərbaycandır!"
Qabil Hüseynli: “Rəşadın ayağının biri axtarışların ilk günü tapılmışdı”
“Rejim odla oynamasın” - Çavuşoğludan Suriya açıqlaması
35 milyon illik meteoritin hissələri tapıldı
Azərbaycanda “o əjdaha” universitetdən niyə yoxdur?
Nazirlik "DOST İş Mərkəzi" ilə bağlı korrupsiya ittihamlarına cavab verdi
Ramiz Mehdiyev: “Ermənistan, əslində, qalib gəlməyib, uduzub”
Bakı metrosundan istifadə edən sərnişinlərin sayı azalıb
Havanın temperaturu 42 dərəcəyə yüksələcək
Deputatın oğlunun həbsinin pərdəarxası - ilginc faktlar
Mir Şahin Gəncə teraktı ilə bağlı şok görüntülər yayımladı - VİDEO
Göygöl polisinə yeni rəis təyin olundu
“Relax”ın aylıq vergi ödənişi 7 manatdan az olub - Açıqlama
Qəzaya uğrayan MiQ-29 təyyarəsinin pilotunun cəsədi tapılıb
Gəncənin sabiq polis rəisinin rütbəsi endirilərək bölmə rəisi oldu -TƏYİNAT
“Relax”ın rəhbəri qardaşımdır” - İqbal Məmmədov
“Lotu Quli”nin imzasını erməniyə görə saxtalaşdırıblar – skandal
Goranboyda "SU DİVİ" peyda olub? - Qaçqınlara qənim kəsilib - ŞİKAYƏT
"ATENA"-da iranlı qovğası dolaşır - MÜƏMMALAR
Deputatın oğlu və 5 qohumu saxlanıldı
MTN SABİQ NAZİRİ NECƏ HƏBS EDİB?
Parkinqə görə pul ödəyən sürücü cərimələndi – VİDEO
Sakit Okeanda 5,9 bal gücündə zəlzələ olub ₽
Danimarkanın baş naziri: “Qrenlandiya satılmır”
Yezidi kürdlərin lideri: “Azərbaycan nə istəyir Qarabağdan?”
Deputat İqbal Məmmədov obyektinə gələn vergi işçilərini döydürdü – “Basın bayıra ə…” – ŞOK VİDEO
Mehriban Əliyeva: Azərbaycanın layiqli övladları, əsgər və zabitləri ilə fəxr edirəm
BDU BP ilə əməkdaşlıq sazişi imzaladı
"İranlı Mühacirlər Cəmiyyəti" mərhum Valeh Quluzadədən NEKROLOQ yazdı
Qusarda turisti taksi sürücüsü soyubmuş
Deputat İqbal Məmmədovla bağlı heyrətamiz və şok iddialar

Bütün xəbərlər

2019 - SARI QABAN NƏLƏR VƏD EDİR?
love HƏR ŞEY "QABAN" KİMİ OLACAQ
love DEMOKRATİYAYA DOĞRU BİR AZ DA İRƏLİLƏYƏCƏYİK...
am DİNAMİK İNKİŞAFIMIZ DAVAM EDƏCƏK
lol HEÇ VECİMƏ DƏ DEYİL
tongue AZƏRBAYCANDAN BAŞ GÖTÜRÜB QAÇACAĞAM
crying TRAMP NEFTİN QİYMƏTİNİ QALDIRMAĞA NAİL OLACAQ
what QARABAĞI GERİ ALACAĞIQ
wink SƏN SAYDIĞINI SAY, GÖR Kİ, FƏLƏK NƏ SAYACAQ
recourse DOLLAR 2 MANATDAN BAHA OLACAQ
angry ACLIQ, YOXSULLUQ GƏLİR
tongue ALLAH BİLİR OLACAĞI...

«    Avqust 2019    »
BeÇaÇCaCŞB
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
 
        Ünvan: Bakı şəhəri, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan nəşriyyatı, 1-ci mərtəbə.
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Script time: [0.12145] initstartout [0.00012] initstartin [0.00056] calstart [0.00719] calend [0.00040] topnewsend [0.00275] rsssend [0.00000] ehgend [0.01618] tagsstart [0.00045] tag-initendin [0.00000] initendout [0.00001] weathend [0.00000] end [0.09377]