Bütün yenilikləri Facebook səhifənizdə izləyin. Yalnız "Bəyənirəm" edin.

14:14 - 21.01.2019  
Neft Fondundan ayrılan 7.5 milyard nəyə xərclənəcək?
Tarix: 22-01-2017, 20:16 | Bölmə: Xəbərlər » İqtisadiyyat

Natiq Cəfərli: "İlin sonuna doğru hərraca çıxarılacaq valyutanın həcmi azalmağa başlayacaq”

Neft Fondundan ayrılan 7.5 milyard nəyə xərclənəcək?Azərbaycan Mərkəzi Bankı İdarə Heyəti sədrinin müavini Aftandil Babayev Dövlət Neft Fondundan ayrılan 7,5 mlrd. manatlıq transfertin xərclənmə istiqamətlərini açıqlayıb. "Biz uzun müddət Maliyyə Sabitliyi Şurası çərçivəsində əlaqədar iqtisadi qurumlarla geniş müzakirələr nəticəsində bütövlükdə bankın qlobal tarazlaşması amillərini təhlil etmişik. Bunlardan ən mühüm məqam odur ki, dövlətin il üzrə xarici borcları, TANAP layihəsinin maliyyələşdirilməsi, Azərbaycan Beynəlxalq Bankının sağlamlaşdırılması və il üzrə bankın xarici borc öhdəliklərinin tənzimlənməsi, o cümlədən ehtiyac yaranarsa Əmanətlərin Sığortalanması Fonduna vəsaitin ayrılması da hərrac vasitəsilə deyil, məhz transfert hesabına baş tutacaq. Bütün bu faktorlar ona yönəlir ki, fiksə olunmuş bu öhdəliklər valyuta bazarına təzyiqi neytrallaşdırsın. Bu isə məzənnənin bazar prinsipləri əsasında və böyük volatillik olmadan formalaşmasına şərait yaradacaq", - deyə sədr müavini "APA”ya bildirib. 

Qeyd edək ki, Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) 2017-ci il büdcəsi haqqında fərman imzalayıb. Fərmanla ARDNF-nin 2017-ci il büdcəsinin gəlirləri 8 mlrd. 370 mln. 589,8 min manat, xərcləri isə 14 mlrd. 483 mln. 856 min manat məbləğində təsdiq edilib.  Beləliklə, ARDNF-nin gələn il üzrə büdcəsi 6,1 mlrd. manatlıq kəsirlə təsdiqlənib. Fərmanı şərh edən ekspertlər bildirirlər ki, Neft Fondu Mərkəzə Banka il ərzində indiki məzənnə ilə 4,2 milyard dollar köçürəcək. Bu təxminən ayda 352 milyon dollar edir.

Ekspertlər vəsaitin Mərkəzi Banka ayrılmasını müsbət qiymətləndirərək vurğulayıblar ki, bu, maliyyə bazarında sabitliyin yaranmasına xidmət edəcək. Eyni zamanda valyutaya əlçatımlıqda olan problemi aradan qaldıracaq, manatın kəskin devalvasiyasının qarşısını alacaq və "qara bazar”ı sıradan çıxaracaq addımdır.

"Bank sektorunda ciddi silkələnmənin olacağı ehtimalı var”  

Ancaq AMB sədrinin açıqlamasından belə məlum olur ki, ARDNF-in ayrıdığı vəsait tam olaraq valyuta bazarına və manatın sabitləşməsinə sərf edilməyəcək. Bəs, ölkənin maliyyə durumuna, manatın məzənnəsinin sabitləşməsinə necə təsir göstərəcək? İqtisadçı elspert Natiq Cəfərli Bizimyol.info saytına şərhində bildirib ki, ARDNF valyuta bazarında yeganə oyunçudur və onun da imkanlarının sərhədi var. Çünki Neft Fondu büdcəyə transfert edəcəyi və əlavə büdcədənkənar xərclərin ödəməsi üçün dolları manata çevirir. Bu da 2017-ci ildə təqribən 4.1 milyard dollar bərabər bir rəqəm olmalıdır. Bu transfertdən sonra gözlənilən o idi ki, Mərkəzi Bank da valyuta bazarında oyunçuya çevriləcək və bazarda ən azı 2 oyunçu olacaq. Bu vəsait indiki məznnə ilə 4 milyard 100 min dollar yaxın rəqəm edir. Məzənnə o qədər sürətlə dəyişir ki, dollar ekvivalentində həmin vəsaitin ifadəsi də azalır. Bu vəsaitin bazar müsbət təsir edəcəyi ehtimalı yüksək idi. Amma görünən odur ki, bizim də bilməzidiyim bir neçə məsələ var. Diqqətimi çəkən məsələlərdən biri Əmanətlərin Sığortalanması Fonduna (ƏSF) əlavə vəsaitlərin ayrılması ehtimalıdır ki, ora kreditlər veriləcək. Çox güman ki, bu ilə də bir neçə bankın bağlanması və təmərküzləşməsi baş verəcək. ƏSF-də isə indi bir qara qəpik də yoxdur və ancaq Mərkəzi Bankdan aldığı kredit hesabına ötən il "Bank Standart”ın əmanətlərinin böyük bir hissəsini qaytara bildi. Çox güman ki, ARDNF-in tnarsfertindən AMB-yə ayrılan vəsaitini bir hissəsi ƏSF-yə kredit veriləcək. Bu da o deməkdir ki, bu il bank sektorunda ciddi silkələnmənin olacağı ehtimalı var. Açıqlamalardan da hiss olurun ki, vəsaitin böyük bir hisssəi məhz bu istiqamətə xərclənəcək. Manatın məzənnəsinə dəstək olmaq üçün ayrılan vəsaiytin ən yaxşı halda yarısı çıxarılacaq. Neft Fondunun ayıracağı vəsaitlərlə birlikdə valyuta bazarına təxminən 6 milyard vəsait çıxarılacaq ki, bu da illik ehtiyacın təxminən yarısını əhatə edir. Çünki Azərbaycanın illik valyuta tələbatı təqribən 10-12 milyard dolar arası dəyişir. İndi alıcılıq qabiliyyətinin aşağı düşməsi idxal mallarına bir az təsir göstərir, amma ən pis halda belə, 10 milyard dollarlıq vəsaitə ehtiyac yaranacaq. AMB və ARDNF-in vəsaitlərinin bu tələbatın təxminən yarısını qarşılaması ilin ortalarında ciddi problemlər yarana biləcəyi ehtimalını artırır. İlin sonuna doğru artıq hərraca çıxarılacaq valyutanın həcmi də azalmağa başlayacaq. Həcm azaldıqca valyutanın dəyərinin yüksəlməsi ehtimalı artır. Yəni ilin əvvəlində manatının dəyərdən düşməsini ən yaxşı halda yumşaq templə izləyəcəyiksə,  ilin ikinci yarısında, xüsusən də ilin souna yaxın manatın daha tez və sürətlə ucuzlaşmasını görə bilərik” - deyə N.Cəfərli bildirir.

"ARDNF-in ayırdığı vəsaitin hamısı milli valyutanın sabitliyinə sərf edilməyəcək”

Bank sahəsi üzrə ekspert, hüquqşünas Əkrəm Həsənov isə Bizimyol.info saytına bildirib ki, ARDNF-dən 7.5 milyard manatlıq trasfert Mərkəzi Banka ümumilikdə makroiqtisadi sabitlik üçün ayrılıb.  "Mərkəzi Bankın qarşısında duran əsas vəzifə qiymətlərin, ilk növbədə isə milli valyitanın sabitliyini təmin etmıkdir. AMB bundan başqa son vaxtlar ƏSF-yə manatla pul ayırır və bu, kredit şəklində olur. Mərkəzi Bankın özünün də 4 miyard dollarlıq ehtiyatı var və təbii ki, Neft Fondundan alınan vəsaitin bir hissəsini ƏSF-yə kredit verməyə sərf edə bilər. Bu, gözlənilən idi. İstənilən halda ARDNF-dən ayrılan vəsait milli valyutanın sabitliyinə yönəlmiş addımdır. Yəni gözləyirəm ki, ayrılan pulun böyük hissəsi həftədə 3 dəfə keçirilən valyuta hərraclarına sərf olunacaq. Hələlik belə də davam edir. Ümumilikdə ayrılan vəsaitin hansı proposiyada hara sərf olunacağından çox şey asılıdır. Çoxlarında belə bir gözlənti var idi ki, bu vəsait ayrıldıqdan sonra milli valyutanın ucuzlaşması prosesi dayanacaq. Amma bunu görmürük və manat ucuzlaşmaqda davam edir. Bu isə o deməkdir ki, həmin vəsaitin hamısı milli valyutanın sabitliyinə sərf edilməyəcək və Aftandil Babayev də bunu açıqlayıb”.

Əkrəm Həsənovun sözlərinə görə, ARDNF-dən 7.5 milyardlıq trasfertin manatla ayrılması qeyri-müəyyənlik yaradır. "Transfert manatladır və vəsaitin dollar ekvivalentində olduğu qeyd edilməyib. Bu məbləğ ilboyu ayrılacaq və manatın ucuzlaşması fonunda bu rəqəm dollar ekvivalentində gözlənilən qədər - 4.5 milyard olmayacaq. Artıq hamıya aydındr ki, dollar yaxın aylarda 2 manatı keçəcək. İndi əsas məqsəd odur ki, ilin sonuna kimi dollar 2 mant 50 qəpiyi keçməsin. Əgər Mərkəzi Bank ARDNF-dən aldığı vəsaiti düzgün istifadə etməyi bacarsa, bəlkə dı, keçmədi. Ehtimal edirəm ki, Mərkəzi Bank bu məqsədə nail olacaq. 

Azərbaycanda "üzən məzənnə” yoxdur”
 
AMB sədrinin müavini A.Babayev "üzən məzənnə” rejimi ilə bağlı da açıqlama verib. O qeyd edib ki, yeni şəraitə adaptasiya gözlədiklərindən daha sakit və rəvan gedir. "Bütövlükdə bazara və məzənnənin dinamikasına nikbin baxıram", - deyə o əlavə edib. 

Əkrəm Həsənov isə vurğulayır ki, tam üzən məzənnə rejiminə keçidin çox da sakit keçdiyini hesab etmir. "Üzən məzənnə” odur ki, alış-satış qiymətlərini tam sərbəst, tələblə tklif arasında balans olur və məznnə onunla müəyyən edilir. Amma bu gün görürük ki, bankların valyuta satışı ilə alışı arasında fərq çox böyükdür. Təxminən 10 qəpikdən də çoxdur. Bu, o deməkdir ki, manat "üzmür”. Necə ola bilər ki, banklar valyutanın alış-satışından bu qədər qazanc götürsünlər? Deməli hələki bazarda balans yoxdur. Bu da ona gətirəcək ki, qara bazar tam ləğv olunmayacaq. Ona görə də deməzdim ki, tam üzən məzənnəyə keçid çox da asan keçir”. 

Ekspert Natiq Cəfərli isə bildirir ki, Azərbaycanda ümumiyyətlə, "üzən məzənnə” yoxdur. "Mərkəzi Bankın israrla "tam üzən məzənnə” deməsini anlaya bilmirəm. Çünki tam üzən məzənnə rejimi olan ölkələrin valyutaları 24 saat boyunca qiymətləndirilir. Belə ki, ölkə ərazisində fəaliyyət göstərən qiymətli kağızlar bazarı işlədiyi müddətdə, yəni iş vaxtında real bazarda dəyəri müəyyənləşdirilir, işdən sonrakı vaxtda isə daim dünya birjaları tərəfindən digər ölkələrin valyutasına nisbətdə yerli müəyyyən edilir. Azərbaycanda bu institututların heç biri yoxdur. Hərrac bir neçə dəqiqə çəkir və onun nəticələrindən sonra Mərkəzi Bank yenidən öz məzənnəsini elan edir. Gün ərzində başqa alqı-satqı baş vermir ki, üzən məzənnəyə keçidlə bağlı fikir söyləmək mümkün olsun. Əgər bir ölkədə valyuta bazarında bir oyunçu varsa (hələlik Neft Fondudur) və onun da hərraca nəqədər valyuta çıxara biləcəyi öncədən bəllidirsə, həmin ölkədə üzən məzənnə mümkün deyil. Yəni adını nə qoymalarından asılı olmayaraq, məzənnə yenidən Mərkəzi Bank tərəfindən tənzimlənir. Ona görə də indiki rejimi "üzən məzənnə” adlandırmaq çətindir. 

Rəşad VAQİFOĞLU
Xəbər 2001 dəfə oxunub






Oxşar xəbərlər

Ukrayna və İsrail azad iqtisadi zona yaradır
Ermənilərlə azərbaycanlılar barışa bilərmi? – Bakıda və Yerevanda sorğu (VİDEO)
"Atamın qollarını qanlı gördüm" - Röya
La Liqa: 20-ci turun görüşləri keçirilib
Deputat:"Nazirlər Kabineti ləğv edilməlidir"
“BAŞINIZ QARIŞIB SÜRÜCÜLƏRİ PUSMAĞA…” – ittiham
Somalidə 50-dən çox terrorçu məhv edilib
Bakıda güclü külək mərasim evini uçurub – VİDEO
“Vətəndaş bilməlidir ki, onu idarə edənlər nə qədər qazanırlar” - ŞƏRH
"20 Yanvar faciəmiz - milli birlik və vətənpərvərlik simvolumuzdur" - Gənc fəal
Şəhidlər xiyabanında baş vermiş insidentə münasibət - RƏSMİ
Moskvada soydaşlarımız təhqir olundu: "Vı, pustoy narod" - VİDEO
İlham və Fərizənin həyatlarının son anları
Milli Şura Şəhidlər Xiyabanında qarşıdurma yaratdı - saxlanılanlar var
Şəhidlər Xiyabanına axın - FOTOSESSİYA
Qalmaqallı xəbər: - "Suriyadakı partlayışı Necati Şaşmaz törədib"
"Bəzi qruplar ölkədə qarşıdurma yaratmağa cəhd edirlər" - Mübariz Qurbanlı
ABŞ eskadra mina gəmisini Qara dənizə göndərib
20 Yanvar şəhidlərimizin xatirəsi ehtiramla yad edilir
Prezident Şəhidlər Xiyabanını ziyarət etdi - FOTOLAR
20 Yanvar - Ümumxalq Hüzn Günü
20 YANVAR FACİƏSİ TARİXİMİZİN ŞƏRƏF VƏ QƏHRƏMANLIQ SƏHİFƏSİDİR
"Vaşinqton Post": "Tramp istefa verib, Krıma qaçdı"
20 Yanvar günü bu yollar bağlı olacaq
Türkiyə 54 minə yaxın suriyalıya vətəndaşlıq verib
Bakı səmasında qeyri-adi hadisə (FOTOLAR)
Baş bankirin ailəsi 2015 devalvasiyasından sonra necə varlanıb? - ARAŞDIRMA / RUSCA
Tehranın Qarabağ siyasəti dəyişdimi, yoxsa..
2319 məhkumun cəza müddəti azaldıldı
Fransada erməni mafiozlar həbs olundu
Abel Məhərrəmov toyda “Yallı” oynadı – VİDEO
Seksoloq: “60 yaşa kimi bakirəliyin qorunması qürur məsələsi deyil”
Bakıda güclü külək 40-a yaxın ağacı aşırıb
Müğənnilər toya nə qədər pul yazdırır?
Mehriban Əliyeva "Üzeyir Hacıbəyli" fəxri medalı ilə təltif edildi
Azərbaycan XİN Rusiyaya cavab verdi
Məmurlardan lüks avtomobillər alınır?
Zimbabvenin Prezidenti Azərbaycanda səfərdədir
Meşədə qadının kəsilmiş bədəni tapıldı - VİDEO
Kikboks Federasiyasının vitse-prezidenti həbs edilib
"19 yanvar mitinqi cəmiyyətdəki aktivliyi öldürəcək" — İqbal Ağazadə ilə MÜSAHİBƏ - VİDEO
Baş melioratorla baş bankirin Avropada parıldayan qudalıq BİZNESLƏRİ - fotofaktlar
Alimlər: "Apofis" asteroidi 2068-ci ildə Yer kürəsinə düşə bilər
Bakı yaşamaq üçün ən rahat şəhərlər sırasında niyə yoxdur?
Elgiz Əkbər Əli Mirəliyev barədə: Bu kişi manyakdır
Məktəbdə terror - 8 ölü, 10 yaralı
”Lotu Quli” Türkiyəyə qayıtdı?
"Məktəblər niyə bağlanır, müharibə-zaddı?" - Hafiz Hacıyev
Nazir 5 polis rəisi təyin etdi, ikisini sərəncama götürdü
Təhsil Nazirliyinə tabe olan bu qurumlar ləğv edildi - QƏRAR
Bölgələrə güclü qar yağır
Qərargah: Bakıda küləyin sürəti 43 metr/saniyəyə çatdı
Gəncənin sabiq icra başçısı şəhərin mərkəzində binanın zirzəmisini hansı icazə ilə dağıdır?
Astanada 20 Yanvar şəhidləri anılıb
Ötən il Türkiyədə 1,4 milyon daşınmaz əmlak satılıb
İran ordusunu Suriyadan çıxarmayacaq - SEPAH
Sabiq MTN əməkdaşının qətlinin sifarişçisi tutuldu
Quba polisi "ağac qənimi"ni yaxaladı
Lavrov kürd məsələsindən danışdı
Azərbaycanda 4 dövlət xidməti yaradılır
Ekoloji Ekspertiza Agentliyi yaradılır - FƏRMAN
Kiçik və iddialı Gürcüstanın spikerindən böyük açıqlamalar
Azərbaycan, İran və Rusiya arasında yeni sammit keçiriləcək
Arif Hacılı Türkiyədə xəstəxanaya yerləşdirilib
Hadi Rəcəblinin slavyan qadınla və küçədə rəqsi – GÖRÜNTÜLƏR
Aqrar Xidmətlər Agentliyinin sədri vəzifəsinə təyinat olub
Bu il 6 mindən çox şəhid ailəsi “qan pulu” alacaq
Göygölün icra başçısı Qorxmaz Hüseynovla niyə "kəllələşir"? - Milyonluq problem
Amerikanın azərbaycanlı çempionu... - FOTOLAR
Rüfət Aslanlının Gədəbəydəki villası - FOTOLAR

Bütün xəbərlər

2019 - SARI QABAN NƏLƏR VƏD EDİR?
love HƏR ŞEY "QABAN" KİMİ OLACAQ
love DEMOKRATİYAYA DOĞRU BİR AZ DA İRƏLİLƏYƏCƏYİK...
am DİNAMİK İNKİŞAFIMIZ DAVAM EDƏCƏK
lol HEÇ VECİMƏ DƏ DEYİL
tongue AZƏRBAYCANDAN BAŞ GÖTÜRÜB QAÇACAĞAM
crying TRAMP NEFTİN QİYMƏTİNİ QALDIRMAĞA NAİL OLACAQ
what QARABAĞI GERİ ALACAĞIQ
wink SƏN SAYDIĞINI SAY, GÖR Kİ, FƏLƏK NƏ SAYACAQ
recourse DOLLAR 2 MANATDAN BAHA OLACAQ
angry ACLIQ, YOXSULLUQ GƏLİR
tongue ALLAH BİLİR OLACAĞI...

«    Yanvar 2019    »
BeÇaÇCaCŞB
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
 
        Ünvan: Bakı şəhəri, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan nəşriyyatı, 1-ci mərtəbə.
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Script time: [0.17566] initstartout [0.00016] initstartin [0.00087] calstart [0.01061] calend [0.00059] topnewsend [0.00337] rsssend [0.00000] ehgend [0.04326] tagsstart [0.00048] tag-initendin [0.00000] initendout [0.00001] weathend [0.00000] end [0.11626]