Bütün yenilikləri Facebook səhifənizdə izləyin. Yalnız "Bəyənirəm" edin.

12:10 - 16.11.2018  
Neft Fondundan ayrılan 7.5 milyard nəyə xərclənəcək?
Tarix: 22-01-2017, 20:16 | Bölmə: Xəbərlər » İqtisadiyyat

Natiq Cəfərli: "İlin sonuna doğru hərraca çıxarılacaq valyutanın həcmi azalmağa başlayacaq”

Neft Fondundan ayrılan 7.5 milyard nəyə xərclənəcək?Azərbaycan Mərkəzi Bankı İdarə Heyəti sədrinin müavini Aftandil Babayev Dövlət Neft Fondundan ayrılan 7,5 mlrd. manatlıq transfertin xərclənmə istiqamətlərini açıqlayıb. "Biz uzun müddət Maliyyə Sabitliyi Şurası çərçivəsində əlaqədar iqtisadi qurumlarla geniş müzakirələr nəticəsində bütövlükdə bankın qlobal tarazlaşması amillərini təhlil etmişik. Bunlardan ən mühüm məqam odur ki, dövlətin il üzrə xarici borcları, TANAP layihəsinin maliyyələşdirilməsi, Azərbaycan Beynəlxalq Bankının sağlamlaşdırılması və il üzrə bankın xarici borc öhdəliklərinin tənzimlənməsi, o cümlədən ehtiyac yaranarsa Əmanətlərin Sığortalanması Fonduna vəsaitin ayrılması da hərrac vasitəsilə deyil, məhz transfert hesabına baş tutacaq. Bütün bu faktorlar ona yönəlir ki, fiksə olunmuş bu öhdəliklər valyuta bazarına təzyiqi neytrallaşdırsın. Bu isə məzənnənin bazar prinsipləri əsasında və böyük volatillik olmadan formalaşmasına şərait yaradacaq", - deyə sədr müavini "APA”ya bildirib. 

Qeyd edək ki, Prezident İlham Əliyev Azərbaycan Dövlət Neft Fondunun (ARDNF) 2017-ci il büdcəsi haqqında fərman imzalayıb. Fərmanla ARDNF-nin 2017-ci il büdcəsinin gəlirləri 8 mlrd. 370 mln. 589,8 min manat, xərcləri isə 14 mlrd. 483 mln. 856 min manat məbləğində təsdiq edilib.  Beləliklə, ARDNF-nin gələn il üzrə büdcəsi 6,1 mlrd. manatlıq kəsirlə təsdiqlənib. Fərmanı şərh edən ekspertlər bildirirlər ki, Neft Fondu Mərkəzə Banka il ərzində indiki məzənnə ilə 4,2 milyard dollar köçürəcək. Bu təxminən ayda 352 milyon dollar edir.

Ekspertlər vəsaitin Mərkəzi Banka ayrılmasını müsbət qiymətləndirərək vurğulayıblar ki, bu, maliyyə bazarında sabitliyin yaranmasına xidmət edəcək. Eyni zamanda valyutaya əlçatımlıqda olan problemi aradan qaldıracaq, manatın kəskin devalvasiyasının qarşısını alacaq və "qara bazar”ı sıradan çıxaracaq addımdır.

"Bank sektorunda ciddi silkələnmənin olacağı ehtimalı var”  

Ancaq AMB sədrinin açıqlamasından belə məlum olur ki, ARDNF-in ayrıdığı vəsait tam olaraq valyuta bazarına və manatın sabitləşməsinə sərf edilməyəcək. Bəs, ölkənin maliyyə durumuna, manatın məzənnəsinin sabitləşməsinə necə təsir göstərəcək? İqtisadçı elspert Natiq Cəfərli Bizimyol.info saytına şərhində bildirib ki, ARDNF valyuta bazarında yeganə oyunçudur və onun da imkanlarının sərhədi var. Çünki Neft Fondu büdcəyə transfert edəcəyi və əlavə büdcədənkənar xərclərin ödəməsi üçün dolları manata çevirir. Bu da 2017-ci ildə təqribən 4.1 milyard dollar bərabər bir rəqəm olmalıdır. Bu transfertdən sonra gözlənilən o idi ki, Mərkəzi Bank da valyuta bazarında oyunçuya çevriləcək və bazarda ən azı 2 oyunçu olacaq. Bu vəsait indiki məznnə ilə 4 milyard 100 min dollar yaxın rəqəm edir. Məzənnə o qədər sürətlə dəyişir ki, dollar ekvivalentində həmin vəsaitin ifadəsi də azalır. Bu vəsaitin bazar müsbət təsir edəcəyi ehtimalı yüksək idi. Amma görünən odur ki, bizim də bilməzidiyim bir neçə məsələ var. Diqqətimi çəkən məsələlərdən biri Əmanətlərin Sığortalanması Fonduna (ƏSF) əlavə vəsaitlərin ayrılması ehtimalıdır ki, ora kreditlər veriləcək. Çox güman ki, bu ilə də bir neçə bankın bağlanması və təmərküzləşməsi baş verəcək. ƏSF-də isə indi bir qara qəpik də yoxdur və ancaq Mərkəzi Bankdan aldığı kredit hesabına ötən il "Bank Standart”ın əmanətlərinin böyük bir hissəsini qaytara bildi. Çox güman ki, ARDNF-in tnarsfertindən AMB-yə ayrılan vəsaitini bir hissəsi ƏSF-yə kredit veriləcək. Bu da o deməkdir ki, bu il bank sektorunda ciddi silkələnmənin olacağı ehtimalı var. Açıqlamalardan da hiss olurun ki, vəsaitin böyük bir hisssəi məhz bu istiqamətə xərclənəcək. Manatın məzənnəsinə dəstək olmaq üçün ayrılan vəsaiytin ən yaxşı halda yarısı çıxarılacaq. Neft Fondunun ayıracağı vəsaitlərlə birlikdə valyuta bazarına təxminən 6 milyard vəsait çıxarılacaq ki, bu da illik ehtiyacın təxminən yarısını əhatə edir. Çünki Azərbaycanın illik valyuta tələbatı təqribən 10-12 milyard dolar arası dəyişir. İndi alıcılıq qabiliyyətinin aşağı düşməsi idxal mallarına bir az təsir göstərir, amma ən pis halda belə, 10 milyard dollarlıq vəsaitə ehtiyac yaranacaq. AMB və ARDNF-in vəsaitlərinin bu tələbatın təxminən yarısını qarşılaması ilin ortalarında ciddi problemlər yarana biləcəyi ehtimalını artırır. İlin sonuna doğru artıq hərraca çıxarılacaq valyutanın həcmi də azalmağa başlayacaq. Həcm azaldıqca valyutanın dəyərinin yüksəlməsi ehtimalı artır. Yəni ilin əvvəlində manatının dəyərdən düşməsini ən yaxşı halda yumşaq templə izləyəcəyiksə,  ilin ikinci yarısında, xüsusən də ilin souna yaxın manatın daha tez və sürətlə ucuzlaşmasını görə bilərik” - deyə N.Cəfərli bildirir.

"ARDNF-in ayırdığı vəsaitin hamısı milli valyutanın sabitliyinə sərf edilməyəcək”

Bank sahəsi üzrə ekspert, hüquqşünas Əkrəm Həsənov isə Bizimyol.info saytına bildirib ki, ARDNF-dən 7.5 milyard manatlıq trasfert Mərkəzi Banka ümumilikdə makroiqtisadi sabitlik üçün ayrılıb.  "Mərkəzi Bankın qarşısında duran əsas vəzifə qiymətlərin, ilk növbədə isə milli valyitanın sabitliyini təmin etmıkdir. AMB bundan başqa son vaxtlar ƏSF-yə manatla pul ayırır və bu, kredit şəklində olur. Mərkəzi Bankın özünün də 4 miyard dollarlıq ehtiyatı var və təbii ki, Neft Fondundan alınan vəsaitin bir hissəsini ƏSF-yə kredit verməyə sərf edə bilər. Bu, gözlənilən idi. İstənilən halda ARDNF-dən ayrılan vəsait milli valyutanın sabitliyinə yönəlmiş addımdır. Yəni gözləyirəm ki, ayrılan pulun böyük hissəsi həftədə 3 dəfə keçirilən valyuta hərraclarına sərf olunacaq. Hələlik belə də davam edir. Ümumilikdə ayrılan vəsaitin hansı proposiyada hara sərf olunacağından çox şey asılıdır. Çoxlarında belə bir gözlənti var idi ki, bu vəsait ayrıldıqdan sonra milli valyutanın ucuzlaşması prosesi dayanacaq. Amma bunu görmürük və manat ucuzlaşmaqda davam edir. Bu isə o deməkdir ki, həmin vəsaitin hamısı milli valyutanın sabitliyinə sərf edilməyəcək və Aftandil Babayev də bunu açıqlayıb”.

Əkrəm Həsənovun sözlərinə görə, ARDNF-dən 7.5 milyardlıq trasfertin manatla ayrılması qeyri-müəyyənlik yaradır. "Transfert manatladır və vəsaitin dollar ekvivalentində olduğu qeyd edilməyib. Bu məbləğ ilboyu ayrılacaq və manatın ucuzlaşması fonunda bu rəqəm dollar ekvivalentində gözlənilən qədər - 4.5 milyard olmayacaq. Artıq hamıya aydındr ki, dollar yaxın aylarda 2 manatı keçəcək. İndi əsas məqsəd odur ki, ilin sonuna kimi dollar 2 mant 50 qəpiyi keçməsin. Əgər Mərkəzi Bank ARDNF-dən aldığı vəsaiti düzgün istifadə etməyi bacarsa, bəlkə dı, keçmədi. Ehtimal edirəm ki, Mərkəzi Bank bu məqsədə nail olacaq. 

Azərbaycanda "üzən məzənnə” yoxdur”
 
AMB sədrinin müavini A.Babayev "üzən məzənnə” rejimi ilə bağlı da açıqlama verib. O qeyd edib ki, yeni şəraitə adaptasiya gözlədiklərindən daha sakit və rəvan gedir. "Bütövlükdə bazara və məzənnənin dinamikasına nikbin baxıram", - deyə o əlavə edib. 

Əkrəm Həsənov isə vurğulayır ki, tam üzən məzənnə rejiminə keçidin çox da sakit keçdiyini hesab etmir. "Üzən məzənnə” odur ki, alış-satış qiymətlərini tam sərbəst, tələblə tklif arasında balans olur və məznnə onunla müəyyən edilir. Amma bu gün görürük ki, bankların valyuta satışı ilə alışı arasında fərq çox böyükdür. Təxminən 10 qəpikdən də çoxdur. Bu, o deməkdir ki, manat "üzmür”. Necə ola bilər ki, banklar valyutanın alış-satışından bu qədər qazanc götürsünlər? Deməli hələki bazarda balans yoxdur. Bu da ona gətirəcək ki, qara bazar tam ləğv olunmayacaq. Ona görə də deməzdim ki, tam üzən məzənnəyə keçid çox da asan keçir”. 

Ekspert Natiq Cəfərli isə bildirir ki, Azərbaycanda ümumiyyətlə, "üzən məzənnə” yoxdur. "Mərkəzi Bankın israrla "tam üzən məzənnə” deməsini anlaya bilmirəm. Çünki tam üzən məzənnə rejimi olan ölkələrin valyutaları 24 saat boyunca qiymətləndirilir. Belə ki, ölkə ərazisində fəaliyyət göstərən qiymətli kağızlar bazarı işlədiyi müddətdə, yəni iş vaxtında real bazarda dəyəri müəyyənləşdirilir, işdən sonrakı vaxtda isə daim dünya birjaları tərəfindən digər ölkələrin valyutasına nisbətdə yerli müəyyyən edilir. Azərbaycanda bu institututların heç biri yoxdur. Hərrac bir neçə dəqiqə çəkir və onun nəticələrindən sonra Mərkəzi Bank yenidən öz məzənnəsini elan edir. Gün ərzində başqa alqı-satqı baş vermir ki, üzən məzənnəyə keçidlə bağlı fikir söyləmək mümkün olsun. Əgər bir ölkədə valyuta bazarında bir oyunçu varsa (hələlik Neft Fondudur) və onun da hərraca nəqədər valyuta çıxara biləcəyi öncədən bəllidirsə, həmin ölkədə üzən məzənnə mümkün deyil. Yəni adını nə qoymalarından asılı olmayaraq, məzənnə yenidən Mərkəzi Bank tərəfindən tənzimlənir. Ona görə də indiki rejimi "üzən məzənnə” adlandırmaq çətindir. 

Rəşad VAQİFOĞLU
Xəbər 1889 dəfə oxunub






Oxşar xəbərlər

Azərbaycan neftinin qiyməti 69 dollara yaxınlaşıb
Göyçayda mənşəyi məlum olmayan 500 kiloqram ət aşkarlanıb
"Piter Elçin" Rusiyaya qayıtdı - Xəlilov qardaşları Sankt-Peterburqdan qaçdı
Yevlaxda 17 yaşlı qız oğurlandı
"MEDERA HOSPİTAL" 1 milyon cərimə edildi (Özəl)
Abel Məhərrəmovu ispan şərabı, şeyxlə "razborka" və dikbaşlıq bitirib / SENSASİON
Abel Məhərrəmov vəzifəsindən AZAD EDİLDİ
QHT Şurası 2019-cu il birinci qrant müsabiqəsini elan etdi
Milli Məclisdə deputatlar arasında mübahisə düşdü
Eldar Əzizov rəsmən Bakı meri oldu – SƏRƏNCAM
Milli Məclisə ayrılan pulun məbləği ARTIRILIR
Sarkisyan Qarabağdan danışdı
Ağdərədə ermənilərə BÖYÜK ŞOK - ÖLƏNLƏR VAR
ADAU əməkdaşları Ukraynanın Sumi Milli Aqrar Universitetindədir
Zahid Oruc şəhid ailələrinin müdafiəsinə qalxdı: - "Bu yaxşı hal deyil!
Britaniya Şurasının rəhbəri Bakı Ali Neft Məktəbində olub
Ötən ay Ukraynadan Azərbaycana 13 min tona yaxın şəkər ixrac edilib
Yasamalda qadın kirayə qaldığı evdə qətlə yetirilib
ADP sədri müxalifətin uğursuzluqlarından yazdı
Milli Məclisdə gərgin büdcə müzakirələri
“İran Suriyada Türkiyə üçün təhlükədir” – ABŞ
Dollar bugünə məzənnəsi
“Qəbələ”nin məşqçisi qəzada həlak oldu - Foto
Filmə 1,5 milyon ayıran nazirə möhtəşəm – Müraciət
Libermanın şok istefa QƏRARI
Prezident ilk dəfə KTMT-də baş verənlərdən danışdı
Terrrorçu PKK-YPG əlaqələrini ifşa etdi
İlham Əliyev Fələstin liderini təbrik edib
“Bu millət hər şeyə hazırdır, təki nəsə qopara bilsin” - Deputatdan aşağılayıcı çıxış
Bakı meri DYP rəisinin qanunsuz tikilisini dayandırdı
QUBADA AVTOXULİQAN GƏNCLƏR SAXLANILDI
Əli Məsimli: “Azərbaycanda milli gəlir ədalətlə bölünmür”
"Dağlıq Qarabağ Azərbaycan torpağıdır" - Ukraynalı araşdırmaçı ilə MÜSAHİBƏ
Bakıda çörək almağa gedən uşaq itkin düşüb - FOTO
Elmar Vəliyevin oğlu daha bir vəzifəsini itirdi
Bakılı İsraildə seçkilərdə qalib gəldi və mer oldu
Fərəc Quliyev təltif olundu - Zakir Həsənova TƏŞƏKKÜR yazdı
Sabahın hava proqnozu açıqlanıb
Daşkəsəndə yanğın zamanı ölən uşaqlar...- FOTOLAR
Arif Rəhimzadə hökumətdən pul istəmədi
Evində narkotik gizlədən Göyçay sakini saxlanılıb
Azərbaycan və Ermənistan XİN nazirlərinin görüşünün təşkili BARƏDƏ
"Lopeteqiyə haqsızlıq edildi" - "Real"ın futbolçusu
Sərxoş aktrisa oteldən qovuldu - FOTO
Bakıda 10 000 manatlıq qızıl-zinət əşyaları oğurlanıb
Samuxda elektrik yarımstansiyasında PARTLAYIŞ
Kəmaləddin Heydərovun "Ağ ev"i boşaldılır — FOTOLAR
Mübariz Mənsimov yazdı, şəhid anasına hörmətsizlik edən cəzalandırıldı
“Medianın iqtisadi durumu problemsiz deyil” - Əflatun Amaşovdan təklif
"Hansısa qüvvə onların media ilə bağlı təklifinin Prezidentə çatmasını istəmir" - DEPUTAT
Nazir dedi: "Pensiyalar artırılacaq"
Ermənistan XİN: “KTMT daxilində problemlər var”
Sabaha – yağış gözlənilir
Rusiyanın Ermənistandakı hərbi bazasında dava olub
Cavid Qurbanov “Hafka” və Ziya Məmmədova qarşı – Məhkəmə işi
Maşını xarab oldu, cərimələndi
Azərbaycanda bu məhsullar bahalaşıb – SİYAHI
Bakıda məcburi köçkünlərin binasında yanğın – Fotolar
Röya Ayxan hamiləlik FOTOSUNU YAYDI
Həbsdə olan iş adamının bəraət tələbi rədd edildi
Azərbaycanda 1,3 milyard manat məhv edilib
Azərbaycanlı xanım Ukraynada polis rəisidir - FOTO
GÜNDƏM: - Milli Məclis büdcə müzakirələrinə başladı
Yeni qaz sayğacları gətirilib: fərqli
Poroşenkoya yersiz sual verən jurnalist işdən çıxarıldı
Trampdan dünyaya pis nümunə
Qriplə bağlı rəsmi AÇIQLAMA
FTX azərbaycanlı jurnalisti casusluqda ittiham edir - KİV
Erməni təxribatı davam edir
MÜJDƏ: Büdcəmiz 3 milyard böyüdü: maaşlar artır, tibbi sığorta gəlir...

Bütün xəbərlər

2018-SARI İT BİZƏ NƏLƏR VƏD EDİR?
love HƏR ŞEY "İT" KİMİ OLACAQ
am DİNAMİK İNKİŞAFIMIZ DAVAM EDƏCƏK
lol HEÇ VECİMƏ DƏ DEYİL
tongue AZƏRBAYCANDAN BAŞ GÖTÜRÜB QAÇACAĞAM
crying TRAMP NEFTİN QİYMƏTİNİ QALDIRMAĞA NAİL OLACAQ
what QARABAĞI GERİ ALACAĞIQ
wink SƏN SAYDIĞINI SAY, GÖR Kİ, FƏLƏK NƏ SAYACAQ
recourse DOLLAR 2 MANATDAN BAHA OLACAQ
angry ACLIQ, YOXSULLUQ GƏLİR
tongue ALLAH BİLİR OLACAĞI...

«    Noyabr 2018    »
BeÇaÇCaCŞB
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
 
        Ünvan: Bakı şəhəri, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan nəşriyyatı, 1-ci mərtəbə.
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Script time: [0.22599] initstartout [0.00017] initstartin [0.00089] calstart [0.01072] calend [0.00061] topnewsend [0.00539] rsssend [0.00000] ehgend [0.07795] tagsstart [0.00066] tag-initendin [0.00000] initendout [0.00001] weathend [0.00000] end [0.12954]