Bütün yenilikləri Facebook səhifənizdə izləyin. Yalnız "Bəyənirəm" edin.

01:25 - 23.11.2019  
SOCAR-ın Türkiyədəki layihələri: Azərbaycanın qazancı nədir?
Tarix: 16-10-2019, 09:35 | Bölmə: Xəbərlər » İqtisadiyyat

İlham Şaban: "SOCAR-ın qarşısında duran missiya odur ki...”

SOCAR-ın Türkiyədəki layihələri: Azərbaycanın qazancı nədir?Xəbər verdiyimiz kimi, "SOCAR-Türkiyə”nin təşkilatçılığı ilə bir qrup azərbaycanlı jurnalistin Trans-Anadolu Təbii Qaz Boru Kəməri layihəsinin (TANAP) Ədirnənin İpsala qəsəbəsindəki MS4 ölçmə məntəqəsinə və eləcə də SOCAR Türkiyə tabeliyində fəaliyyət göstərən STAR neft emalı zavodu və "Petkim Petrokimya Holding A.Ş.”yə mediatur təşkil edilib.

Mediaturda iştirak edən ekspert İlham Şaban "Yeni Müsavat”a layihələr barəsində öz fikirlərini bildirib. O, aşağıdakıları söyləyib: "TANAP vasitəsilə artıq ötən ilin 30 iyun tarixindən etibarən kommersiya qazının satışı başlayıb. TANAP ona gətirib çıxardı ki, ”Cənub-Qaz dəhlizi" layihəsi gerçəkləşdi. Artıq Xəzər qazının Avropaya daşınması layihəsi mifdən reallığa çevrilib. Bu layihəni gerçəkləşdirməklə, Azərbaycan öz adını qaz ixrac edən ölkələr siyahısına yazdı. Qazın neftdən fərqli tərəfləri var. Əgər sən infrastrukturu, alıcını yaratmasan, o həcmləri çıxarmaq imkanın da olmur. Qaz çıxdığı anda satılmalıdır. Onun saxlanma perspektivi yoxdur. Bu da Azərbaycanın 21-ci əsrdə neft ölkəsindən qaz ölkəsinə transferini həyata keçirən addım idi. Bununla da ölkə özünün həm xarici iqtisadi əlaqələrini, təsirini və yeni əməkdaşlıq imkanlarını qazanır. Bu, Azərbaycanın yaxın və orta perspektivdə əldə edəcəyi ən böyük nailiyyətdir".

İ. Şabana görə, TANAP elə layihələndirilib ki, onun şərq tərəfdə əvvəlcədən iki giriş nöqtəsi var: "Bu da ona görə edilib ki, TANAP vasitəsilə Yaxın Şərqdə olan ehtiyatların və o cümlədən İran, İraq qazının, Aralıq dənizində tapılan ehtiyatların Avropaya daşınması mümkün olsun. Məhz bu boru kəməri layihələndirmə səviyyəsindən, istismar verilmə səviyyəsinə qədər həm siyasi rəhbərliyimiz, həm də SOCAR səviyyəsində qeyd edilib ki, bizim boru kəmərinin digər ölkələrin inşa etdiyi boru kəmərlərindən fərqi ondadır ki, biz üçüncü tərəflərə bünövrəsindən onu açıq elan edirik. Necə ki, Bakı-Tbilisi-Ceyhan-nın bir kommersiya layihəsi kimi fəaliyyətinə bəzi dövlət və şirkətlər şübhə edirdilər. İndi isə Türkmənistan, Qazaxıstan, Rusiya bu boru kəmərindən yararlanırlar”.

İlham Şaban söyləyib ki, cəmiyyətdə "Petkim” və "STAR”ın nə üçün Azərbaycan ərazisində qurulmadığı ilə bağlı xeyli suallar var: "Bildirilir ki, nə üçün bu layihələr Azərbaycan deyil, Türkiyə ərazisində həyata keçirildi. 21-ci əsrdə hələ ki Cənubi, Şərqi Avropada, Şimali Afrikada, Yaxın Şərqdə, bu keyfiyyət parametrində neft emalı zavodu tikilib istifadəyə verilməmişdi. Bunu qonşu Türkiyədə etdik. Bu məsələ də qarşılaşdırılır ki, nə üçün hazırda Heydər Əliyev adına Neft Emalı Zavodu modernləşdirilir, Türkiyədə isə belə bir möhtəşəm zavod sıfırdan inşa edilib. Bunun cavabı çox sadədir. Belə ki, SOCAR orada bu zavodun tikintisi ilə bağlı qərar verərkən əlavə qazanc əldə etmək kimi qarşısına məqsəd  qoymuşdu. Yəni heç nədən yeni bir layihə həyata keçirilir və oradan əlavə qazanc əldə edilir. İkincisi, 2008-ci ildə SOCAR ”Petkim" zavodunun nəzarət paketinə sahib olmuşdu. Ancaq orada istehsal edilən məhsulların maya dəyərini aşağı salmaq üçün xammalın daha ucuz başa gəlməsi vacib şərt idi. Xammal isə başqa-başqa emal müəssisələrindən alınırdı. Həmin zaman düşünüldü ki, əgər şirkətin özünün sahib olduğu emal müəssisəsi olarsa, o zaman ölkədə daha güclü mövqeyə sahib olmaq mümkündür. Bu baxımdan SOCAR-ın "STAR” neft emalı zavodunun inşası zamanında atılmış addım oldu.

Orada həm xammalla təchiz olundu, həm ixraca mal verdi, həm də Türkiyənin ehtiyaclarının 20%-inin ödənilməsində iştirakçı oldu. Nəticə etibarilə bir ildə bu müəssisənin 500 milyon dollar xalis mənfəəti olacaq. Hazırda cari il üçün 7.5 milyon ton ümumi neft emalı olacaq. Gələn ildən isə bu, 10 milyon tona yüksəldiləcək. Ancaq təbii ki, 500 milyon dollar az vəsait deyil. Azərbaycanın bütün qeyri-neft sektorunun ixracı 1. 7 milyarda çatmır. Ancaq Azərbaycanın bütün qeyri-neft sektorunun mənfəətini elan edən yoxdur. Bilinmir ki, bu, 200, 300, 500 milyondur, yoxsa daha yuxarıdır. Ancaq SOCAR-a bağlı olan bir müəssisə 500 milyon dollar xalis mənfəət verir. İkincisi də bir zavodun bu qədər mənfəət verməsi, digər müəssisələrin də mənfəətinə səbəb olur. Bütün bu faktorların hamısı şirkətin, o cümlədən də Azərbaycan dövlətinin, dövlət büdcəsinə ödəmələrin artımı deməkdir. Bir məsələni də qeyd edək ki, SOCAR-ın Azərbaycanda istismar etdiyi yataqların hamısı köhnədir. İldən-ilə orada hansısa artım deyil, azalma baş verir və bu da təbiidir. Bu baxımdan yalnız daxildə işləri genişləndirmək istiqamətində gedilərdisə, şirkətin qazancı azalardı. Ancaq SOCAR-ın qarşısında duran missiya dövlət büdcəsinə vergiləri artırmaq və öz biznesini inkişaf etdirməkdir. Ölkənin daxilində bunu necə edəcəkdi? Deməli, onlar xaricdəki fəaliyyətlərini genişləndirməli idi. Biz də səfər zamanı bu inkişafın əyani şahidi olduq".

Əli RAİS,
"Yeni Müsavat”

Xəbər 1227 dəfə oxunub






Oxşar xəbərlər

"Qarabağ" "Sumqayıt"a məğlub olub
Leyla Əliyeva Moskvada ikitərəfli görüşlər keçirib
Argentina 17 "siyasi" səfirini geri çağırır
“Qalatasaray” evdə “Başakşəhər”ə məğlub olub
Azərbaycan UNESKO-nun iki köməkçi orqanına üzv seçilib
Putin Mehriban Əliyevanı "Dostluq" ordeni ilə təltif edib - Foto
Göygöldə kişi meyiti tapılıb
“HYUNDAI” servis müştərisini aldadıb - Şikayət (FOTO+VİDEO)
Kəlbəcərin icra başçısı prezidenti aldadıb?! - NATAMAM DOSYE
Polşada erməni təxribatının qarşısı alındı
Azərbaycan AYİB-in donor ölkələr icmasına qoşulub
Yeni icra başçısı iki məmuru işdən çıxardı
Aygün Kazımovanın qardaşı azadlığa çıxdı
Rus səfirdən biabırçı Njde açıqlaması: “O, bizim...”
Əfv Komissiyasında yeni sədr - Ramiz Mehdiyevi kim əvəzləyəcək?
Əziz Əzizov “Korrupsiyaya qarşı mübarizə” qanununu pozub - Açıqlama
Bələdiyyə sədri qandallandı
Ata Abdullayevin Milan şousuna sərt reaksiyalar
Bakıda oğru marketin 2 işçisini bıçaqlayıb
“Hakimiyyəti populistlərə güzəştə getdim” - Sarkisyan
Türkiyənin məşhur aktrisaları Bakıya gəlir
Varlı rektorun kasıb həvəsləri: "İbrahim Cəfərov universiteti "dağıdır", "talayır" demək olarmı?
Ata Abdullayevə diplomatik pasportu kim verib? – QALMAQAL
Azərbaycanda Ombudsman dəyişir: Üç namizəd var
Dəməşq aeroportunda iranlıların qərargahı darmadağın edildi
Ayaz Mütəllibov Paşinyana sərt cavab verdi
Mehriban Əliyeva Putinlə görüşəcək
“Bu adamlar “söyüş kampaniyası” fonunda öz varlıqlarını...” - QULU MƏHƏRRƏMLİ
İcra başçısı özünə 250 minlik “Rang Rover” aldı
Zatulin: "Ancaq 5 rayon qaytarıla bilər, Qarabağı unudun"
Bakıda gəlin maşını yandı - VİDEO
ADAU-da əcnəbi tələbələrlə görüş keçirilib
Aralıq qiymətləndirmə davam edir
Prokuror naxçıvanlı iş adamını güllələyən "Hozu"ya cəza istədi
Prezident iki icra başçısının yerlərini dəyişdi
ADAU qarışdı! İbrahim Cəfərov Ağdam qaçqınına hücum çəkdi - NİYƏSİ
"SSRİ-də rusları niyə sevmirdilər... "- Pozner
Qarakənd faciəsindən 28 il ötür
Eldar Əzizov Abutalıbovun korrupsiya yuvasının “işığı”nı söndürdü
Sumqayıtda 70 illik yubiley coşqusu - FOTOLAR
Erməni tərəfi atəşkəs rejimini 23 dəfə pozub
“Space TV”dən Elçin Əlibəyli ilə bağlı – AÇIQLAMA
Ziya Məmmədovla Səfər Əbiyevi nə birləşdirir?
İRANDA GƏRGİNLİK! Etirazlara rəhbərlik edənlər edam olunacaq
Sabiq baş nazir Prorektor oldu - TƏYİNAT
Arvadı Elçin Əlibəylini döyüb xəstəxanalıq edib?
İsgəndər Həmidov siyasətdən getdi
Hicran Hüseynova Ağdama vertolyotla endi - NONSENS
"Baklift"in sabiq rəisi barəsində cinayət işi başlanıb
İsveç "WikiLeaks"in qurucusu ilə bağlı istintaqı dayandırır
Xəzər dənizində batan şəxsin meyiti tapılıb
Batan başqan Hacılının “Yeni Müsavat”a ittihamı...
Baş nazir Ayaz Mirzəyevi işdən çıxardı
Rafael Hüseynov: “Diaspor yox, diaspora yazılmalıdır”
Əliyev və Ərdoğan İpsalada “Biz hazırıq” mesajı verəcək
Prezident Pirşağı dəmir yolu stansiyasının açılışında iştirak edib- FOTOLAR
Akif Çovdarovla bağlı ilginc iddia - məktub
Ermənilər Rusiyada etiraza qalxdılar – Rusiyaya qarşı!..
"Özgün Yapı A.Ş" yolları keyfiyyətsiz materiallardan çəkir? - Foto - Video
Əlövsət Əliyevin barəsində həbs qərarı - oğlu danışdı
Sarkisyan aprel döyüşləri ilə bağlı ifadə verəcək
Agentlik rəhbərinin cinayət işi məhkəməyə göndərildi
Əhmədzadənin 26 illik xanədanlığına son qoyulur - DAHA İKİ QURUM BİRLƏŞİR
Plyonka ilə bağlı tapşırıq!
Prezident İlham Əliyev Vasif Talıbovu qəbul edib - FOTO,VİDEO
ADAU-nun prorektoru Varşavada mühazirə söyləyib
Gəncə İHB-nin Avtonəqliyyat və sərnişindaşıma idarəsinin fəaliyyətsizliyindən - ŞİKAYƏT
Şəkidə oğurluq edən şəxslər saxlanılıb
Göygölün "dımbılı cuvar"ı "ÖLÜM İŞİ"ndən necə sıyrılıb? - ŞOK FAKTLAR
Rusiya ilə heç vaxt bu ittifaqı qurmayacağam - Lukaşenko

Bütün xəbərlər

2019 - SARI QABAN NƏLƏR VƏD EDİR?
love HƏR ŞEY "QABAN" KİMİ OLACAQ
love DEMOKRATİYAYA DOĞRU BİR AZ DA İRƏLİLƏYƏCƏYİK...
am DİNAMİK İNKİŞAFIMIZ DAVAM EDƏCƏK
lol HEÇ VECİMƏ DƏ DEYİL
tongue AZƏRBAYCANDAN BAŞ GÖTÜRÜB QAÇACAĞAM
crying TRAMP NEFTİN QİYMƏTİNİ QALDIRMAĞA NAİL OLACAQ
what QARABAĞI GERİ ALACAĞIQ
wink SƏN SAYDIĞINI SAY, GÖR Kİ, FƏLƏK NƏ SAYACAQ
recourse DOLLAR 2 MANATDAN BAHA OLACAQ
angry ACLIQ, YOXSULLUQ GƏLİR
tongue ALLAH BİLİR OLACAĞI...

«    Noyabr 2019    »
BeÇaÇCaCŞB
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
 
        Ünvan: Bakı şəhəri, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan nəşriyyatı, 1-ci mərtəbə.
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Script time: [0.27626] initstartout [0.00018] initstartin [0.00071] calstart [0.00947] calend [0.00053] topnewsend [0.00483] rsssend [0.00000] ehgend [0.01632] tagsstart [0.00077] tag-initendin [0.00000] initendout [0.00001] weathend [0.00000] end [0.24340]