Bütün yenilikləri Facebook səhifənizdə izləyin. Yalnız "Bəyənirəm" edin.

23:47 - 21.07.2019  
Azərbaycan buğda idxalından qurtula bilər
Tarix: 23-01-2019, 09:17 | Bölmə: Xəbərlər » İqtisadiyyat

Ekspert: "Əsas hədəf əkin sahələrini artırmaq yox, məhsuldarlığı yüksəltmək olmalıdır...”

Azərbaycan buğda idxalından qurtula bilərBu günlərdə Kənd Təsərrüfatı Nazirliyində ölkədə taxıl əkininə hazırlıq prosesinə həsr olunmuş müşavirə keçirilib. Nazirliyin yaydığı məlumata görə, nazir İnam Kərimovun sədrliyi ilə keçirilən müşavirədə Meliorasiya və Su Təsərrüfatı ASC-nin rəhbərliyi də iştirak edib. Müzakirələrdə 2019-cu ildə taxıl əkininə hazırlıq prosesinin vəziyyəti, görüləcək işlər ətrafında fikir mübadiləsi aparılıb, hesabatlar dinlənib.

Qeyd edək ki, Azərbaycanda uzun illərdir ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunması məqsədilə taxıl istehsalçılarına dövlət tərəfindən dəstək verilir. Əkin sahəsinin ölçüsünə, istifadə olunan motor yağları və gübrələrə görə hər il istehsalçılara on milyonlarla manat subsidiya ödənilir. Lakin Azərbaycan hələ də ərzaq buğdasına olan tələbatının mütləq əksəriyyətini xaricdən idxal hesabına təmin edir.

Ötən ildən etibarən dünya bazarında müşahidə olunan proseslər bu məhsulun idxalçısı olan ölkələr üçün heç də ürəkaçan perspektiv vəd etmir. Belə ki, BMT Kənd Təsərrüfatı və Ərzaq Təşkilatının (FAO) məlumatına görə, dünya üzrə buğda istehsalı ötən il 722,4 milyon ton olub və bu, 2013-cü ildən bəri ən aşağı göstəricidir. Nəticədə dünya bazarında buğda və qarğıdalının qiyməti artıb.

Azərbaycan son illərdə buğda idxalında ağırlığı Qazaxıstandan Rusiyaya keçirib. İdxalçılar bunu şimal qonşumuzda qiymətlərin aşağılığı, nəqliyyat xərclərinin azlığı ilə əsaslandırırlar. Dekabrın sonları üçün dünya birjalarında Rusiya buğdasının bir tonu 237-238 dollara satılıb. Rusiya Kənd Təsərrüfatı Nazirliyi 2019-cu ilin ortaları üçün qiymətlərin 245 dollara qədər yüksələcəyini gözləyir. Yanvarın əvvəlində Çikaqo və Paris birjalarında da buğdanın qiymətində artım müşahidə olunub.

Dünya bazarındakı vəziyyət Azərbaycanın ərzaq buğdasına olan daxili tələbatın heç olmasa yarısının yerli istehsal hesabına təmin olunmasını zəruri edir. KTN-in yeni rəhbərliyindən verilən açıqlamaya görə, taxılçılığın inkişafına dair Dövlət Proqramı üzərində işlənilir. Dövlət proqramında qarşıya qoyulan əsas hədəf 2023-cü ilədək buğda istehsalını ölkənin tələbatının 60 faizinə çatdırmaqdır.

Nazirlikdən "Yeni Müsavat”a verilən məlumata görə, 2018-ci ildə payızlıq və yazlıq dənli və dənli paxlalı bitkilərin (qarğıdalısız) cəmi 1 milyon 51 min hektar əkini aparılıb və bu sahələrdən 3 milyon 50 min tondan çox məhsul istehsal edilib. Orta məhsuldarlıq 29,2 sentner təşkil edib. 2018-ci ildə ümumi taxıl istehsalı 2017-ci illə müqayisədə 360 min ton və ya 13,7 faiz çox olub. Həmçinin hər hektardan orta məhsuldarlıq 0,6 sentner çox olub.

Ümumi taxıl məhsulları istehsalında buğda istehsalı 2 milyon 39 min ton olmaqla buğdada orta məhsuldarlıq 30,1 sentner təşkil edib. Həmçinin 2018-ci ildə dövlət və özəl toxumçuluq təsərrüfatlarında 1350 ton super elit və elit, 102,6 min ton R1 və R2 reproduksiyalı toxum istehsal olunub: "Dövlət taxılçılığın inkişafına dəstəyi hər il artırır. Respublikaya idxal olunan taxıl toxumu, kənd təsərrüfatı avadanlıqları, mineral gübrə və pestisidlər ƏDV-dən azaddır. Buğda sahələrinin hər hektarına 90 manat, arpa və digər dənli paxlalı sahələrin hər hektarına 50 manat subsidiya verilir. Həmçinin taxıl toxumçuluğu da subsidiyalaşdırılır”.

Nazirlikdə hesab edirlər ki, taxılçılığın inkişafı üçün aqrotexniki tədbirlərin düzgün və vaxtında aparılması, mineral gübrələrin vaxtlı-vaxtında verilməsi, zərərverici xəstəlik və alaq otlarına qarşı mübarizə tədbirlərinin aparılması vacibdir: "Fermerlərin təlimlərə cəlb olunması, maarifləndirmə işlərinin genişləndirilməsi taxılçılığın inkişafında önəmli rol oynaya bilər”.

Kənd təsərrüfatı sahəsi üzrə ekspert Nicat Nəsirli "Yeni Müsavat”a deyir ki, taxılçılıq hər bir ölkə üçün strateji sahədir, əhalinin tələbatında, heyvandarlıq sahəsində dənli məhsulların rolu böyükdür: "Bu mənada Azərbaycanda da haqlı olaraq dövlət səviyyəsində böyük hədəflər müəyyənləşdirilib. Əsas problem odur ki, bu gün ərzaqlıq buğda idxal olunur, digər tərəfdən, böyük həcmdə yem və yem əlavələri gətirilir. 2017-ci ildə 1 milyon 818 min ton yerli ərzaq buğdası istehsal olunub, 1 milyon 269 min ton isə idxal edilib. Özünü təminetmə səviyyəsi 58,1 faizdir. Əsas məsələ əkin sahələrini artırmaqla yox, məhsuldarlığı yüksəltməklə hədəflərə nail olmaqdır”.

Ekspertin sözlərinə görə, bu sahənin problemləri çoxdur: "İlk növbədə torpaq ehtiyatı zəif olan ölkəmizdə torpaqlar yararlılıq səviyyəsinə görə qruplaşdırılmalıdır, hazırda harada gəldi taxıl əkirlər, bu düzgün deyil. Çünki əkin dövriyyəsində olan torpaqlarımızın böyük əksəriyyəti ağır gilli torpaqlardır, aqrotexniki qaydalara düzgün əməl olunmaması, iqlim dəyişmələri torpağın keyfiyyətini getdikcə pisləşdirir. Digər tərəfdən, yüksək reproduksiyalı toxum çatışmazlığı var, fermerlər bir çox hallarda təsadüfi yolla əldə etdikləri toxumları əkirlər. Hər il əkilən 997 min hektar taxıl sahəsinin  böyük hissəsi dəmyə əkinçiliyinin payına düşür. İldən-ilə qlobal iqlim dəyişmələri getdiyi üçün belə sahələrdən götürlən məhsulun həm kəmiyyəti, həm də keyfiyyəti çox aşağı olur. Taxılçılıqda yüksək məhsul götürmək üçün artıq suya qənaət edən, bitkinin fizioloji inkişafını tam təmin edən texnologiyalara keçid olmalıdır. Ölkədə fəaliyyət göstərən iri təsərrüfatlardakı təcrübələr bu fikri təsdiq edir, lakin əsas məsələ odur ki, kiçik təsərrüfatlardakı əkinlərdə su, gübrə, texnika çatışmazlığı ucbatından məhsuldarlıq çox aşağıdır”.

N.Nəsirli qeyd edir ki, bir neçə ildir bu sahəni stimullaşdıran əsas iqtisadi alət dövlət tərəfindən verilən subsidiya və digər dəstəklərdir: "Lakin elə bir dövrə gəlib çatmışıq ki, artıq illərdir verilən bu dəstək öz real nəticələrini ortaya qoymalıdır. Bu il qurulacaq elektron kənd təsərrüfatı ilk növbədə subsidiya siyasətinin şəffaflaşdırılmasına imkan verməlidir, digər tərəfdən, dünya ölkələrində olduğu kimi, əkin sahəsinə görə yox, məhsuldarlıq göstəricilərinə görə subsidiyaların təyin olunması daha effektiv olardı. Taxılçılıq kənd təsərrüfatı sahələri arasında gəlirlilik və risk faktorları ilə yüklü olduğu üçün ölkəmizdə kiçik sahələrdə əkin aparan təsərrüfatların birləşdirilməsi, nəticədə kooperativlərə daha effektiv dəstək göstərməklə onların stimillaşdırılması kimi addımların vaxtı çoxdan çatıb”.

Xəbər 943 dəfə oxunub






Oxşar xəbərlər

Bakı-2019: Azərbaycan yığması paraddan keçib
“Qocaltma” proqramında geriyə yol yoxdur!
Leyla Yunus anormallığına CAVAB - VİDEO
Elçibəyi müdafiə etməyən Əli Kərimovun susqunluğunun ÜÇ SƏBƏBİ
Gəncə Dəmiryolu vağzalında yanğın olub
Oğrular həmkəndlisi çıxdı - Qusarda
Davudoğlu gizlinləri açdı - Ərdoğana açıq İTTİHAMLAR
“Jurnalist təmənnalıdırsa, yaltaqdırsa, simasızdırsa,.” Qulu Məhərrəmli
Masazırda "BMW" 5 maşını vurdu, bir sürücü isə vəhşicəsinə döyüldü + VİDEO
Hamı Aprel döyüşlərindəki mayorun atasından danışır
Rusiya Avropanı gözlənilmədən vura bilər - ŞOK İDDİA
Prezident İlham Əliyev Belçika Kralını təbrik edib
Keşikçidağdakı “atışma”nı ermənilər planlayıb – Şok
Ermənilərin Naxçıvan panikası – İrəvan strateqləri odla oynayır
İnsanlar yüksək maaş və pensiyalar almağa macal tapmamış...
“Türk axını” Cənub Qaz Dəhlizinə rəqib, yoxsa...
Akif Nağı Avropada keçiriləcək mitinqə qatılacaq
Qulu Məhərrəmli "Cümhuriyyət - 100" medallarından yazır
“KİVDF ləğv olunmalıdır” – Mehman Əliyev
Elçibəydən oğurlanan 200 min dollar üzə çıxdı - ŞOK VİDEO
Aİ-dən Türkiyəyə 1,41 milyardlıq yardım
“S-400”ləri yaradan azərbaycanlı (FOTOLAR)
Aqil Abbas Oqtay Şirəliyevi “yıxıb-sürüdü”
AXH-nin yürüş müraciəti rədd edildi
Leyla Yunusdan Elçibəyə ağır ittihamlar - Əli Kərimli niyə susur?
Bəşər Əsədin qardaşına məxsus qüvvələrə hücum olub
Okean dibində üzən ÜNO-lar barədə - VİDEO
Azərbaycanda əmək haqqı artırıldı
Mələk Çakmak ADAU-da mühazirə söyləydi
AQTA-nın MÜƏMMALI TENDERİ – Heyvan kəsimi üçün çadıra 1 milyon manata yaxın pul verilib
XƏYANƏTİN QURBANI HÜSEYN CAVİD – Tarix heç kimi unutmur!
ANS "Gelandevagen" xəbərinə cavab verdi
Rusiyada 10 gizli silah emalatxanası aşkar edilib
Əflatun Amaşov da Keşikçidağ BARƏDƏ
Ermənilər Göygöldə traktora atəş açdı
Elçibəyin təsis etdiyi “Şah İsmayıl” ordeni – Niyə indiyədək heç kimə verilməyib? – AÇIQLAMA
Ramaldanov: “Keşikçidağda sərhədçilərimiz çox doğru hərəkət ediblər”
Baş mühasib 2 il sonra DİN-i niyə ittiham edir? – Rəsmi
Əli Əhmədov BMT-də çıxış edib
Həbsxanada işgəncə: yeni şok kadrlar - VİDEO 18+
FİFA referisi Azərbaycandan gedir
Ərdoğana məktub: Zakir Fərəcovun qardaşını Türkiyədə aldadıblar
Sosial şəbəkələr çökdü
Vahid Mustafayev “Galenvagen”lə qayda pozdu
Bu gün Şah İsmayıl Xətainin doğum günüdür
Rəşid Mahmudov Keşikçidağa görə XİN-i sərt tənqid etdi - VİDEO
Azərbaycan əhalisinin sayı açıqlanıb
1 nömrəli "qanuni oğru"nun həbsinin “Quli”yə nə dəxli?
Türkiyənin taleyi üç il öncə dəyişsəydi - VERSİYALAR
Eldar Mahmudovun gəlini Azərbaycandan pul tələb edir
“Google” casusluq iddialarına cavab verdi
Aİ Komissiyasında ilk qadın prezident
Cavad Zərif ABŞ-la danışıqların şərtlərini açıqladı
İlin ikinci Ay tutulması başlayıb
“Qaynar Qazan”da Mirşahin Ağayev: “Dövlət İlham Əliyevdir…
Şəki Xan Sarayındakı qəzada ölən müəllimə (FOTO)
Əli Həsənov “Keşikçi qala” olayına münasibət bildirib
Dilqəm Əsgərov sağdırmı? – Oğlundan həyəcanlı MƏKTUB
“Sərhəddi keçən güllələnməlidir” - ÇAĞIRIŞ
Dolların sabaha MƏZƏNNƏSİ
Metroda siqaret çəkən tapıldı və cərimələndi - FOTO
ƏSABƏLİ MUSTAFAYEV: “Avropa Məhkəməsinə göndərdiyim sənədlər “Azərpoçt”da oğurlanır”
Keşikçidağa giriş qadağan edildi - Gürcüstandan mühüm və zəruri addım
Mübariz Məsimov – Azərbaycanı evi sayan adam
Xalq Cəbhəsini kimlər və necə yaradıb?
Qüdrət Həsənquliyevlə şahmat arxasında MÜSAHİBƏ
AVRO-2020: Bilet sifarişində rekord qeydə alındı - 19,3 milyon
Saakaşvili gürcü və Azərbaycan xalqlarına müraciət etdi
Fazil Məmmədovun qohumu rəis təyin edildi
Gürcüstanla sərhəddə nə baş verir? - PROVAKASİYA

Bütün xəbərlər

2019 - SARI QABAN NƏLƏR VƏD EDİR?
love HƏR ŞEY "QABAN" KİMİ OLACAQ
love DEMOKRATİYAYA DOĞRU BİR AZ DA İRƏLİLƏYƏCƏYİK...
am DİNAMİK İNKİŞAFIMIZ DAVAM EDƏCƏK
lol HEÇ VECİMƏ DƏ DEYİL
tongue AZƏRBAYCANDAN BAŞ GÖTÜRÜB QAÇACAĞAM
crying TRAMP NEFTİN QİYMƏTİNİ QALDIRMAĞA NAİL OLACAQ
what QARABAĞI GERİ ALACAĞIQ
wink SƏN SAYDIĞINI SAY, GÖR Kİ, FƏLƏK NƏ SAYACAQ
recourse DOLLAR 2 MANATDAN BAHA OLACAQ
angry ACLIQ, YOXSULLUQ GƏLİR
tongue ALLAH BİLİR OLACAĞI...

«    İyul 2019    »
BeÇaÇCaCŞB
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
 
        Ünvan: Bakı şəhəri, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan nəşriyyatı, 1-ci mərtəbə.
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Script time: [0.16362] initstartout [0.00015] initstartin [0.00084] calstart [0.00986] calend [0.00037] topnewsend [0.00300] rsssend [0.00000] ehgend [0.02930] tagsstart [0.00061] tag-initendin [0.00000] initendout [0.00001] weathend [0.00000] end [0.11944]