Bütün yenilikləri Facebook səhifənizdə izləyin. Yalnız "Bəyənirəm" edin.

09:58 - 27.05.2019  
TANAP layihəsinin işə düşəcəyi vaxt açıqlandı
Tarix: 4-06-2018, 08:39 | Bölmə: Xəbərlər » İqtisadiyyat

Ekspert: "Türkiyədə qaz sahəsində Azərbaycan və Rusiya infrastrukturu fərqli hədəflərə hesablanıb”

TANAP layihəsinin işə düşəcəyi vaxt açıqlandıAzərbaycanın "Şahdəniz-2" qazını Avropaya nəql edəcək Cənub Qaz Dəhlizi kəmərinin ikinci mühüm seqmenti olan TANAP-ın açılış tarixi elan edildi - 12 iyun. Bu barədə Türkiyə prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan Bakıda keçirilən ”Cənub Qaz Dəhlizi"nin açılış mərasiminin iştirakçılarına döndərdiyi təbrik məktubunda deyib.

"TANAP tarixi bir layihədir və bizim əməkdaşlığımız onun həyata keçirilməsində mühüm rol oynamışdır. İyunun 12-də TANAP layihəsinin açılışı baş tutacaq” - deyə Türkiyə liderinin təbrik məktubunda qeyd olunub. Artıq TANAP layihəsinin açılışına Gürcüstan və Bolqarıstanın rəhbər şəxsləri dəvət olunub. Ərdoğanla telefon danışığında Gürcüstan prezidenti Marqvelaşvili bildirib ki, ölkəsinin TANAP layihəsində iştirakı böyük əhəmiyyətə malikdir: "Çünki bu kəmər Azərbaycan qazının Türkiyəyə, oradan isə Avropaya çatdırılmasına imkan verəcək və qitənin enerji təhlükəsizliyini təmin edəcək”.

Bəs TANAP-ın açılışı, bütövlükdə Cənub Qaz Dəhlizi xüsusilə də Rusiya ilə planlaşdırılan  və tez-tez TANAP-a rəqib kimi xarakterizə olunan "Tük axını” layihələrinə hansı təsiri göstərəcək?

Qeyd edək ki, Almaniyadan sonra ikinci ən böyük təbii qaz bazarı olan Türkiyə bazarının 54%-i Rusiyanın "Qazprom” şirkətinə aiddir. Türkiyənin təbii qaza olan tələbatı isə 2014-cü ilin may ayından  düşməyə başlayıb. Maraqlıdır ki, 2012-ci ildə "Botaş”ın verdiyi proqnozda bunun əksi qeyd olunurdu. Bildirilirdi ki, Türkiyənin təbii qaza tələbatı 2030-cu ildə iki dəfəyə yaxın artacaq. Lakin enerji təhlükəsizliyini təmin etmək, xarici ölkələrdən asılılığı azaltmaq, geosiyasi baxımdan bu ölkələr tərəfindən Ankaraya qarşı təbii qazdan alət kimi istifadə edilməsinin qarşısını almaq məqsədilə rəsmi Ankara enerji sektoruna müdaxilə edərək elektrik enerjisinin istehsalında yerli enerji mənbələrindən (daşkömür, liqnit, bərpa olunan və alternativ enerji və s.) istifadə etməyi təşviq etdi. Nəticədə bu siyasət öz bəhrəsini gözlənildiyindən də artıq verməyə başladı. Belə ki, 2015-ci ildə tələbatın 1.5%, 2016-ci ildə 4%, 2017-ci ildə isə 0.6%  azalması müşahidə edildi. İndi də bəzi ekspertlər hesab edirlər ki, Türkiyə TANAP layihəsi ilə Rusiyanın bazardakı hegemonluğunu azaldacaq.

TANAP layihəsinin işə düşəcəyi vaxt açıqlandı

 

"Yeni Müsavat”a danışan ekspert İlham Şaban bir sıra məqamlara toxundu. Onun sözlərinə görə, hələ müqavilə imzalanandan etibarən Türkiyə və Avropa mətbuatında TANAP və "Türk axını” layihələrinin rəqib olmasından danışılır:"Türkiyə bazarında əgər Rusiya qazının həcmlərinə baxsaq görərik ki, bu, 25 milyard kubdan, (mkm) 30 milyard kuba qədər artır. Son 5 ilin statistikasında da bunu görmək olar. Azərbaycan qazı isə 2021-ci ilin sonuna qədər öz həcmlərini Cənub Qaz Dəhlizi istifadəyə veriləndən sonra 2 dəfə artıracaq. Ancaq bu, rəqib və alternativ o zaman olardı ki, onun həcmlərini bazardan çıxarmaq hesabına yer tutasan. Yəni qarşıdakının həcmlərini özünə götürəsən. Qarşı tərəfin mövqeyini zəiflədəcəksənsə, bazara da rəqib kimi girəcəksən. Türkiyənin son 10 ildə qaz bazarında istehlakı 10 milyard kubmetr artıb. Bundan sonra da get-gedə artacaq. Çünki inkişaf edən ölkədir və sənaye inkişaf etdikcə, enerjiyə olan tələbat da artır. Bu baxımdan qazdan əlavə onlar alternativ enerjini də artırırlar. Alternativ enerjini təkcə külək, günəş enerjisi hesabına deyil, atom energetikası hesabına da artırmaq iqtidarına gəliblər. Türkiyə 2023-ci ildə özünün ilk atom reaktorunu işə salmağı qarşısına məqsəd qoyub.

Bununla belə onun qaz bazarındakı istehlakı da artacaq. Bu isə Azərbaycan qazı hesabına baş verəcək. Yəni Rusiyadan alınacaq qaz həcmləri demək olar ki, 30-31 milyard kubmetr həcmindədir. Ancaq Azərbaycan qazının hesabına onlar qaza olan tələbatlarını 2 dəfə artıracaqlar. Bu baxımdan Azərbaycan qazının Rusiya qazı ilə rəqabətə girişdiyini söyləmək nə qədər düzgündür? Azərbaycan qazı 12 milyard kub metr həcmdədir, Rusiya qazı isə 30-31 milyard kub metr. Bu, təxminən 2.5-2.6  dəfə Rusiya qaz həcmlərindən az miqdarda olacaq. Təbii ki, biz öz mövqeyimizi artırırıq. Ancaq bizim yaratdığımız infrastruktur, Rusiyanın mövcud infrastrukturundan fərqlidir. Bunlar fərqli hədəflərə hesablanıb. İkinci bir tərəfdən də biz özümüzün infrastrukturumuzla 10 ildən sonrakı proseslərə baxaq. Belə ki, hədəfimiz odur ki, ixracı 31 milyard kubmetrə çatdıraq.  Bunlar öz qazımız və ya tranzit güclər hesabına mümkündür. İkinci bir tərəfdən Rusiya da öz qazını Balkanlara, Cənubi, Şərqi Avropa ölkələrinə verir. Rusiya bu qazı azaldacaqmı? Hesab etmirəm ki, bu, belə olsun. Çünki ümumilikdə 10 ildən sonra istehlak artacaq”.

Ekspert bildirib ki, 10 il sonra Rusiya qazından asılı olan ölkələr öz istehlaklarını şaxələndirəcəklər: "İndiyə qədər Rusiyadan aldıqları qazın bir qismini alternativ mənbə hesabına ödəyəcəklər. O ölkələr yerlərində dayanmırlar axı? Ona görə də real yanaşanda əslində onlar həm də həcmi saxlayacaqlar. Sadəcə olaraq buna, ölkələrin özlərinin  təhlükəsizliklərinin artırılması və sabitliyi aspektindən yanaşmaq olar. Onlar bir neçə mənbədən enerji alırlar. Yalnız Rusiyadan stabil olaraq qaz alınsaydı, müqavilə bitəndən sonra bu ölkə daha ağır şərtlərlə yeni müqavilə imzalayardı. Türkiyə bazarında Rusiyanın yeri 50 faizdən çoxdur. Bu hal əslində normaldır. Burada təhlükəli heç nə yoxdur. Türkiyənin üç LNG terminalı var. Yəni 3 ölkədən idxal edir. Yəni Türkiyə üçün idxal məsələsində hansısa təhlükəni görmürəm. Onlar çox çevik siyasət yürüdürlər və kifayət qədər sərt addımlar atırlar. Heç Avropa ölkələri istər Rusiya, istərsə də başqa ölkələrlə onlar kimi danışıqlar apara bilmirlər”.

Xəbər 2918 dəfə oxunub






Oxşar xəbərlər

Moskvadan Bakı və İrəvana şifrəli mesaj – “Müharibə başlasa...”
PAVEL QRAÇOV ELÇİBƏYİ ŞƏXSƏN TƏHDİD EDİBMİ? – Pənah Hüseyn “yox”, Fazil Mustafa “hə” deyir
Qalmaqallı Xalidə Bayramova vəzifəsini itirdi
Fuad Abbasova görə deputatla səfir üz-üzə gəldi – qalmaqal
"Paşayev kimdi, buranın lotusu mənəm" - MÜSAHİBƏ
İngiltərə mətbuatından Azərbaycan əleyhinə daha bir çirkin məqalə
ABŞ Türkmənistanı Cənub Qaz Dəhlizinə qoşulmağa çağırıb
Bakıda yararsız estakadadan yıxılan balıqçı xilas edilib
“Azərbaycan dünyada sabitlik adası kimi tanınır"
Azad Rəhimovun oğlu 20 milyonluq tender “uddu”
Baş nazir it, pişik saxlama qaydalarına dəyişiklik etdi
Göygöl rayonunda oğru taladığı evin seyfini belə apardı - VİDEO + Təfərrüat
Gəncənin polis rəisi işdən çıxarıldı
Ramiz Rövşən və Musa Yaqub Xalq şairi oldu
"Xəzər Lada"nın Gəncə təmsilçisi "Demokratik.Az"-ı da təhdid etdi - ŞOK TƏFƏRRÜAT
ANONS: "Təmas xəttində vəziyyət gərginləşə bilər”
“Torqovı”da “Rövşən Lənkəranski” köynəyi geyinən gənclər saxlanıldı
Akif Çovdarov azadlığa gedən yolun astanasında
Yadellilər Laçının Minkəndində kef çəkirlər – İstisudan çəkiliş (VİDEO)
“CUPPULU XAN”IN ARAŞDIRMASI – Və “DYP mafiyası”nın məğlubedilməzliyi
Göygöl polisi məktəblilərlə tədbir keçirib
“Hələ ölməmişəm...” - Könül Xasıyeva
Vəkili Fuad Abbasovla görüşdü və açıqlama verdi
Azərbaycan gözəlinə 10 min manat mükafat veriləcək
Qazaxda oxla öldürülmüş 5 insanın sümükləri tapılıb
Gəncə Kitab Klubu “5 İllik Yubiley”ini keçirdi
Azərbaycan müharibəyə hazırlaşır - İDDİALAR
Poltavada Albert-Gülağa müəmması... -İDDİA
Xədicə İsmayıl Ramil Səfərovu təhqir etdi - Cavab
Fuad Abbasovun hüquqlarını müdafiə komitəsi yaradılıb
Prezident sərəncam imzaladı
Rüfət Quliyevi kim və niyə danışdırır? – Siyasilərin fikri
Müğənni AzTV-nin studiyasına “Jeep” ilə girdi
Qafqaz zubrları Azərbaycan təbiətinə buraxıldı
Zaminlikdən imtina etməyin yolları
Bu maşınların istifadəsi qadağan ediləcək
Barama İnnovasiya və Sahibkarlıq Mərkəzi artıq Lənkəranda!
Erməni bacı-qardaş Azərbaycandakı yarışda
Zaqatalanı talayan Əhmədzadələrin üçüncüsü kimdir?
Ermənilərə satılan iki xainin miskin hekayəsi - Şok faktlar
Ərdoğan Trampla bu tarixdə görüşəcək
Ermənistan çıxılmaz siyasi panikaya girdi
"Mey mayın 24-ü istefaya getdiyini bəyan edə bilər"
Fəzail Ağamalı: “Qraçov Elçibəyə zəng vurub dedi ki...”
"Laçın" Ticarət Mərkəzinin sahibinin oğlu həbs edildi
“Bizə Qarabağı azad etmək üçün çox uzun vaxt verməyəcəklər” – Polkovnik
Mübariz İbrahimovdan yazan psixoloq: “Mən sülh istəyirəm”
İcra başçısına zərfdə güllə göndərdilər - FOTO
ƏHƏD ABIYEVƏ MÜRACİƏT! "DAŞKƏSƏNİN ADI DƏYİŞDİRİLSİN!"
Abşeron İHB-nin "Demokratik.Az"-a qarşı şikayəti rədd edildi
Şirəliyevin Mehmanla şəkil məsələsi - Səhiyyə danışmanı əsas sualları cavabsız qoydu
‘Azərbaycanda nəyin qiyməti azalıb?! - Deputat
Generalın həbsdə olan qardaşı azadlığa buraxılıb
Azərbaycanda qızıl və gümüş ucuzlaşıb
İcra başçısının birinci müavini vəzifəsindən alındı
Erməni TƏXRİBATI: Qarabağda qondarma respublikaların “futbol çempionatı” keçiriləcək
“Huawei” əməliyyat sisteminin adı məlum oldu
İran yeni hərbi birləşmənin anonsunu verdi
Zaur Əliyev: ““Hayastan” ölkəsi erməni keşişlərin uydurmasıdır"
Sovetski sakinləri Məhkəmədən və Əziz Əzizovdan narazıdır – VİDEO
Mingəçevirdə "Korrupsiya işi" aparılan şəxs vəzifəyə təyin olundu
Suriyada iki raket mərmisi partlayıb
Tehran Universiteti Türk dili bölməsini açmağa hazırdır
Donald Tramp İrlandiyaya səfər edəcək
Nazir müavini: “Diqlasdakı yanğınla bağlı istintaq gedir”
Türkiyə gəmisi atəşə tutuldu, yaralılar var
"RAİ" Fuad Abbasovla bağlı bəyanat yaydı - RƏSMİ
Ağdaşda “Xaş-xaş 2019” - 1 tona yaxın narkotik məhv edildi
Maduro Bakıya gələcək
Blogger Oqtay Şirəliyevlə şəkil çəkdirdi və lağlağı yazdı

Bütün xəbərlər

2019 - SARI QABAN NƏLƏR VƏD EDİR?
love HƏR ŞEY "QABAN" KİMİ OLACAQ
love DEMOKRATİYAYA DOĞRU BİR AZ DA İRƏLİLƏYƏCƏYİK...
am DİNAMİK İNKİŞAFIMIZ DAVAM EDƏCƏK
lol HEÇ VECİMƏ DƏ DEYİL
tongue AZƏRBAYCANDAN BAŞ GÖTÜRÜB QAÇACAĞAM
crying TRAMP NEFTİN QİYMƏTİNİ QALDIRMAĞA NAİL OLACAQ
what QARABAĞI GERİ ALACAĞIQ
wink SƏN SAYDIĞINI SAY, GÖR Kİ, FƏLƏK NƏ SAYACAQ
recourse DOLLAR 2 MANATDAN BAHA OLACAQ
angry ACLIQ, YOXSULLUQ GƏLİR
tongue ALLAH BİLİR OLACAĞI...

«    May 2019    »
BeÇaÇCaCŞB
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
 
        Ünvan: Bakı şəhəri, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan nəşriyyatı, 1-ci mərtəbə.
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Script time: [0.21118] initstartout [0.00015] initstartin [0.00063] calstart [0.00862] calend [0.00063] topnewsend [0.00489] rsssend [0.00000] ehgend [0.03015] tagsstart [0.00072] tag-initendin [0.00000] initendout [0.00001] weathend [0.00000] end [0.16534]