Bütün yenilikləri Facebook səhifənizdə izləyin. Yalnız "Bəyənirəm" edin.

19:26 - 20.06.2018  
TANAP layihəsinin işə düşəcəyi vaxt açıqlandı
Tarix: 4-06-2018, 08:39 | Bölmə: Xəbərlər » İqtisadiyyat

Ekspert: "Türkiyədə qaz sahəsində Azərbaycan və Rusiya infrastrukturu fərqli hədəflərə hesablanıb”

TANAP layihəsinin işə düşəcəyi vaxt açıqlandıAzərbaycanın "Şahdəniz-2" qazını Avropaya nəql edəcək Cənub Qaz Dəhlizi kəmərinin ikinci mühüm seqmenti olan TANAP-ın açılış tarixi elan edildi - 12 iyun. Bu barədə Türkiyə prezident Rəcəb Tayyib Ərdoğan Bakıda keçirilən ”Cənub Qaz Dəhlizi"nin açılış mərasiminin iştirakçılarına döndərdiyi təbrik məktubunda deyib.

"TANAP tarixi bir layihədir və bizim əməkdaşlığımız onun həyata keçirilməsində mühüm rol oynamışdır. İyunun 12-də TANAP layihəsinin açılışı baş tutacaq” - deyə Türkiyə liderinin təbrik məktubunda qeyd olunub. Artıq TANAP layihəsinin açılışına Gürcüstan və Bolqarıstanın rəhbər şəxsləri dəvət olunub. Ərdoğanla telefon danışığında Gürcüstan prezidenti Marqvelaşvili bildirib ki, ölkəsinin TANAP layihəsində iştirakı böyük əhəmiyyətə malikdir: "Çünki bu kəmər Azərbaycan qazının Türkiyəyə, oradan isə Avropaya çatdırılmasına imkan verəcək və qitənin enerji təhlükəsizliyini təmin edəcək”.

Bəs TANAP-ın açılışı, bütövlükdə Cənub Qaz Dəhlizi xüsusilə də Rusiya ilə planlaşdırılan  və tez-tez TANAP-a rəqib kimi xarakterizə olunan "Tük axını” layihələrinə hansı təsiri göstərəcək?

Qeyd edək ki, Almaniyadan sonra ikinci ən böyük təbii qaz bazarı olan Türkiyə bazarının 54%-i Rusiyanın "Qazprom” şirkətinə aiddir. Türkiyənin təbii qaza olan tələbatı isə 2014-cü ilin may ayından  düşməyə başlayıb. Maraqlıdır ki, 2012-ci ildə "Botaş”ın verdiyi proqnozda bunun əksi qeyd olunurdu. Bildirilirdi ki, Türkiyənin təbii qaza tələbatı 2030-cu ildə iki dəfəyə yaxın artacaq. Lakin enerji təhlükəsizliyini təmin etmək, xarici ölkələrdən asılılığı azaltmaq, geosiyasi baxımdan bu ölkələr tərəfindən Ankaraya qarşı təbii qazdan alət kimi istifadə edilməsinin qarşısını almaq məqsədilə rəsmi Ankara enerji sektoruna müdaxilə edərək elektrik enerjisinin istehsalında yerli enerji mənbələrindən (daşkömür, liqnit, bərpa olunan və alternativ enerji və s.) istifadə etməyi təşviq etdi. Nəticədə bu siyasət öz bəhrəsini gözlənildiyindən də artıq verməyə başladı. Belə ki, 2015-ci ildə tələbatın 1.5%, 2016-ci ildə 4%, 2017-ci ildə isə 0.6%  azalması müşahidə edildi. İndi də bəzi ekspertlər hesab edirlər ki, Türkiyə TANAP layihəsi ilə Rusiyanın bazardakı hegemonluğunu azaldacaq.

TANAP layihəsinin işə düşəcəyi vaxt açıqlandı

 

"Yeni Müsavat”a danışan ekspert İlham Şaban bir sıra məqamlara toxundu. Onun sözlərinə görə, hələ müqavilə imzalanandan etibarən Türkiyə və Avropa mətbuatında TANAP və "Türk axını” layihələrinin rəqib olmasından danışılır:"Türkiyə bazarında əgər Rusiya qazının həcmlərinə baxsaq görərik ki, bu, 25 milyard kubdan, (mkm) 30 milyard kuba qədər artır. Son 5 ilin statistikasında da bunu görmək olar. Azərbaycan qazı isə 2021-ci ilin sonuna qədər öz həcmlərini Cənub Qaz Dəhlizi istifadəyə veriləndən sonra 2 dəfə artıracaq. Ancaq bu, rəqib və alternativ o zaman olardı ki, onun həcmlərini bazardan çıxarmaq hesabına yer tutasan. Yəni qarşıdakının həcmlərini özünə götürəsən. Qarşı tərəfin mövqeyini zəiflədəcəksənsə, bazara da rəqib kimi girəcəksən. Türkiyənin son 10 ildə qaz bazarında istehlakı 10 milyard kubmetr artıb. Bundan sonra da get-gedə artacaq. Çünki inkişaf edən ölkədir və sənaye inkişaf etdikcə, enerjiyə olan tələbat da artır. Bu baxımdan qazdan əlavə onlar alternativ enerjini də artırırlar. Alternativ enerjini təkcə külək, günəş enerjisi hesabına deyil, atom energetikası hesabına da artırmaq iqtidarına gəliblər. Türkiyə 2023-ci ildə özünün ilk atom reaktorunu işə salmağı qarşısına məqsəd qoyub.

Bununla belə onun qaz bazarındakı istehlakı da artacaq. Bu isə Azərbaycan qazı hesabına baş verəcək. Yəni Rusiyadan alınacaq qaz həcmləri demək olar ki, 30-31 milyard kubmetr həcmindədir. Ancaq Azərbaycan qazının hesabına onlar qaza olan tələbatlarını 2 dəfə artıracaqlar. Bu baxımdan Azərbaycan qazının Rusiya qazı ilə rəqabətə girişdiyini söyləmək nə qədər düzgündür? Azərbaycan qazı 12 milyard kub metr həcmdədir, Rusiya qazı isə 30-31 milyard kub metr. Bu, təxminən 2.5-2.6  dəfə Rusiya qaz həcmlərindən az miqdarda olacaq. Təbii ki, biz öz mövqeyimizi artırırıq. Ancaq bizim yaratdığımız infrastruktur, Rusiyanın mövcud infrastrukturundan fərqlidir. Bunlar fərqli hədəflərə hesablanıb. İkinci bir tərəfdən də biz özümüzün infrastrukturumuzla 10 ildən sonrakı proseslərə baxaq. Belə ki, hədəfimiz odur ki, ixracı 31 milyard kubmetrə çatdıraq.  Bunlar öz qazımız və ya tranzit güclər hesabına mümkündür. İkinci bir tərəfdən Rusiya da öz qazını Balkanlara, Cənubi, Şərqi Avropa ölkələrinə verir. Rusiya bu qazı azaldacaqmı? Hesab etmirəm ki, bu, belə olsun. Çünki ümumilikdə 10 ildən sonra istehlak artacaq”.

Ekspert bildirib ki, 10 il sonra Rusiya qazından asılı olan ölkələr öz istehlaklarını şaxələndirəcəklər: "İndiyə qədər Rusiyadan aldıqları qazın bir qismini alternativ mənbə hesabına ödəyəcəklər. O ölkələr yerlərində dayanmırlar axı? Ona görə də real yanaşanda əslində onlar həm də həcmi saxlayacaqlar. Sadəcə olaraq buna, ölkələrin özlərinin  təhlükəsizliklərinin artırılması və sabitliyi aspektindən yanaşmaq olar. Onlar bir neçə mənbədən enerji alırlar. Yalnız Rusiyadan stabil olaraq qaz alınsaydı, müqavilə bitəndən sonra bu ölkə daha ağır şərtlərlə yeni müqavilə imzalayardı. Türkiyə bazarında Rusiyanın yeri 50 faizdən çoxdur. Bu hal əslində normaldır. Burada təhlükəli heç nə yoxdur. Türkiyənin üç LNG terminalı var. Yəni 3 ölkədən idxal edir. Yəni Türkiyə üçün idxal məsələsində hansısa təhlükəni görmürəm. Onlar çox çevik siyasət yürüdürlər və kifayət qədər sərt addımlar atırlar. Heç Avropa ölkələri istər Rusiya, istərsə də başqa ölkələrlə onlar kimi danışıqlar apara bilmirlər”.

Xəbər 2145 dəfə oxunub






Oxşar xəbərlər

Ramil Usubov İsraildə səfərdə olub
Jurnalisti təhqir edən generalın qardaşı üzr istədi – Video
Ərdoğan: Türkiyə 4 milyona yaxın qaçqın qəbul edib
Şengen vizası bahalaşır
Zakir Həsənov: “Artıq ordumuz Laçına gedən yola nəzarət edir”
DÇ-2018: Ən yaşlı oyunçu Misir xalqından üzr istəyib
Cəlladın oğru çıxması: Manvel Qriqoryan kimdir?
Püşk atıldı: “Qarabağ”ın rəqibi bəlli oldu
Müdafiə naziri hərbi hissənin açılışında – FOTOLAR
“Azərbaycan açıq və fəal əməkdaşlıq edir” - Ali komissar
Temperatur yüksəlir - HAVA PROQNOZU
Rusiya Dövlət Dumasının sədri Bakıya gəlir
İmişlidə kütləvi zəhərlənmə - İcra başçısı danışdı
Naxçıvanda Müəllimlər İnstitunun rektoru vəfat edib
Online oyunlardan asılılıq xəstəlik kimi tanındı
«Kürd birləşmələri Mənbici tərk edirlər» – Ərdoğan
Obama siyasətə qayıda bilər
GÜNÜN QOROSKOPU - 19 İYUN
Türkiyə ordusu PKK-nın 9 terrorçusunu zərərsizləşdirib
Youtube-un fəaliyyəti bərpa edilib
"Ərdoğan gecə yarısına qədər..." - “Der Şpigel yazdı
Abşeronda isti, rayonlarda leysan... SABAHA
"Lotu Quli"nin adamları saxlanıldı - Gürcüstanda
ABŞ Bəşər Əsədi vurdu: Onlarla ölü var – Təsdiq
Tverdə saxta araq satan azərbaycanlı tutuldu
Samir Şərifovun oğlu Türkiyədən bahalı it alıb
Ermənistan bir neçə Su-30SM qırıcısı alır?
Hüquqşünas bacısı qızını xilas etdi - özü boğulub öldü
Trampa görə ABŞ da İngiltərəyəmi məxsusdur?..
Türkiyə 40 milyon turist qəbul etməyi planlaşdırır - 2018-ci il üçün
Cəbhə xəttində gərginlik - erməni postu məhv edilib…
Paşinyanın "səngərə səfəri" müharibəyə çağırışdırmı?
Aqrar sektorumuz 9% böyüyüb
Əhalinin banklarda 7.8 milyarddan çox pulu var
8 il əvvəlin bu günü və milli qəhrəman Mübariz İbrahimov
Almaniya Meksikaya belə uduzdu (VİDEO)
Erməni qızları azərbaycanlı kişiləri istəyir - Özü də ağlayaraq + Video
Bərdədə narkoplantasiya aşkar edildi (FOTOLAR)
Nadirin Qafarzadənin general qızından oğlu var - ETİRAF
“BİR YOL VAR: MÜHARİBƏ!…” - İlyas İsmayılov iqtidarı tətiklədi
Ukrayna Rusiya mallarının idxalını 31 faiz artırıb
“GünayBank”ın sədr müavini 100 milyonu götürüb qaçdı
Fala inanma - Faldan qalma - 18 İyun
Şabran Xəstəxanasında yanğın olub
Neftimizin qiyməti...
Almaniya siyasi krizisə girdi - Merkel gedəcəkmi?
Bəxtiyar Hacıyev niyə dövlətdə çalışıb bir işin ucundan yapışmır? - ÖZÜ CAVAB VERİR
“Ərim dedi ki, ya iti seç, ya da məni...”- BİABIRÇILIQ
Mənsimov onu təhqir edənlərə səsləndi: "Ey ucuz insanlar"…
Moskvadan Bakıya uçmalı olan aviareys təxirə salınıb
Şamaxıda ağır qəza - 2 ölü, 3 yaralı/ YENİLƏNİB
Ağcabədinin icra başçısı saxta nömrəylə maşın sürür - FOTO
Çempionların günü: bu gün Almaniya və Braziliya başlayır
Göygöldə və Masallıda taxıl sahələri yanıb
Azərbaycanlı Rusiya bazarında hamını atəşə tutdu
Türkiyə PKK-nın “beynini” məhv etdi – Ərdoğan
“İcra başçısına “çest” verir, millət vəkilinə hörmətsizlik edir” - Tahir Kərimli yol polislərindən danışdı
Paşinyan Azərbaycanda - Qarabağda səngər təftişi
İmişlinin polis rəisi öz xahişilə işdən çıxarıldı
Ermənilər atəşkəsi 83 dəfə pozub
Türkiyə vətəndaşları səs verməyə başlayıb - Azərbaycanda
ULDUZ FALINIZ - 17 iyun
Abşeronda “Tavriya” qadını vurub öldürdü
Erməni ordusunda şok: Polkovnik həbs olundu
“Forbes” Rusiya baş nazir müavininin azərbaycanlı xanımından yazdı - foto
Bir gecə üçün milyona aldanan məktəbli qız
Kristiano Ronaldo tarixə düşdü
Azərbaycandan Türkiyəyə gedən yol iki dəfə qısalır
Dünyanın ən təhlükəli 5 gəmisi: 3-ü Rusiyanındır…
Elman Rüstəmov 3 il sonra etiraf etdi

Bütün xəbərlər

2018-SARI İT BİZƏ NƏLƏR VƏD EDİR?
love HƏR ŞEY "İT" KİMİ OLACAQ
am DİNAMİK İNKİŞAFIMIZ DAVAM EDƏCƏK
lol HEÇ VECİMƏ DƏ DEYİL
tongue AZƏRBAYCANDAN BAŞ GÖTÜRÜB QAÇACAĞAM
crying TRAMP NEFTİN QİYMƏTİNİ QALDIRMAĞA NAİL OLACAQ
what QARABAĞI GERİ ALACAĞIQ
wink SƏN SAYDIĞINI SAY, GÖR Kİ, FƏLƏK NƏ SAYACAQ
recourse DOLLAR 2 MANATDAN BAHA OLACAQ
angry ACLIQ, YOXSULLUQ GƏLİR
tongue ALLAH BİLİR OLACAĞI...

«    İyun 2018    »
BeÇaÇCaCŞB
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
 
        Ünvan: Bakı şəhəri, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan nəşriyyatı, 1-ci mərtəbə.
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Script time: [0.12899] initstartout [0.00016] initstartin [0.00090] calstart [0.00913] calend [0.00058] topnewsend [0.00383] rsssend [0.00000] ehgend [0.02582] tagsstart [0.00077] tag-initendin [0.00000] initendout [0.00001] weathend [0.00000] end [0.08777]