Bütün yenilikləri Facebook səhifənizdə izləyin. Yalnız "Bəyənirəm" edin.

15:36 - 21.09.2019  
Fransa niyə İranla dostdur?
Tarix: 3-09-2019, 21:33 | Bölmə: Xəbərlər » Dünyada

Prezident Makronun İran mövzusundakı diplomatik fəallığının arxasındakı səbəblər...

Fransa niyə İranla dostdur?İran xarici işlər naziri Cavad Zərifin avqustun 25-də Fransanın Biarritz şəhərində keçirilən G-7 sammitinə qatılması siyasət gündəminin əsas hadisəsinə çevrildi. Məlum oldu ki, Zərifi Fransa prezidenti Emmanuel Makron dəvət edib. 
Amerikalılar Zərifin Sammitə qatılması ilə bağlı məlumatsız olduqlarını desələr də, sammitə ev sahibliyi edən Fransa tərəfi digər G-7 ölkələrini, o cümlədən ABŞ heyətini Zərifin səfəri ilə bağlı əvvəlcədən məlumatlandırdıqlarını bildirib. Qərb mediası bu hadisəni Makronun siyasi uğuru kimi qiymətləndirib. 
O da məlum olub ki, Cavad Zərif İrana qarşı neft embarqosunun ləğv olunması və ilkin mərhələdə 700 min, sonrakı mərhələdə isə 1,5 milyon barel gündəlik neft satışı və nağd ödəniş şərti irəli sürüb. Makron isə bildirib ki, Avropa ölkələri İran mövzusunda anlaşma əldə ediblər. Ancaq müəyyən səbəblərdən bu razılaşmanı açıqlamaq mümkün olmur. Cavad Zərifin Sammitə dəvət olunması və Makronun İranla razılaşma barədə açıqlaması İran ətrafında böhranın zəiflədiyini deməyə əsas verir.

Image result for cavad zərif

Ancaq indi əsas müzakirə mövzusu Fransa prezidentinin İran məsələsində bu qədər fəallıq göstərməsidir. Makronun İran böhranı ilə bağlı iddialı addımı, İran XİN rəhbərini Fransaya dəvət edib danışıqlar aparması, üstəlik neft satışı ilə bağlı yumşalmaya nail olması Fransanın beynəlxalq siyasətdə fəallaşması və İran-Fransa dostluğu ilə əlaqələndirilir. Doğrudan da, Almaniya, Britaniya kimi ölkələr deyil, məhz Fransa İran məsələsində önə çıxdı. 
İranın Fransa ilə əlaqələri çox qədimlərə gedir. 1708-15-ci illərdə Səfəvi İmperiyası ilə anlaşma imzalayıb. Bundan 100 il sonra Napoleon zamanında Fransa və İran arasında Rusiyaya qarşı ittifaq anlaşması imzalandı. Bu anlaşmalar həm də iki ölkə arasında diplomatik əlaqələrin genişlənməsinə səbəb oldu. Həm də Almaniya kimi Fransanı da qədim İran mədəniyyəti cəlb edib. Sonrakı dövrdə İran-Fransa əlaqələri daha da genişlənib. Ancaq məlum səbəblərdən İran üzərində siyasi təsir daha çox Rusiya və İngiltərəyə məxsus olub. İkinci Dünya Müharibəsindən sonra isə İran üzərində ABŞ təsiri artıb və Şah ABŞ-ın ən yaxın müttəfiqi və ya başqa sözlə vassalı olub.

Məhz bu səbəbdən də bir tərəfdən İranda Qərb ölkələrinə münasibətdə ABŞ və Britaniyadan fərqli olaraq Fransaya münasibət daha mülayim olub. Eyni zamanda Fransada da İran üzərində təsir uğurunda gizli mübarizə olub. İranda İslam İnqilabından 3 ay əvvəl inqilab lideri Ayətullah Ruhullah Xomeyninin İraqdan Fransaya gəlməsi və Paris ətrafında qəsəbədə yaşaması, inqilab qalib gəldikdən sonra isə İrana qayıtması həm də bununla izah olunmalı idi. Fransa İranda ABŞ və Britaniya əleyhdarı qüvvələrin hakimiyyətə gəlməsindən məmnun idi. 
Hər nə qədər Fransa Qərb blokunun aparıcı üzvlərindən olsa da, sonrakı dövrdə İranla münasibətləri müəyyən ölçülər daxilində qoruyub saxlayıb. İranda Fransa markaları geniş yayılıb və hətta Fransız avtomobil markaları lisenziya əsasında İranda istehsal olunub. Təsadüfi deyil ki, 2015-ci ildə nüvə anlaşması əldə olunduqdan dərhal sonra onlarla Fransa şirkəti, o cümlədən enerji nəhəngi Total İrana qayıdaraq Tehranla müqavilələr imzaladı. Eyni zamanda Tehran Fransanın "Airbus” aviasiya firması ilə 20 milyard dollar dəyərində sərnişin təyyarəsi alınması müqaviləsi imzaladı. Ancaq bu müqavilə qismən icra olundu. ABŞ prezidenti İranla nüvə anlaşmasından çıxdı və Tehrana qarşı embarqoları yenidən bərpa etdi. Bu zamanı Vaşinqtonun sanksiyalarından ehtiyat edən Fransa şirkətləri də İrandan çəkildilər. 
Ancaq Fransa Trampın şəxsində ABŞ-ın Yaxın Şərqdəki siyasətini dəstəkləmir. Makronun G-7 sammitinə Zərifi dəvət edib kiçik də olsa güzəşt əldə etməsi bir tərəfdən nüvə anlaşmasının qorunması baxımından mühümdürsə, digərə tərəfdən Fransanın siyasi "əzələ nümayişi” hesab oluna bilər.
Tehranın isə Avropadan hələlik yeganə istəyi neft satışını bərpa etmək və maliyyə blokdasından çıxmaqdır. Passiv Almaniya və Vaşinqtonun təsiri altında olan Britaniyadan fərqli olaraq indi yeganə müqavimət göstərə bilən Fransadır. Bu vəziyyət isə həm Tehranı, həm də Parisi hələlik razı salır. Çünki bu işin nəticəsində hər iki tərəf qazanclı çıxa bilər.

Musavat.com

Xəbər 461 dəfə oxunub






Oxşar xəbərlər

Şəmkir Regional Meşə Təsərrüfatı İdarəsinin rəisi meşələrə donuz salıb - VİDEO
İsa Qəmbər də Fuad Qəhrəmanlının əməlini pislədi
Rəsul Quliyev Əli Kərimlini istefaya çağırdı
Qorxunc həqiqət elm dünyasını silkələdi: Ölüllər qəbirdə hərəkət edir
Sürücünün təhqir etdiyi polis işdən çıxarıldı
Həbs cəzası azaldılan jurnalist yenidən aclığa başladı
İlham Əliyev: "Əsrin kontraktı"nın imzalanması tarixi hadisədir"
Robert Koçaryan zaminə buraxılmadı
İlqar Məmmədov “orta təbəqə var” yazdı - etiraz aldı...
Eldar Mahmudovun “sağ əli” ölkədən çıxmasından danışdı
Prokuror "Qusqa"ya cəza istədi - məhkəmədə gərginlik yaşandı
Ermənistanın xarici işlər və müdafiə nazirləri istefa verəcək
Elinanı kimlər şantaj edirmiş? - Məhkəmədən
Fövqəlnazirimiz ABŞ səfiri ilə görüşdü
Quba polisi qızıl oğrusu tutub
MTRŞ-nın yeni Aparat rəhbəri kim olacaq?
Bank Respublikadan onlayn kreditlərə 10% endirim
Novella Cəfəroğlu: “Cəmiyyət sülhə hazır deyil”
Davudoğlunun “sağ qolu” AKP-dən istefa verib
“Eldar Mahmudov ölkədən çıxıb və qayıdıb” - iddialar və şok sirlər
İsrail seçkilərinin pərdəarxası - nələr dəyişəcək?
Cəmil Həsənli radikal müxalifətin əsl üzü - VİDEO
Ruhun şad olsun Üzeyir bəy!
Moskvada polis rüşvətə görə həmkarlarını güllələdi
Azərbaycanda xanım müğənni qəzada öldü
Tramp və Zelenski görüşü barədə xəbər təsdiqlənib
PSJ “Real”ı 3 qolla məğlub edib
Nazir direktoru işdən çıxardı
DTX Rəşad Atakişiyevin ailəsinin müraciətini araşdırır
Bu gün Milli Musiqi Günüdür
Səudiyyə hücumların qarşısında niyə ACİZ QALDI?
ABŞ İrana cavab zərbəsi endirməyi təklif edib!
Gülnarə Kərimova yoxa çıxıb
“Harya eydirsən, ayə”ni bəyənirdin axı, a bəy...
Müxalifətin bitməyən “ana” qovğası
Bakıda Fukusima kimi “qəza” - yaponlar Abutalıbova demişdilər ki...
TƏDBİR! Mətbuat Klubu öz işini bərpa edir - VİDEO
Vaqif Əsədov "1 manatlıq" taksilərdən danışdı
Azərbaycanda kredit təşkilatı satılıb
Nikol Paşinyan ABŞ-a səfərə gedir
Salyan-Şirvan yolunun yenidən qurulmasıyla bağlı prezidentə təşəkkür - VİDEO
Qabuniya Putini niyə söydüyünü açıqladı
Bakı sakini polis əməkdaşlarını da yandırmaq istədi
İTV-nin direktoru robota müsahibə verdi - Video
Zöhrə Abdullayeva oğlunun ölümündən sonra ilk dəfə efirdə belə danışdı
“Tək yatır, əri yoxdu…” - Hadisəyə söz atdı
Bakıda arvadını yandırmaq istədi - tutuldu
Pentaqon Trampı təkzib edib
Gənc Tamaşaçılar Teatrının tavanı çöküb
Milli Şuranın mitinq oyununun pərdəarxası - sensasion iddialar
BMT Baş Assambleyasının 74-cü sessiyası başlayır
Əflatun Amaşov ÜMŞA-nın sədrinin birinci müavini seçildi
Bakının xilas gününü işğal kimi qələmə verənlər var (?!)
Qubanın icra başçısı 700 bal toplayanlara maşın verəcək
Aytəkin Alxaslı "100 illik” medalı ilə təltif edilib
Rus məmur Naftalanda "şokolad"a girdiyi üçün işdən qovulacaq
Qəzet bir hərf səhvi ilə Stalinə “qavnokomanduyuşi” yazdı, güllələnmə aldı
Bədii gimnastika üzrə dünya çempionatı Bakıda keçirilir - Prezident və xanımı açılışda
Türkiyənin Vitse-prezidentinin Azərbaycana rəsmi səfəri başa çatıb
Ukrayna müdafiə xərclərini 10 milyard dollara çatdıracaq
Tramp İranı hədələyib
Vilayət Eyvazov: “..cinayətlərin sayı azalıb”
General Vaqif Axundovun AD GÜNÜNƏ - TƏBRİK!
Azərbaycan Ordusunun genişmiqyaslı təlimləri başlayıb
İlham Əliyev və xanımı 300 saylı məktəbin açılışda
Şumaxer müalicə kursundan sonra Fransanı tərk edib
Neftin dünya bazarında qiymətləri 19% bahalaşıb
Azərbaycanda yeni dərs ili başlayıb
Mübariz İbrahimovun ev muzeyi tamamlanmaq üzrədir - VİDEO
Ruhani Türkiyəyə getdi

Bütün xəbərlər

2019 - SARI QABAN NƏLƏR VƏD EDİR?
love HƏR ŞEY "QABAN" KİMİ OLACAQ
love DEMOKRATİYAYA DOĞRU BİR AZ DA İRƏLİLƏYƏCƏYİK...
am DİNAMİK İNKİŞAFIMIZ DAVAM EDƏCƏK
lol HEÇ VECİMƏ DƏ DEYİL
tongue AZƏRBAYCANDAN BAŞ GÖTÜRÜB QAÇACAĞAM
crying TRAMP NEFTİN QİYMƏTİNİ QALDIRMAĞA NAİL OLACAQ
what QARABAĞI GERİ ALACAĞIQ
wink SƏN SAYDIĞINI SAY, GÖR Kİ, FƏLƏK NƏ SAYACAQ
recourse DOLLAR 2 MANATDAN BAHA OLACAQ
angry ACLIQ, YOXSULLUQ GƏLİR
tongue ALLAH BİLİR OLACAĞI...

«    Sentyabr 2019    »
BeÇaÇCaCŞB
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
 
        Ünvan: Bakı şəhəri, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan nəşriyyatı, 1-ci mərtəbə.
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Script time: [0.42230] initstartout [0.00029] initstartin [0.00143] calstart [0.01744] calend [0.00139] topnewsend [0.00771] rsssend [0.00000] ehgend [0.03023] tagsstart [0.00118] tag-initendin [0.00000] initendout [0.00001] weathend [0.00000] end [0.36254]