Bütün yenilikləri Facebook səhifənizdə izləyin. Yalnız "Bəyənirəm" edin.

22:31 - 23.10.2019  
ABŞ-Çin ticarət müharibəsi: kim qalib gələcək?
Tarix: 8-04-2018, 19:55 | Bölmə: Xəbərlər » Dünyada

Ekspertlər ABŞ-ın şəksiz üstünlüyünü qeyd edirlər

ABŞ-Çin ticarət müharibəsi: kim qalib gələcək?Bir ay öncə ABŞ Çinə faktiki olaraq ticarət müharibəsi elan etdi. İki tərəf bir-birlərindən idxal etdiyi mallara qarşı yüksək tariflər tətbiq etməyə başladı.

Müşahidəçilər dünyanın iki nəhəng gücü arasında bu cür böyük bir miqyasda iqtisadi toqquşmanın son 30 ildə ilk dəfə qeydə alındığını bildirirlər.

Musavat.com xəbər verir ki, iqtisadi ekspertlər savaşın şəksiz favoritinin ABŞ olduğunu söyləyirlər. İlk zərbə də elə məhz ABŞ-dan gəlib. Martın 8-də ABŞ prezidenti Donald Tramp Çindən gətirilən  polad, aliminium və yarımfabrikat mallara 25%-lik gömrük rüsumu tətbiq edib. ABŞ-ın ilk həmləsinə Çin heç bir cavab verməyib.

Martın 22-də Donald Tramp ikinci memorandum imzalayıb. Həmin memorandumla prezident ABŞ-ın ticarət nümayəndəsi Robert Laythayzerə Çindən gətirilən 50 milyard dollarlıq həcmdə olan mallara tarif gətirilməsi barədə tapşırıq verib. ABŞ-ın Çindən ildə 505 milyard dollarlıq mal idxal etdiyi nəzərə alınsa, bu, olduqca böyük bir rəqəm sayılır. Prezident bu addımını Çinin intellektual oğurluqla məşğul olması və Çin dövlətinin ölkəyə sərmayə qoyan firmalardan onların texnologiyalarının sirrini qeyri-qanuni olaraq tələb etməsi ilə əsaslandırıb.

Martın 23-də isə Çin cavab tədbirlərini açıqlayıb. Rəsmi Pekin128 adda amerikan mallarına yüksək rüsüm tətbiq edib. Bunların içində meyvə, çərəz, şərab və polad borularla bağlı 120 əmtəə nişanına 15%-lik rüsum gətirilib. 25%-lik rüsum isə donuz əti və aliminium metal məmulatlarına tətbiq olunub. Lakin Çinin cavab zərbəsi sadəcə 3 milyard dollarlıq həcmlə kifayətlənib.

Aprelin 3-də isə ABŞ Çindən 1300 adda əmtəəyə əlavə 25%-lik gömrük rüsumu tətbiq edib. Aprelin 4-də Çin ABŞ-ın 106 adda malını xüsusi rüsuma tutub. Bunların içində ən mühüm olanı soya yağları, təyyarələr, kimyəvi məhsullar və avtomobillər sayılır.

Müharibənin qalibi kim ola bilər?

Mütəxəssislər Çinə qarşı başladılan ticarət savaşında Donald Trampın əlinin daha güclü olduğu qənaətindədirlər. İlk öncə ABŞ iqtisadiyyatının xarici ticarətdən asılılığı cüzidir (ÜDM-in 11,9%-i). Çində isə bu rəqəm 19,2% təşkil edir.

Bundan başqa Çinlə ABŞ arasında ticarət kəsiri olduqca böyükdür - 505 milyard dollara qarşı 130 milyard. Rəqəmlərə baxdıqda 375 milyard dollarlıq Çinin xeyrinə üstünlük görünür. Lakin ticarət müharibələrində bu üstünlük kəsiri daha çox olanın xeyrinə çevrilir.

ABŞ-Çin ticarət müharibəsi: kim qalib gələcək?

Çinin ABŞ-a qarşı tətbiq eəcəyi ən təsirli tədbir soyalara gətiriləcək rüsumlar ola bilər. ABŞ-ın 2017-ci ildə dünyaya ixrac etdiyi 23 milyard dollarlıq soya məhsullarının təkcə 12 milyardı Çinin payına dşür. Lakin Çin kənd təsərrüfatında geniş şəkildə istifadə olunan ABŞ məhsulunu əvəz etmək demək olar, mümkün deyil.

Çinin ABŞ "Boinq”lərinə məhdudiyyət gətirməsinin xeyri olmayacağı bəllidir. Belə olan halda rəsmi Pekin onun əsas rəqibi "Aerobus”lara yönəlməli olacaq. Bu isə avropalı təyyarə sənayeçilərinin əlinə qiymət və texnologiya mübadiləsi məsələsində əlavə rıçaqlar verəcək.

Ümumiyyətlə isə ABŞ-ın yüksək texnologiyalı məhsullarına rüsumun tətbiq edilməsinin Çin iqtisadiyyatının özünü sarsıdacağı deyilir. Çinin ABŞ-ın minik avtomobillərinə gətirəcəyi əlavə məhdudiyyət tədbirlərinin də faydasının olmayacağı bilinməkdədir. İlk öncə onsuz da ABŞ avtomobilləri Çin gömrüyündə 25%-lik rüsuma məruz qoyulur. Ikincisi Çinə idxal edilən avtomobillər əsasən Almaniya şirkətlərinin ABŞ-da qurduqları zavodlardan gəlir. Yəni Çin bununla dünyanın 3-cü ən böyük iqtisadi gücü Almaniya ilə üz-üzə gələ biləcəyinin fərqində olmalıdır.

Beləliklə ABŞ-ın ticarət savaşına qarşı Çinin verə biləcəyi təsirli cavab azdır. Lakin Tramp bununla ölkə daxilində, xüsusilə öz baza elektoratında nüfuzunu möhkəmləndirə bilər. Ekspertlər isə savaşın nəticələrini maraqla gözləyirlər.

Onu da qeyd etmək lazımdır ki, Trampın bu cür proteksionist siyasəti həm demokratlar, həm də respublikaçılar tərəfindən ciddi surətdə tənqid olunur. Bu səbəbdəndir ki, prezidentin iqtisadi məsələlər üzrə müşaviri Geri Kon istefaya getməyə məcbur olub. Geri Konun sərt proteksionist tədbirlərin əsas tərəfdarları sayılan ticarət naziri Uilbur Ross və Ticarət üzrə milli şuranın sədri Piter Navarro ilə münaqişəyə düşdüyü xəbər verilir.

Bundan başqa Donald Trampın Çinlə bu tərzdə apardığı ticarət savaşı Konqres üzvlərinin də müqaviməti ilə rastlaşıb. Tramp ABŞ-ın demək olar, bütün aparıcı iqtisadi ekspertləri tərəfindən ciddi şəkildə tənqid edilir.

Politoloqlar ABŞ prezidentinin bu addımını müxtəlif səbəblərlə izah edirlər. Onların fikrincə, Ağ Evin indiki rəhbəri heç də tam olaraq respublikaçı sayılmır. Onun iqtisadi və siyasi baxışları ənənəvi mühafizəkar doqmalarla üst-üstə düşmür.

Məsələn bir çox sağçı siyasətçidən fərqli olaraq ABŞ prezidenti əmlakın dövlət tərəfindən müsadirəsi fikrini bəyənir. Lakin eyni zamanda ucuz işçi qüvvəsi və idxaldan yararlanan transmilli şirkətlərin istəklərinin ziddinə olaraq proteksionizmi qatı şəkildə müdafiə edir. Respublikaçılar üçün isə xarici ticarətə rüsumla müdaxilə etmək az qala küfür sayılır.

ABŞ filosofu Corc Lakoff bunu Trampın gəldiyi biznes sahəsi ilə izah edir: "Donald Tramp heç vaxt iş həyatını idxal-ixrac üzərində qurmayıb. O, əsasən otellər, yaşayış binaları, qolf üçün meydançalar, kazinolar tikməklə məşğul olub. Yəni iqtisadçıların dili ilə deyilsə, Tramp qeyri-ticarət sahəsində çalışıb. Tikinti üçün isə idxal o qədər də önəmli sayılmır”.

Lakoff Trampı psixoloji olaraq Amerikanın xırda bizneslə məşğul olan sahibkarlarına, kafe sahiblərinə, bərbərlərə, avtoyuma işlətməçilərinə, hətta doktorlara, hüquqşünaslara aid edir. Xaricdən gələnlərə, ucuz işçi qüvvəsinə nifrətlə baxan ABŞ-ın bu kəsimi üçün proteksionizm bütün bəlalarının tək əlacı sayılır. Məhz bu kəsimlər D.Trampın elektoratının ana qismi hesab olunur. Onun bütün siyasəti də onların istəyinə yönəldilib.

D.Trampın 2016-cı il seçkilərində Hillari Klinton tərəfindən qalib gəlməsi şübhə doğurmayan Miçiqan, Pensilvaniya və Ohayo kimi ştatlarda zəfəri də bunula izah olunur. 1998-2005-ci illərdə bu ştatlar Çinlə aparılan ticarət səbəbindən 20%-lik işçi qüvvəsindən məhrum olmuşdu.

Demokratik.Az

Xəbər 2689 dəfə oxunub






Oxşar xəbərlər

Prezident Ramiz Mehdiyevə“Heydər Əliyev” ordenini təqdim edib
Əhmədzadə klanı ŞOKDA - "Meliorasiya ASC" ləğv edilir
ONLAR DA GETMƏLİDİR! Yaşı 70-dən yuxarı olan yüksək vəzifəli məmurlarımızın SİYAHISI
Azərbaycan Prezidenti: "Kadr islahatları labüddür, bu, qaçılmazdır"
Ramiz Mehdiyev vəzifəsindən alındı
Evini satanlar üçün vergilər yeni qaydada hesablanacaq
İqtisadiyyat Nazirliyinin tabeliyində 3 dövlət xidməti olacaq
Vergilər Nazirliyi və Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi İqtisadiyyat Nazirliyinin strukturuna daxil edildi
Mikayıl Cabbarov İqtisadiyyat naziri oldu
Pentaqon rəhbəri İraqda elan olunmamış səfərdədir
İqtisadiyyat Nazirliyi yenidən təşkil olunsun - TƏKLİF
2020-ci il üçün KİVDF-yə 4 milyon manatdan artıq vəsait ayrılacaq
ADAU "Demokratik.Az"ın xəbərini təkzib edir
İnam Kərimov işçi axtarır - 151 vakansiya var
ADAU-nun Baytarlıq fakültəsindən kompüterlər oğurlandı - YENİLƏNİB - Polis araşdırma başlatdı
Bakı demokratlarının Trampa niyə rəğbəti yoxdur - özləri danışır
Gəncənin icra başçısı ADAU-nun tələbə və müəllimlərinə niyə zibil təmizlətdirir?
“Feminizmin Azərbaycana idxalı istisna deyil” - Deputat
Ərdoğan İranı xəyanətdə ittiham edib
Cavad Zərif Azərbaycana gəldi
Ordumuz 19 yaşlı əsgərini itirib
Serxio Ramos Çempionlar Liqasında rekord vurub
“Maşın”da dopinq qalmaqalı
Prezidentlə Şahin Mustafayevin söhbəti - MƏTN
Vilayət Eyvazov 45 polis leytenantını işə təyin etdi
Əli Həsənova REAL SUAL: "“Prezidentin 5-6 köməkçisi 10 milyon vətəndaşın dərdini necə dinləyəcək?”
Alo, mitinq sifariş vermisiniz?
Sabiqləşən Əli Həsənov bu vəzifələri icra edəcək
Tofiq Yaqublunun səhhəti necədir? AÇIQLAMA
Şahin Mustafayev Baş Nazirin müavini təyin olundu - Haqqında qısa DOSYE
Prezident yaşı 70-i keçənləri istefaya dəvət etdi!
Elmar Vəliyevi ölümdən xilas edən cangüdəni danışdı
Milli Şuranın aksiyasını hansı qüvvələr təşkil edib - yeni gəlişmələr
Sürücülük vəsiqəsi barədə – Yeni qayda
ABŞ-ın İllinoys Universitetinin professoru ADAU-ya gəlib
"AZƏRSU ASC"-yə qarşı şikayət davam edir - MƏKTUB
Qubada avtomobil oğrusu tutulub
Real TV Mirşahinin diplomatik qalmaqala səbəb ola biləcək verilişini sildi
Pakistan prezidenti Bakıya səfər edəcək
“Ded Xasan”ın qətlini kim sifariş verib? – “Lənkəranski” versiyası alt-üst oldu
Əli Kərimli niyə elə etdi, bəs ona qarşı niyə belə etdilər...
Baş nazirin qosqoca müavinləri vəzifələrindən getdi - SƏRƏNCAMLAR
Hafiz Hacıyev qardaşını itirdi
“Beşiktaş” klubuna yeni prezident seçilib
Milli Şuranın 19 oktyabr aksiyasına digər partiyalardan: "Belə olsun istəmirik!"
Parisdən Bakıya qəfil zəng - İrəvan və Xankəndi şokda
Rusiyanın “ən təhlükəli” hərbi gəmisi...
18 illik şöbə müdiri işdən çıxdı
Zidan "Real"ın "Malyorka"ya məğlubiyyətini şərh edib
Bakının ən qəribə küçə adları (SİYAHI)
YAP bəyanat yaydı: "Qanuni hakimiyyətin devrilməsi çağırışları ölkənin konstitusion quruluşuna qəsddir"
Cəlilabad Təhsilində nə baş verir? - QALMAQAL
ABSURD - İş adamı baş redaktorun həbsini istəyir
Arif Əliyev yazdı - "REFORMA-2"
Razılaşdırılmamış aksiyada saxlanılan Əli Kərimli və digərləri sərbəst buraxıldı
“Bu özbaşınalığa görə kim məsuliyyət daşımalıdır?” - Əli Həsənov
"60 nəfər saxlanıldı" - Rəsmi açıqlama
"Qanunsuz aksiya cəhdinin qarşısı alınıb, saxlanılanlar var" - BŞBPİ-dən Açıqlama
İcazəsiz mitinqə görə bağlanan stansiyalar açıldı
“19 oktyabrda qarşıdurma baş verərsə, məsuliyyəti onlar daşıyacaq”
Oliqarx məmurların sonu çatdımı? – Ekspertdən
Doğrudanmı Yaxın Şərqdə “Kürd səhifəsi” çevrilir...
"Bakı xəbər"-də MÜƏMMA" - "v ne ştatnik" müxbir siyasi yazıları niyə oğurlayır ?
Türkiyəni niyə sevməliyik? - publisist baxışı
“MTN çetesi”nin ifşasının 4 ili - Ekspert dəyərləndirir
Zahid Oruc: “Dəyişikliklər qaçılmazdır”
Azərbaycanda qoyun və inəklərin sayı AÇIQLANDI
Azərbaycanlı Ukraynada Baş prokurorun müavini oldu - FOTO
Mətbuat Şurası da toplanıb
Keçmiş maliyyə naziri iqtisadi tənəzzüldən gileyləndi - TƏHLİL

Bütün xəbərlər

2019 - SARI QABAN NƏLƏR VƏD EDİR?
love HƏR ŞEY "QABAN" KİMİ OLACAQ
love DEMOKRATİYAYA DOĞRU BİR AZ DA İRƏLİLƏYƏCƏYİK...
am DİNAMİK İNKİŞAFIMIZ DAVAM EDƏCƏK
lol HEÇ VECİMƏ DƏ DEYİL
tongue AZƏRBAYCANDAN BAŞ GÖTÜRÜB QAÇACAĞAM
crying TRAMP NEFTİN QİYMƏTİNİ QALDIRMAĞA NAİL OLACAQ
what QARABAĞI GERİ ALACAĞIQ
wink SƏN SAYDIĞINI SAY, GÖR Kİ, FƏLƏK NƏ SAYACAQ
recourse DOLLAR 2 MANATDAN BAHA OLACAQ
angry ACLIQ, YOXSULLUQ GƏLİR
tongue ALLAH BİLİR OLACAĞI...

«    Oktyabr 2019    »
BeÇaÇCaCŞB
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
 
        Ünvan: Bakı şəhəri, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan nəşriyyatı, 1-ci mərtəbə.
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Script time: [0.30564] initstartout [0.00024] initstartin [0.00129] calstart [0.00966] calend [0.00053] topnewsend [0.00532] rsssend [0.00000] ehgend [0.03575] tagsstart [0.00090] tag-initendin [0.00000] initendout [0.00001] weathend [0.00000] end [0.25192]