Bütün yenilikləri Facebook səhifənizdə izləyin. Yalnız "Bəyənirəm" edin.

20:06 - 20.10.2017  
Ərdoğanın “Dünya beşdən böyükdür” atmacası və...
Tarix: 9-10-2017, 07:53 | Bölmə: Xəbərlər » Dünyada

Ərdoğanın “Dünya beşdən böyükdür” atmacası və...Son vaxtlar dünyada baş verən hadisələr klassik müharibə və soyuq savaş ehtimallarını artırıb, siyasi vəziyyəti gənginləşdirib. Türkiyənin də dünyada əsas aktorlardan biri olması qardaş ölkəni həm özünü qorumaq, həm də dünyada siyasi sabitliyi təmin etmək üçün hərəkətə keçməyə sövq edib. Son vaxtlar Türkiyənin yerləşdiyi coğrafiyada baş verənlər bölgənin ən güclü dövləti üçün təhlükə mənbəyinə çevrilib. 
Belə ki, Türkiyənin ciddi xəbərdarlığına baxmayaraq, böyük güclər Şimali İraq kürd muxtariyyətində müstəqillik referendumunun keçirilməsinə nail oldular. Rəcəb Tayyib Ərdoğan Şimali İraq kürd muxtariyyətini hərbi müdaxilə ilə hədələsə də, Bərzani hələ ki, geri addım atmaq istəmir. Məsud Bərzaninin təkbaşına belə bir şovinist, təxribatçı qərarı vermək gücü və cəsarəti olmadığını Türkiyədə də bilirlər. Odur ki, qardaş ölkə özünü təhlükələrdən qorumaq üçün yeni müttəfiqlər axtarır, Qərblə, konkret olaraq ABŞ-la münasibətləri gərgin vəziyyətdə olan ölkələrlə əlaqələrini genişləndirir. Əlbəttə ki, Qərb Türkiyənin ondan belə sürətlə üz çevirəcəyini gözləmirdi. Türkiyənin sıxışdırılması bu ölkənin ABŞ-ın diktəsini qəbul etməsinə hesablanmışdı. Ancaq Türkiyə şanlı keçmişi və böyük dövlətçilik tarixi olan, indiyədək heç kimə boyun əyməyən bir ölkədir. Lazım gələrsə, Türkiyə istənilən güclə savaşar, ancaq heç kimin diqtəsi ilə hərəkət etməz. Türk milləti Mustafa Kamal Atatürkün rəhbərliyi ilə 1920-ci illərdə öz azadlığı, müstəqilliyi üçün nələr edə biləcəyini bütün dünyaya göstərib. Hazırki Türkiyə iqtidarına öz diktəsini qəbul etdirə bilməyən qüvvələr ötən il "FETÖ” terror təşkilatı vasitəsilə dövlət çevirilişinə cəhd etdilər. Amma yenə də böyük türk milləti öz sözünü dedi, milli dövlətini qoruyub saxlaya bildi.
 
Hələ ötən ilin avqust ayında "Financial Times” qəzetində Putinin Türkiyə ilə Qərb ölkələri arasındakı əlaqələri gərginləşdirmək niyyətində olduğu barədə yazı dərc olunmuşdu. Həmin yazıya cavab olaraq Türkiyənin "Posta” qəzetində "Türkiyə Qərbdən niyə uzaqlaşır?” sərlövhəli yazı verilmişdi. O məqalədə Türkiyənin Qərbdən uzaqlaşmasının səbəbləri açıqlanmış, bunun səbəbkarının Rusiya deyil, elə Qərb ölkələri olduğu vurğulanmışdı. Müəllif yazırdı: "50 ildir Avropa Birliyinin qapısında gözləyirik. Bizdən sonra müraciət edən ölkələr belə birliyin üzvü olub. Biz isə doğru-dürüst üzvlük müzakirələrinə belə başlaya bilmirik. Türkiyəni qana bulayan terror təşkilatına Avropanın göbəyində çadır qurdururlar. Türkiyə Böyük Millət Məclisini bombalayan terroristlər ABŞ-ın himayəsindədir. Türkiyədən daha nə istəyirsiniz?”
  
Hələ ötən ilin bu vaxtlarında Türkiyənin Qərbdən üz çevirəcəyi barədə proqnozlar verilirdi. Türkiyə Qərbdən tamamilə üz çevirməyib, ancaq bir xeyli uzaqlaşıb, hətta onları qıcıqlandıran siyasət yürüdür. 
  Son 20 gündə, xüsusilə bu həftə baş verən hadisələr bir çox suallar ortaya çıxarıb. Sentyabrın sonlarında Rusiya Prezidenti Vladimir Putin Türkiyəyə səfər edib. 
Mövzu ətrafında fikirlərini Moderator.az-la paylaşan politloq İlqar Vəlizadə bu qənaətdədir ki, Putinin Ankara səfəri Rusiyanın Türkiyəyə verdiyi önəmin isbatıdır. Rusiya Türkiyə ilə həm siyasi, həm də iqtisadi layihələrin gerçəkləşməsində maraqlıdır. Siyasi layihələrdən biri Yaxın Şərqin post-konfilikt dönəmindən sonra yenidən qurulması ilə bağlıdır. Həm Türkiyə, həm də Rusiya anlayır ki, regionda hər iki dövlətin böyük maraqları var. Bu maraqlar elə uzlaşmalıdır ki, toqquşmasınlar.
   
Rusiya son vaxtlar Türkiyəyə güclü silah-sursatlar satıb. Bunun özü Rusiyanın Türkiyəyə olan etimadına, bu silahların Rusiyanın maraqlarına qarşı yönəlməyəcəyinə olan inamına nümunədir. Halbuki, Türkiyənin müttəfiqləri bu cür raket komplekslərini Türkiyəyə satmağa ehtiyat edirlər.
Türkiyənin anti-Qərb siyasəti bununla məhdudlaşmayıb. Rəcəb Tayyib Ərdoğan bu həftə ABŞ-la münasibətləri gərgin olan daha bir ölkə ilə qarşılıqlı əlaqələrin genişləndirilməsi istiqamətində addım atıb. Türkiyə Prezidentinin İrana səfərinin onun Rusiya lideri Vladimir Putinlə görüşündən cəmi bir həftə sonraya təsadüf etməsi bütün dünyada rezonans doğurub. Rusiya mediası Putinin Türkiyəyə səfəri ilə bağlı yazmışdı ki, Kreml başçısı Ankarada Ərdoğanla "saat əqrəblərini tutuşdurub”. Bu səfər zamanı iki ölkə lideri Suriya məsələsindən tutmuş Şimali İraqda keçirilən müstəqillik referendumuna qədər bir çox məsələləri müzakirə edib. Prezidentlər həmçinin iki ölkə arasındakı ticarət dövriyyəsinin artırılması barədə fikirlər səsləndiriblər. Ərdoğan və Ruhani bölgədə sülhün təmin olunması üçün İraqla Suriyanın ərazi bütövlüyünü dəstəklədiklərini qeyd ediblər.
   
Həmin vaxt mətbuata açıqlama verən politoloq Qabil Hüseynli deyib ki, Türkiyə Prezidentinin İran səfərinin hər iki ölkə və bölgə üçün ciddi təsirləri olacaq. Türkiyə son zamanlar Rusiya ilə münasibətləri ciddi şəkildə qurub. İndi Ankara İranla münasibətləri qaydaya salır. Türkiyə ilə münasibətlərin yaxınlaşması İrana da lazımdır. Putinin Türkiyə səfərindən az sonra Ərdoğanın İrana səfəri, aparılan müzakirələr üçlü ittifaqın formalaşmasına bənzəyir. Ərdoğanın Tehran səfəri bu ittifaqın formalaşmasına ciddi təsir göstərə bilər. Səfərin ən ciddi nəticəsi də bu ola bilər. Artıq Türkiyə ilə İran uzunmüddətli strateji əməkdaşlıq yoluna qədəm qoyurlar. Bu strateji əməkdaşlıq geniş hərbi, iqtisadi sahələri əhatə edəcək.
Bu siyasətin davamı kimi, həftə sonu Venesuela prezidenti Nikolas Maduro Türkiyəyə rəsmi səfər edib. Bildiyimiz kimi, Venesuela ABŞ-la münasibətləri gərgin, Rusiya ilə müttəfiq olan Cənubi Amerika ölkəsidir. Bu il ABŞ Venesuelaya yeni sanksiyalar tətbiq edib. ABŞ-ın bütün düşmənləri Venesuelanın dostudur. Bu baxımdan məhz bu ərəfədə Nikolas Maduronun Türkiyəyə səfəri diqqəti cəlb edir. Venesuela Prezidentinin Rəcəb Tayyib Ərdoğanla keçirilən mətbuat konfransındakı çıxışı ABŞ-a mesaj kimi qiymətləndirilə bilər: "Biz Türkiyə-Venesuela əlaqələrində yeni bir dövr yaratmaq istəyirik. Biz fərqli, daha gözəl bir dünyaya inanırıq və bunun mümkün olacağını düşünürük. Dünyanın çoxmərkəzli, hamımıza yer olan bir dövrünü yaratmalıyıq”.
  
Çıxışında "Dünya beşdən böyükdür” sözünü bir daha xatırladan Ərdoğan da böyük güclərə öz mesajını çatdırıb.
  
Bəs Türkiyənin Qərbdən uzaqlaşması Azərbaycana nə vəd edir? Əvvəla nəzərə alaq ki, Türkiyənin yaxınlaşdığı, strateji əlaqələr qurduğu ölkələr Azərbaycanın qonşularıdır. Türkiyənin Rusiya və İranla müttəfiq olması Azərbaycanın xeyrinədir. Əgər qardaş ölkə Putinin Avrasiya İttifaqına daxil olsa, bu, Dağlıq Qarabağ münaqişəsinin həllini yaxınlaşdıra bilər. Gözləyək görək növbəti həftələrdə daha hansı hadisələr baş verəcək.
                                                                                       
Tural Səfərov
Xəbər 242 dəfə oxunub






Oxşar xəbərlər

Bərzani müharibəyə başladı: kürdlər ayağa qalxır
Tünzalə Ağayeva özünə ad günü keçirdi
Putin Rusiyanın əsas səhvini açıqladı
Qanunsuz ov edən əcnəbi vətəndaşlar saxlanılıb
"Azərbaycan bütün öhdəliklərinə çox ciddi yanaşır" - Pərviz Şahbazov
Lənkəranskinin 101 milyon avroluq iki oteli üzə çıxdı
Universitetdə silahlı hücum: 2 tələbə ölüb
Sərxoş müğənni reperə sevgi mesajı yazdı
Putin: “BMT-yə alternativ yoxdur”
Uruqvay da marixuananı leqallaşdırdı
Arif Rəhimzadə danışdı: “Mən müstəqilliyin tərəfdarı olmuşam”
"ELEKTRON İMZA" pulsuz olacaq
Jirinovskinin Qarabağ sayıqlamasıı və Kataloniya
Gürcüstanda azərbaycanlı deputatlığa namizəd güllələnib
Müstəqilliyimizin əleyhinə səs vermiş məmurlar! – Əli Həsənov, Əhməd Əhmədzadə və…
Ərdoğanın baş müşaviri istefa verdi - QARDAŞI FETÖ-çü idi
Oqtay Şirəliyev qrip infeksiyası ilə bağlı əmr verdi
Ağdamın icra başçısı "dələduzluq işi"nə görə məhkəməyə çağırıldı
82 yaşlı «qanuni oğru» cibgirlik edib tutuldu - FOTO
Heydər Əsədov aqrar sektoru belə batırır - şok rəqəmlər
Salvador Dalinin oğurlanmış əsəri tapıldı
Dövlət qeydiyyat nişanlarının standartı açıqlanıb
“İŞİD yeni “11 sentyabr” hazırlayır" - SOS
Qadın cinsi əlaqədə olduğu kişinin DNT-sini daşıyır
Ehtiyatsızlıqdan adam öldürənlərə - yeni cəza
Tacikistanda "GEYPARAD"a qarşı əməliyyat keçirildi
Bərzani açıqladı: "Qazandıqlarımızı qoruyacağıq"
"Qarabağ" Çempionlar Liqasında ilk xalını qazandı
Rusiya və Türkiyə arasında "pomidor razılaşması"
Hamilə qadın metroda doğdu - Video
“Əlimizdən gələni etməliyik ki..." Prezident
“Polis haqqında” qanuna dəyişiklik edildi - SƏRƏNCAM
Azərbaycanla Rusiyanı yeni körpü birləşdirəcək - fotolar
Qlobal dollar ehtiyatlarında qıtlıq riski yaranıb
Şahbaz Quliyev Şuşaya aparıldı
SSRİ-nin süqutundan udan tək ölkə Azərbaycandır – Zatulin
Dəniz Baykal komaya düşüb?
Atambayev üzr istədi: Nazarbayevlə bağlı...
“Qarabağ” “mavi gözlü əzrayıl”a qarşı
Bakı İcra hakimiyyətinin binasına cırıq bayraq asılıb
Polislərə hücum edən şəxslərin cəzası bəlli oldu
Sərkisyanın Cenevrə həyasızlığına 3 qonşudan sərt cavab
Qubad İbadoğlu ADR-in dağılmasıin dağılması xəbərindən danışdı
Azərbaycanın Dövlət Müstəqilliyi haqqında Konstitusiya Aktı belə qəbul edilib - VİDEO
18 OKTYABR - AZƏRBAYCAN ÜÇÜN ƏZƏMƏTLİ TARİX
Çin Kommunist Partiyasının 19-cu qurultayı başladı
İŞİD-ə qarşı ABŞ və Rusiya koalisiyası görüşdü
Hövsanda iyrənc əməl: ana 14 yaşlı qızının seks videolarını çəkib...
Çempionlar Liqasında gecənin nəticələri
Venesuela prezidenti kanadalıları "qovur"
Kiyevdə Saakaşvili tərəfdarları qızışıb və polislə qarşıdurma olub
Rusiyada daha bir erməni sahibkar öldürülüb
Günəşdə "super partlayış" olacaq - Qorxulu proqnoz
“Azərkosmos”a müstəqillik verildi - SƏRƏNCAM
Lotu Qulinin yeni fotosu yayıldı
Quranda Azərbaycan Haqqında Ayə Varmı ? VİDEOMƏLUMAT
Mersində terror partlayışı - yaralananlar var
Bakıdakı qanlı atışmanın sirri-yeni detallar
Qara Qarayevin 100 illik yubileyi haqqında sərəncam
Albert Gəncəlinin "oğru" adı özünə qaytarıldı - MƏKTUB
Qənirə Paşayeva Türkiyədə konfrans keçirib
Araz Əlizadənin oğlu özünə müavin təyin olunub
"Sarkisyan Cenevrə görüşündə verilmiş qərarı pozdu, ..."
Saakaşvilinin Maydan çağırışı: Ordu Kiyevə yeridildi
Məşhur rus müğənni avtomobil qəzasına düşüb
“Utanmazlığın bundan o tərəfini….” - Deputat Ramil Usubovu müdafiə etdi
Əcnəbi alimlər ADAU-da bir araya toplanıb
Kiyevin küçələrində Saakaşvilinin mitinqinə “hazırlıq” gedir
Gəncə Notariusu "Demokratik.Az"-a danışan şikayətçinin iddialarını rədd edir
“Eldar Mahmudovun həbs təhlükəsi hələ də sovuşmayıb, amma...”

Bütün xəbərlər

2017-XORUZ İLİNDƏ NƏLƏR OLACAQ?
love HƏR ŞEY XORUZ KİMİ OLACAQ
am DİNAMİK İNKİŞAFIMIZ DAVAM EDƏCƏK
lol HEÇ VECİMƏ DƏ DEYİL
tongue AZƏRBAYCANDAN BAŞ GÖTÜRÜB QAÇACAĞAM
crying TRAMP NEFTİN QİYMƏTİNİ QALDIRMAĞA NAİL OLACAQ
what QARABAĞI GERİ ALACAĞIQ
wink SƏN SAYDIĞINI SAY, GÖR Kİ, FƏLƏK NƏ SAYACAQ
recourse DOLLAR 2 MANATDAN BAHA OLACAQ
angry ACLIQ, YOXSULLUQ GƏLİR
tongue ALLAH BİLİR OLACAĞI...

«    Oktyabr 2017    »
BeÇaÇCaCŞB
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
 
        Ünvan: Bakı şəhəri, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan nəşriyyatı, 1-ci mərtəbə.
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Script time: [0.09416] initstartout [0.00016] initstartin [0.00093] calstart [0.01045] calend [0.00063] topnewsend [0.00486] rsssend [0.00000] ehgend [0.00695] tagsstart [0.00044] tag-initendin [0.00000] initendout [0.00001] weathend [0.00000] end [0.06970]