Bütün yenilikləri Facebook səhifənizdə izləyin. Yalnız "Bəyənirəm" edin.

03:48 - 24.10.2019  
Tramp Çin əjdahasını ram edə bilərmi?
Tarix: 13-02-2017, 15:47 | Bölmə: ---

Donald Tramp hakimiyyətə gəldiyi gündən ABŞ-ın ənənəvi iqtisadi partnyorlarından sayılan Çinlə də münasibətləri soyutmağı bacarıb.

Tramp Çin əjdahasını ram edə bilərmi?

 

Xatırladaq ki, Trampı prezident seçilməsi ilə bağlı ilk təbriklərdən biri də Çinin tanımadığı Tayvandan gəlmişdi və prezident həmin təbriki açıq şəkildə sosial şəbəkələrdə elan etmişdi.

Bu isə rəsmi Pekinin qəzəbinə səbəb olmuşdu.

Lakin Ağ Evə yerləşdikdən sonra Donald Tramp məsələlərə daha praqmatik şəkildə yanaşmağı da öyrənib.

Musavat.com-un xarici mətbuata istinadən xəbər verir ki, ABŞ prezidenti Çin Xalq Resoublikasının sədri Si Tzinpinlə telefonla danışaraq ölkəsinin Çinin ərazi bütövülüyünə hörmət ediyini, "vahid Çin” siyasətindən əl çəkmədiyini bildirib.

Lakin Trampın quru telefon zənginə rəğmən dünyanın iki qüdrətli gücü arasındakı münasibətlərin əvvəlki prezidentlər dövründəki kimi olmayacağı qətidir. Tərəflər arasında soyuq savaşın açıq qarşıdurmaya keçməsi belə istisna edilmir.

 

Ekspertlərin rəyinə görə, Tramp açıq şəkidə özünü yeni Uzaq Şərq siyasətinin konturlarını Çinə göstərmək istəyib: əgər Pekin "vahid Çin” siyasətinin qalmasını istəyirsə, bunun yerinə başqa bir şey verməlidir

 

"Bu, dialoqa və alverə dəvətdir, bu cür ismarışlar isə həmişə iki alternaiv seçim tələb edir”,- rusiyalı ekspert, "Valday” beynəlxalq diskussiya klubunun üzvü Vladimir Petrovski bildirir.

Lakin mütəxəssislərin rəyinə görə, Çinlə münasibətləri düzəltmək, daha doğrusu, Çini "yola gətirmək” siyasəti Tramp üçün asan olmayacaq.
Biznesmen-prezident hələ seçkiqabağı dövrdə Pekinin ünvanına az tənqidlər səsləndirməyib. O, vədlərindən birində ABŞ firmalarının Çindən vətənlərinə geri gətirmək üçün əlindən gələni edəcəyini söyləyib.

Seçki öncəsi Hillari Klintonla debatlardan birində isə Tramp Çini valyuta kurslarında manipulyasiyaya yol verməkdə, ABŞ şirkətlərini yüksək vergilərə tutmaqda və Cənubi Çin dənizinin hərbiləşdirməkdə günahlandırıb.

"Kenon qlobal araşdırmalar institutu”nun elmi əməkdaşı Kuni Miyakeyə görə isə, Tramp əvvəlki administariyanın "Şərqə dönüş” deyilən siyasətində olduğu kimi, lakin daha sərt şəkildə davam etdirir.

Vaşinqtonda buna tarazlığın bərpası adlandırırlar.

 

"ABŞ hərbi gəmiləri bölgədə olduğu tək qalmaqda davam edir. Hazırda Sakit okean regionunda ABŞ hərbi-dəniz qüvvələrinin təqribən yarısı- 180 gəmisi cəmləşib. Əvvəlki rəhbərlik "Şərqə dönüş”ün Çinin regionda hərbi gücünü artırmasından irəli gəldiyini gizlətmirdi. Belə ki, Çinin Cənubi-Çin dənizinin qərbində Spratli arxipelaqı rayonunda süni adalar yaratması ABŞ-ı xüsusilə narahat edir.

Tramp Çin əjdahasını ram edə bilərmi?
Bundan daha öncə ABŞ Sakit okean donanmasının baş komandanı admiral Geri Harris Çinin burada qumdan limanlar, helikopter meydançaları, binalar, uçuş zolaqları tikməklə "Böyük Çin səddi” qurmaq istədiyini söyləmişdi.

2009-cu ildə isə Çin Cənubi-Çin dənizində özbaşına 9 nöqtədən ibarət demarkasiya xətti qurub. Həm xəttin çəkilməsi, həm də tikilməkdə olan yeni adalar ABŞ-ın regiondakı müttəfiqləri sayılan Vyetnam, Bruney, Filippin və Malayziyaya, əslində isə Vaşinqtona meydan oxumaqdan başqa bir şey deyil.


Keçən ilin yayında Haaqa münsiflər məhkəməsi Pekinin Cənubi-Çin dənizi akvatoryasına olan iddialarını rədd edib. Lakin Çin hakimiyyəti məhkəmənin qərarını tanımaqdan imtina edib. Onları ABŞ-ın məsələ ilə bağlı sərt möqveyi də yolundan döndərə bilməyib. "Həmin vaxt Obama çinliləri Cənubi-Çindəki hərəkətlərindən vaz keçirə bilmədi”, - Miyake qeyd edir.


Bütün bunlarla əlaqədar analitiklər beynəlxalq münasibətlərdə "hüququn gücü”nün deyil, "gücün hüququ”na daha çox əhəmiyyət verən Tramp administrasiyasının Çinlə eyni dildə ünsiyyət qura biləcəyini söyləyirlər.

Ekspertlərin fikrincə, Rusiyanın da iqtisadi cəhətdən yaxşı vəziyyətdə olmadığını nəzərə alaraq Çin ABŞ- üçün Moskvanı 1 saylı düşmən rolunda layiqincə əvəz edə bilər. "Lakin Çin özünü vəziyyətə müvafiq surətdə aparacaq. Çinlilər gözəl başa düşür ki, açıq hərbi mübarizədə ABŞ-a uduzarlar”,- Miyake vurğulayıb.


Atlantic Council mərkəszinin aparıcı analitiki Metyu Berrouza görə isə, ABŞ və Çin arasında həm Tayvan, hə də Cənubi-Çin dənizi üstündə "qaynar münaqişə” istisna edilə bilməz.


Bütün bunlara rəğmən analitiklər ABŞ və Çin arasındakı münasibətlərdə praqmatizmin üstünlük təşkil edəcəyinə inanırlar.


Bunu onların iqtisadi cəhətdən bir-birlərindən güclü şəkildə asılı olması məcbur edir. İki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi 558 milyard dollar həcmindədir.


Ekspertlərin gəldiyi qənaətə görə, Trampın Rusiya ilə yaxınlaşmaq niyyətlərinin arasında beynəlxalq terrorizmlə mübarizədən başqa Çinlə girişdiyi hərbi-siyasi rəqabət durur.

Tramp Çin əjdahasını ram edə bilərmi?

Tramp vaxtilə Riçard Niksonun SSRİ ilə mübarizədə Çini öz tərəfinə çəkərək sovet dövlətini dünya arenasında tək buraxmaq siyasətini yenidən təkrarlamaq istəyir.

Bu dəfə isə "Çin”in rolunda Rusiyanın özü iştirak edə bilər.

Vaqif Hüseyn,

Musavat.com

Xəbər 2173 dəfə oxunub






Oxşar xəbərlər

Prezident Ramiz Mehdiyevə“Heydər Əliyev” ordenini təqdim edib
Əhmədzadə klanı ŞOKDA - "Meliorasiya ASC" ləğv edilir
ONLAR DA GETMƏLİDİR! Yaşı 70-dən yuxarı olan yüksək vəzifəli məmurlarımızın SİYAHISI
Azərbaycan Prezidenti: "Kadr islahatları labüddür, bu, qaçılmazdır"
Ramiz Mehdiyev vəzifəsindən alındı
Evini satanlar üçün vergilər yeni qaydada hesablanacaq
İqtisadiyyat Nazirliyinin tabeliyində 3 dövlət xidməti olacaq
Vergilər Nazirliyi və Əmlak Məsələləri Dövlət Komitəsi İqtisadiyyat Nazirliyinin strukturuna daxil edildi
Mikayıl Cabbarov İqtisadiyyat naziri oldu
Pentaqon rəhbəri İraqda elan olunmamış səfərdədir
İqtisadiyyat Nazirliyi yenidən təşkil olunsun - TƏKLİF
2020-ci il üçün KİVDF-yə 4 milyon manatdan artıq vəsait ayrılacaq
ADAU "Demokratik.Az"ın xəbərini təkzib edir
İnam Kərimov işçi axtarır - 151 vakansiya var
ADAU-nun Baytarlıq fakültəsindən kompüterlər oğurlandı - YENİLƏNİB - Polis araşdırma başlatdı
Bakı demokratlarının Trampa niyə rəğbəti yoxdur - özləri danışır
Gəncənin icra başçısı ADAU-nun tələbə və müəllimlərinə niyə zibil təmizlətdirir?
“Feminizmin Azərbaycana idxalı istisna deyil” - Deputat
Ərdoğan İranı xəyanətdə ittiham edib
Cavad Zərif Azərbaycana gəldi
Ordumuz 19 yaşlı əsgərini itirib
Serxio Ramos Çempionlar Liqasında rekord vurub
“Maşın”da dopinq qalmaqalı
Prezidentlə Şahin Mustafayevin söhbəti - MƏTN
Vilayət Eyvazov 45 polis leytenantını işə təyin etdi
Əli Həsənova REAL SUAL: "“Prezidentin 5-6 köməkçisi 10 milyon vətəndaşın dərdini necə dinləyəcək?”
Alo, mitinq sifariş vermisiniz?
Sabiqləşən Əli Həsənov bu vəzifələri icra edəcək
Tofiq Yaqublunun səhhəti necədir? AÇIQLAMA
Şahin Mustafayev Baş Nazirin müavini təyin olundu - Haqqında qısa DOSYE
Prezident yaşı 70-i keçənləri istefaya dəvət etdi!
Elmar Vəliyevi ölümdən xilas edən cangüdəni danışdı
Milli Şuranın aksiyasını hansı qüvvələr təşkil edib - yeni gəlişmələr
Sürücülük vəsiqəsi barədə – Yeni qayda
ABŞ-ın İllinoys Universitetinin professoru ADAU-ya gəlib
"AZƏRSU ASC"-yə qarşı şikayət davam edir - MƏKTUB
Qubada avtomobil oğrusu tutulub
Real TV Mirşahinin diplomatik qalmaqala səbəb ola biləcək verilişini sildi
Pakistan prezidenti Bakıya səfər edəcək
“Ded Xasan”ın qətlini kim sifariş verib? – “Lənkəranski” versiyası alt-üst oldu
Əli Kərimli niyə elə etdi, bəs ona qarşı niyə belə etdilər...
Baş nazirin qosqoca müavinləri vəzifələrindən getdi - SƏRƏNCAMLAR
Hafiz Hacıyev qardaşını itirdi
“Beşiktaş” klubuna yeni prezident seçilib
Milli Şuranın 19 oktyabr aksiyasına digər partiyalardan: "Belə olsun istəmirik!"
Parisdən Bakıya qəfil zəng - İrəvan və Xankəndi şokda
Rusiyanın “ən təhlükəli” hərbi gəmisi...
18 illik şöbə müdiri işdən çıxdı
Zidan "Real"ın "Malyorka"ya məğlubiyyətini şərh edib
Bakının ən qəribə küçə adları (SİYAHI)
YAP bəyanat yaydı: "Qanuni hakimiyyətin devrilməsi çağırışları ölkənin konstitusion quruluşuna qəsddir"
Cəlilabad Təhsilində nə baş verir? - QALMAQAL
ABSURD - İş adamı baş redaktorun həbsini istəyir
Arif Əliyev yazdı - "REFORMA-2"
Razılaşdırılmamış aksiyada saxlanılan Əli Kərimli və digərləri sərbəst buraxıldı
“Bu özbaşınalığa görə kim məsuliyyət daşımalıdır?” - Əli Həsənov
"60 nəfər saxlanıldı" - Rəsmi açıqlama
"Qanunsuz aksiya cəhdinin qarşısı alınıb, saxlanılanlar var" - BŞBPİ-dən Açıqlama
İcazəsiz mitinqə görə bağlanan stansiyalar açıldı
“19 oktyabrda qarşıdurma baş verərsə, məsuliyyəti onlar daşıyacaq”
Oliqarx məmurların sonu çatdımı? – Ekspertdən
Doğrudanmı Yaxın Şərqdə “Kürd səhifəsi” çevrilir...
"Bakı xəbər"-də MÜƏMMA" - "v ne ştatnik" müxbir siyasi yazıları niyə oğurlayır ?
Türkiyəni niyə sevməliyik? - publisist baxışı
“MTN çetesi”nin ifşasının 4 ili - Ekspert dəyərləndirir
Zahid Oruc: “Dəyişikliklər qaçılmazdır”
Azərbaycanda qoyun və inəklərin sayı AÇIQLANDI
Azərbaycanlı Ukraynada Baş prokurorun müavini oldu - FOTO
Mətbuat Şurası da toplanıb
Keçmiş maliyyə naziri iqtisadi tənəzzüldən gileyləndi - TƏHLİL

Bütün xəbərlər

2019 - SARI QABAN NƏLƏR VƏD EDİR?
love HƏR ŞEY "QABAN" KİMİ OLACAQ
love DEMOKRATİYAYA DOĞRU BİR AZ DA İRƏLİLƏYƏCƏYİK...
am DİNAMİK İNKİŞAFIMIZ DAVAM EDƏCƏK
lol HEÇ VECİMƏ DƏ DEYİL
tongue AZƏRBAYCANDAN BAŞ GÖTÜRÜB QAÇACAĞAM
crying TRAMP NEFTİN QİYMƏTİNİ QALDIRMAĞA NAİL OLACAQ
what QARABAĞI GERİ ALACAĞIQ
wink SƏN SAYDIĞINI SAY, GÖR Kİ, FƏLƏK NƏ SAYACAQ
recourse DOLLAR 2 MANATDAN BAHA OLACAQ
angry ACLIQ, YOXSULLUQ GƏLİR
tongue ALLAH BİLİR OLACAĞI...

«    Oktyabr 2019    »
BeÇaÇCaCŞB
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
 
        Ünvan: Bakı şəhəri, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan nəşriyyatı, 1-ci mərtəbə.
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Script time: [0.25114] initstartout [0.00018] initstartin [0.00069] calstart [0.00911] calend [0.00054] topnewsend [0.00518] rsssend [0.00000] ehgend [0.00612] tagsstart [0.00063] tag-initendin [0.00000] initendout [0.00001] weathend [0.00000] end [0.22866]