Bütün yenilikləri Facebook səhifənizdə izləyin. Yalnız "Bəyənirəm" edin.

08:08 - 22.10.2019  
PLAGİAT QALMAQALI: “Axı bu, oğurluqdur, fakt göz qabağındadır”
Tarix: 10-12-2018, 16:55 | Bölmə: ---

PLAGİAT QALMAQALI: “Axı bu, oğurluqdur, fakt göz qabağındadır”AMEA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun "Terminologiya” şöbəsinin müdiri, professor Sayalı Sadıqovanın həmmüəllifi və elmi redaktoru olduğu "İzahlı dilçilik terminləri lüğəti” kitabının plagiat çıxması sosial şəbəkələrdə geniş müzakirə və mübahisələrə səbəb olub. 

Sözügedən kitabın digər həmmüəllifləri həmin şöbənin əməkdaşları – filologiya üzrə fəlsəfə doktorları Natəvan Hüseynova,  İradə Abdullayeva, Svetlana Novruzova və Şəbnəm Həsənli-Qəribovadır. Ədəbi oğurluq faktı üzrə iddialara görə, professor Sayalı Sadıqova və 4 nəfər işçisi aşağıdakı kitabların üzünü köçürüblər: 1. M.İ. Adilov, Z.N.Verdiyeva,  F.M.Ağayeva. İzahlı dilçilik terminləri. Bakı: Maarif, 1989; 2. Dilçilik ensiklopedaiyası. F.Veysəllinin müəllifliyi və redaktəsi ilə hazırlanıb. Bakı: Mütərcim, I cild 2006, II cild 2008.  Xatırladaq ki, əqli mülkiyyəti mənimsənilmiş M.Adilov və Z.Verdiyeva bir neçə il əvvəl vəfat ediblər.


Əvvəlcə onu qeyd edək ki, "İzahlı dilçilik terminləri lüğəti” kitabının plagiat olması barədə xəbəri dəyərləndirən Azərbaycan Dillər Universitetinin (ADU) professoru Fəxrəddin Veysəlli mətbuata ilkin açıqlamasında bu haqda geniş məlumatı olmadığını bildirib: "Plagiat çox yaramaz hərəkətdir. Xüsusilə də özünə hörmət edən alim gərək belə hərəkət etməsin. Çünki bu bir alimin etikasına uyğun gəlmir. Eyni zamanda qanun tərəfindən müəllif hüququları qorunur. Bununla bağlı Müəllif Hüquqları Agentliyi fəaliyyət göstərir. Bu biabırçılıqdır. Onlar elə-belə alim, küçədən gələn adam deyillər. İndi əlimdə fakt olmadığı üçün çox söz deyə bilmirəm. Əslində, bu çox yaramaz, alçaq və həddindən artıq pis əməldir. Bütün ölkə miqyasında buna lənət oxunmalıdır”.


Plagiat olayı o qədər böyük qalmaqal yaradıb ki, hətta AMEA-dan da yan keçməyib. Məsələn, AMEA-nın Nəsimi adına Dilçilik İnstitutunun şöbə müdiri, filologiya elmləri doktoru, professor İdris Abbasov mətbuata verdiyi açıqlamasında bu hadisənin onu çox sarsıtdığını deyib:"Hər şey ortadadır. Çox təəssüf edirəm və belə halı heç kimə arzulamazdım. Təəssüf ki, plagiat faktı var. Məsələni daha dərindən araşdırmağı düşünürəm. Bu, mövcud qanunvericiliklə tənzimlənməlidir. Yəqin ki, bu barədə müvafiq addımlar atılacaq. Fakt ortada varsa, ona hüquqi qiymət verilməlidir. Plagiatlığın özü pis davranış, pis əməldir. Bütövlükdə plagiatlıq, elmi geriyə aparır. Bu hadisə ən azı ictimaiyyət tərəfindən qınanmalıdır”.


Şöbə müdirinin plagiat haqqında açıqlamasına görə onu qınayanlara sosial şəbəkədə cavabı belə olub: "Axı, mən bu nəhənglikdə plagiat faktını necə təkzib edə bilərəm?! Plagiat iş sahibləri kimlərdirsə,   qoy ictimaiyyətdən üzr istəsinlər. Faydalı işlə məşğul olsunlar, aldatmasınlar. Axı, mənə qarşı şər kombinasiyasının qurulması hansı məsləkə xidmət edir? Gəlin, faydalı iş görmək uğrunda yarışa girək! Plagiat yox, alın təri, göz nuru ilə ərsəyə gətirilmiş rəqabətə davamlı əsərlər ortaya qoyaq və yenə də   aldatmayaq!”
Plagiat olayının "baş qəhrəmanı”, professor Sayalı Sadıqova isə baş verənləri jurnalist təxəyyülünün məhsulu olduğunu bildirib:

"Bu söhbəti jurnalist açıb. Daha sonra Fəxrəddin müəllimə zəng edib. Fəxrəddin müəllim deyir ki, "mən "İzahlı dilçilik terminləri lüğəti”ni görməmişəm. Lüğət haqqında heç bir söz deyə bilmərəm”. Sonra məndən açıqlama alıb. Mən də bidirmişəm ki, "bizim lüğətimiz birdillidir, prinsipləri tamam başqadır”.

Ona görə mən o yazını məqsədli şəkildə yazılmış yazı hesab edirəm və heç onu şərh eləmək də istəmirəm. Fəxrəddin müəllimin səsyazısını da saxlamışıq. Fəxrəddin müəllim deyir ki, "xəstəydim, evimdə oturduğum yerdə jurnalist zəng etdi və münasibət bildirməyimi istədi. Mən də dedim ki, o lüğətlə tanış deyiləm”. O səsyazısı da bizdədir…


…Fəxrəddin müəllim deyirsə ki, "mən lüğəti görməmişəm”, jurnalistin yazını o cür təqdim etməsini özü bilər.

Kim deyib o sözü ki, bizim lüğət plagiatdır, bax o adam yoxdur ortada. Hər iki müəllif – mən də, Fəxrəddin müəllim də o fikirləri təkzib edirsə, deməli, ortada başqa adam var. İki il ərzində görülmüş işə kölgə salmaq olmaz. O lüğət hər bir dilçinin stolüstü kitbıdır”.

Əməkdaşımız Azərbaycan Dillər Universitetinin professoru Fəxrəddin Veysəlli ilə əlaqə saxlayraq plagiat məsələsinə bir daha aydınlıq gətirməsini xahiş edib. Dilçi alim bildirib ki, onun müəllifliyi və redaktəsi ilə hazırlanan iki cildlik "Dilçilik ensiklopedaiyası” kitabını universitet 10 min manata qədər vəsait xərcləyərək çap etdirib. Lüğətdə baş məqalə ruscadır, sonra almanca, ingiliscə, fransızca gəlir. Azərbaycan dilində isə açması verilir. Mən və kollektiv bu lüğətin üzərində düz 10 il işləmişik, nəfis tərtibatlı, fundamental bir kitabdır. İndi Sayalı xanımın dəstəsi – özü və başqa iki-üç nəfər öz adlarından çap ediblər. Çox biabırçılıq, ümumiyyətlə, alim adına yaraşmayan hərəkətlərdir.

– Fəxrəddin müəllim, Sayalı xanım deyir: "Lüğətin plagiat olmasını hər iki müəllif – mən də, Fəxrəddin müəllim də – təkzib edirik”…

– İndi mən durub nə deyim? Deyim oğurluq deyil? Axı bu oğurluqdur, fakt göz qabağındadır. Həmin kitabı mən əldə eləmişəm. Deməli, "Giriş” sözündən tutmuş, qısaltmalara qədər ­– hamısını demək olmaz, özlərinin də əlavələri var, amma kitab özü bütövlükdə köçürmədir.

Siz özünüz də bunu araşdıra bilərsiniz. Onlar həm mənim kitabıbımdan, həm də digər 3 nəfərin həmmüəllif olduqları kitabdan istədikləri kimi köçürüblər. Mən söz tapa bilmirəm, bu alimə yaraşmayan bir sifətdir.

– Bununla bağlı Azərbaycan Respublikası Müəllif Hüquqları   Agentliyinə və ya məhkəməyə müraciət edəcəksinizmi?

– Sayalı xanım özü mənə zəng etmişdi, deyir, "nə qədər çox olsa, o qədər yaxşıdır”. Amma ayıbdır, Azərbaycan aliminə, ümumiyyətlə, dünyada elm adamına yaraşmayan hərəkətdir. Başqasının əziyyətlə yazdığı kitabı köçürəsən, üstündən də adını yazasan ki, "bu mənim lüğətimdir”. Belə şey olmaz axı. Bu arsızlıqdır, elmi cəhətdən etikanın pozulmasıdır. Almaniyanın Müdafiə naziri elmi işindəki bir cümləyə görə istefa verdi. Amma sən heç nədən çəkinmədən min səhifəlik iki cildlik kitabı götürüb köçürürsən. Belə hərəkətinlə özünə necə haqq qazandıra bilərsən?

Mən hər bir məqalənin altında mənbələri göstərmişəm, misallar vermişəm. O kitabda isə heç bir mənbə göstərilməyib, sadəcə, məqalələri götürüb öz adlarından veriblər.

Bu kitab mənim şəxsi yaradıcılığım, mülkiyyətim deyil, universitetin mülkiyyətidir. Ona görə də, hələlik faktları araşdırırıq. Ekspertlərin rəyindən sonra universitetə təqdim edəcəyəm.  Universitet özü məhkəməyə verib hüquqlarını tələb eləsin.

Bir məsələni xüsusi qeyd etmək istəyirəm: normal hallarda belə hadisələrdə, adətən, həmin adamların adları, dosentliyi, professorluğu, bir sözlə, bütün elmi titulları, dərəcələri əlindən alınır. Ayıbdır, axı, elmdə oğurluq olmaz. Çox böyük səhv, böyük yanlışlıq, rüsvayçılıqdır. Mən müəllif kimi bunu yaramaz hərəkət adlandırıram, lənətləmək lazımdır. Baş verən hadisəni rüsvayçı hal kimi ictimailəşdirmək və Azərbaycan cəmiyyətinə çatdırmaq lazımdır.

P.S. Faktla bağlı əməkdaşımız Azərbaycan Respublikası Müəllif Hüquqları  Agentliyinin məsələyə mövqeyini öyrənməyə çalışacaq. (ilkxeber.org)


Xəbər 2605 dəfə oxunub






Oxşar xəbərlər

Qubada avtomobil oğrusu tutulub
Real TV Mirşahinin diplomatik qalmaqala səbəb ola biləcək verilişini sildi
Pakistan prezidenti Bakıya səfər edəcək
“Ded Xasan”ın qətlini kim sifariş verib? – “Lənkəranski” versiyası alt-üst oldu
Əli Kərimli niyə elə etdi, bəs ona qarşı niyə belə etdilər...
Baş nazirin qosqoca müavinləri vəzifələrindən getdi - SƏRƏNCAMLAR
Hafiz Hacıyev qardaşını itirdi
“Beşiktaş” klubuna yeni prezident seçilib
Milli Şuranın 19 oktyabr aksiyasına digər partiyalardan: "Belə olsun istəmirik!"
Parisdən Bakıya qəfil zəng - İrəvan və Xankəndi şokda
Rusiyanın “ən təhlükəli” hərbi gəmisi...
18 illik şöbə müdiri işdən çıxdı
Zidan "Real"ın "Malyorka"ya məğlubiyyətini şərh edib
Bakının ən qəribə küçə adları (SİYAHI)
YAP bəyanat yaydı: "Qanuni hakimiyyətin devrilməsi çağırışları ölkənin konstitusion quruluşuna qəsddir"
Cəlilabad Təhsilində nə baş verir? - QALMAQAL
ABSURD - İş adamı baş redaktorun həbsini istəyir
Arif Əliyev yazdı - "REFORMA-2"
Razılaşdırılmamış aksiyada saxlanılan Əli Kərimli və digərləri sərbəst buraxıldı
“Bu özbaşınalığa görə kim məsuliyyət daşımalıdır?” - Əli Həsənov
"60 nəfər saxlanıldı" - Rəsmi açıqlama
"Qanunsuz aksiya cəhdinin qarşısı alınıb, saxlanılanlar var" - BŞBPİ-dən Açıqlama
İcazəsiz mitinqə görə bağlanan stansiyalar açıldı
“19 oktyabrda qarşıdurma baş verərsə, məsuliyyəti onlar daşıyacaq”
Oliqarx məmurların sonu çatdımı? – Ekspertdən
Doğrudanmı Yaxın Şərqdə “Kürd səhifəsi” çevrilir...
"Bakı xəbər"-də MÜƏMMA" - "v ne ştatnik" müxbir siyasi yazıları niyə oğurlayır ?
Türkiyəni niyə sevməliyik? - publisist baxışı
“MTN çetesi”nin ifşasının 4 ili - Ekspert dəyərləndirir
Zahid Oruc: “Dəyişikliklər qaçılmazdır”
Azərbaycanda qoyun və inəklərin sayı AÇIQLANDI
Azərbaycanlı Ukraynada Baş prokurorun müavini oldu - FOTO
Mətbuat Şurası da toplanıb
Keçmiş maliyyə naziri iqtisadi tənəzzüldən gileyləndi - TƏHLİL
GƏNCƏ MÜSTƏQİLLİK GÜNÜ BAYRAQSIZ QALDI
Leyla Əliyevanın 18 Oktyabr hədiyyəsi – VİDEO
Tanınmış simalar Əli Həsənovu yağmaladı: "İslahatların önündəki əngəllər və ya altdan-altdan iş görənlərin izi ilə...
“Yol Polisinə dəstək” qrupları yaradıldı
ADAU-nun rektoru Belarusdadır
Tramp: "İŞİD tam nəzarət altındadır"
Prezidentin mesajları: vətəndaş rifahı, yeni kadrlar, şəffaflıq...
"Dövlət Nəzarət Təhlükəsizlik Departamenti"nin rəhbəri həbs olunub - Rəsmi
Prezidentdən mətbuatdan silah kimi istifadə edənlərə XƏBƏRDARLIQ!
12 milyona çılpaq soyundu – FOTO
Azərbaycanın dövlət müstəqilliyini bərpa etməsindən 28 il ötür
Karateçimiz Ayxan Mamayev xəstəxanaya yerləşdirildi
Prezident Saleh Məmmədovu qəbul etdi (YENİLƏNİB)
Vahid Əhmədov: “..gənc kadrlar vəzifəyə gətiriləcək”” - VİDEOMÜSAHİBƏ
Samir Feyruzun yazısı: Ən çox şantaj edilən məmurlar kimlərdir?
Daşkəsəndə polis yanan avtomobili belə söndürdü - VİDEO
Fövqəlnazir Goranboyda icra başçısının "zapravka" tikintisini durdurdu - Merin şəriki də var
"İslahatları gözdən salmaq istyirlər ki, oturduğu kreslonu..."
Şəbnəm Tovuzlu Hacı Ramazandan danışdı: "Bu adamı tanımıram"
SƏNİN ŞƏRƏFİNƏ, CƏNAB GENERAL!
Dünya ölkələrinin telefon kodları - SİYAHI
Vilayət Eyvazov generalı təqaüdə göndərdi
Azərbaycan nefti bahalaşdı
Trampın Ərdoğana yazdığı “çox ağır” məktub açıqlandı
İran daha bir Fransalı elm adamını həbs edib
Sabiq deputat Rafael Cəbrayılov milyonluq mülklərini satır
Klinsmann Ekvadorun baş məşqçisi olacaq
“Rəsulzadə-Elçibəy yolu” ifadəsinin anlamı nədir?
31 il sonra şok etiraf: "Qarabağ savaşını mən başlatdım" - Video
Göygöl SSİ-nin ÖZBAŞINALIĞI HARA GEDİR? Dımbılı cuvar Əhmədzadəni cadu-piti etdirib? - SƏHİH DETALLAR
Fuad Qəhrəmanlı barəsində cinayət işi başlanıldı
Prezident: "Hökumətin bəzi üzvləri digər üzvləri tərəfindən şantaj edilir"
İstanbul universitetinin müəllimi ADAU-da mühazirə oxuyub
Meliorasiya və Su Təsərrüfatı ASC-yə 7 milyon manat ayrıldı
"Belə etmək istəsələr..." - Deputat müxalifəti hədələdi
Azərbaycan meyvə-tərəvəz ixracından gəlirini 14% artırıb

Bütün xəbərlər

2019 - SARI QABAN NƏLƏR VƏD EDİR?
love HƏR ŞEY "QABAN" KİMİ OLACAQ
love DEMOKRATİYAYA DOĞRU BİR AZ DA İRƏLİLƏYƏCƏYİK...
am DİNAMİK İNKİŞAFIMIZ DAVAM EDƏCƏK
lol HEÇ VECİMƏ DƏ DEYİL
tongue AZƏRBAYCANDAN BAŞ GÖTÜRÜB QAÇACAĞAM
crying TRAMP NEFTİN QİYMƏTİNİ QALDIRMAĞA NAİL OLACAQ
what QARABAĞI GERİ ALACAĞIQ
wink SƏN SAYDIĞINI SAY, GÖR Kİ, FƏLƏK NƏ SAYACAQ
recourse DOLLAR 2 MANATDAN BAHA OLACAQ
angry ACLIQ, YOXSULLUQ GƏLİR
tongue ALLAH BİLİR OLACAĞI...

«    Oktyabr 2019    »
BeÇaÇCaCŞB
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
 
        Ünvan: Bakı şəhəri, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan nəşriyyatı, 1-ci mərtəbə.
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Script time: [0.42122] initstartout [0.00025] initstartin [0.00125] calstart [0.01213] calend [0.00051] topnewsend [0.00684] rsssend [0.00000] ehgend [0.04409] tagsstart [0.00067] tag-initendin [0.00000] initendout [0.00000] weathend [0.00000] end [0.35543]