Bütün yenilikləri Facebook səhifənizdə izləyin. Yalnız "Bəyənirəm" edin.

06:31 - 26.06.2019  
“Statistika Komitəsinin rəqəmləri real deyil”
Tarix: 20-07-2017, 09:24 | Bölmə: ---

Natiq Cəfərli: "İqtisadiyyatı sağlamlaşdırmaq istəyiriksə, diaqnozu düzgün qoymalıyıq...”


“Statistika Komitəsinin rəqəmləri real deyil”Bu ilin birinci yarısında ölkədə 31 milyard 310.6 milyon manat Ümumi Daxili Məhsul (ÜDM) istehsal edilib. Bu barədə Dövlət Statistika Komitəsinin açıqladığı məlumatda deyilir. Komitənin son rəqəmlərindən görünür ki, ötən ilin birinci yarısı ilə müqayisədə Azərbaycanda ÜDM istehsalında kəskin artım baş verib. Çünki ötən ilin yanvar-iyun aylarında Azərbaycanda 27 milyard manatdan bir qədər artıq dəyərdə, yaxud 2015-ci ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə 3.4 faiz az ÜDM istehsalı olmuşdu.


Bu ilin müvafiq dövründə istehsal olunan ÜDM-in nominal dəyəri isə bundan 4.3 milyard manat, yaxud 16 faiz çoxdur. Yaxud 2017-ci ilin birinci yarısında istehsal olunan ÜDM-in nominal həcmi 2015-ci ilin müvafiq dövrünü də üstələyir. ÜDM artımına dair açıqlanan son rəqəmlər Azərbaycan iqtisadiyyatının tənəzzül dövründən çıxdığını deməyə əsas verir.
İqtisadçılar isə hesab edir ki, ÜDM-də artım deyil, əksinə, azalma qeydə alınıb. Mövcud rəqəmlər isə sadəcə, dolların manat ifadəsində dəyərinin artması ilə bağlıdır. Bu səbəbdən ölkəyə daxil olan valyutanın həcmi əvvəlki illərlə müqayisədə azalsa da, manatla ifadədə artım kimi səslənir.


İqtisadçı ekspert Natiq Cəfərli ölkədə real iqtisadi durumun DSK-nın məlumatlarından fərqli olduğunu vurğuladı: "Bu, çox optimist rəqəmlərdir, lakin məlumatda ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə ÜDM-in hansı səviyyədə olması ilə bağlı ümumi nəticəyə gəlinməyib. Hesablamalar isə göstərir ki, təqribən 1 faizə yaxın azalma müşahidə olunub. Çünki yanvar-may aylarında rəsmi rəqəmlərə görə, ÜDM-in həcmində 0,9 faiz azalma olub, may ayından sonra neftin qiymətində də azalma olduğundan ÜDM-in azalması daha da sürətlənə bilər. Hazırda təqribən 1 faizə yaxın azalma var. Burada isə yanıltmalardan istifadə olunur. Ayrı-ayrı sahələr üzrə rəqəmlər göstərilir. Məsələn, qeyri-neft sektoru üzrə ÜDM-də artım olduğu vurğulanır, lakin bu sektorun iqtisadiyyatda payının aşağı olması qeyd olunmur. Qeyri-neft sektorunda 1,7 faiz artım olduğu bildirilir. Ancaq bu, çox aşağı bir göstəricidir. Çünki qeyri-neft sektorunun, ümumiyyətlə, iqtisadiyyatda payı çox aşağıdır. Neft sektorunda isə ümumdaxili məhsulda 6,6 faiz azalma baş verib. Bu çox ciddi bir azalmadır”. \


İqtisadçı diqqətə çatdırdı ki, ötən ilin müvafiq dövrü ilə müqayisədə bu il rəqəmlərin bir qədər yaxşılaşmasına təsir edən əsas amil neftin qiymətləri olub: "Keçən ilin ilk 6 ayında Azərbaycan neftinin orta qiyməti təqribən 40-42 dollar civarında idi, bu ilin ilk 6 ayında isə təqribən 50-55 dollar civarında olub. Son bir aydır ki, qiymətlərdə azalma müşahidə olunur. Ancaq neftin qiyməti ötən illə müqayisədə hələ də normaldır. Nə qədər də qəribə səslənsə də, bu statistik göstəricilərə devalvasiyada müsbət təsir edib. Çünki xaricə satılan məhsullar dollarla satılır, sonradan həmin vəsaitlər sonradan ÜDM-də manat ekvivalentində indiki məzənnəyə uyğun olaraq hesablanır və bu da ÜDM-in manatla göstəricilərini yüksəldir”.


N.Cəfərlinin sözlərinə görə, ötən il ÜDM-də azalma daha kəskin olub - 3,8 faiz: "İndi isə azalmanın sürətinin aşağı düşməsinin səbəbi yenə də neftlə bağlıdır. Neftin qiymətləri yüksəldiyi üçün ÜDM-də manat ekvivalentində faiz artdı. Dövlət Statistika Komitəsi bu cür hesablamalar aparmaqla insanları sakitləşdirməkdən başqa bir iş görmür. Normal analiz aparılarkən neft sektoru ilə qeyri-neft sektorunun bir-birindən ayrılması düzgün deyil. Ümumiyyətlə, dünyada belə bir yanaşma mövcud deyil. Bu, Rusiyadan bizə keçmiş pis bir ənənədir. Dünyanın heç bir ölkəsində ümumi iqtisadi göstəricilər hesablanarkən neft və ya qeyri-neft sektoru kimi anlayışlar olmur. Dünyada ən böyük neft ölkələrindən biri ABŞ-dır. Hasilatına görə lider ölkədir. Ancaq bu ölkənin heç bir statistik göstəricilərində ÜDM hesablanarkən ”neft" və ya "qeyri-neft” sözlərinə rast gələ bilməzsiniz. Azərbaycanda isə qeyri-neft sektorunda müəyyən irəliləyiş olduğu üçün, bunu sanki bir uğur hekayəsinə çevirməyə çalışırlar. Bu sektorda 1,7 faizlik bir artım olduğunu önə çəkərək, ümumi azalmadan diqqəti yayındırmağa çalışırlar".


İqtisadçının fikrincə, real gəlirlər bölümünə baxdıqda görünür ki, vəziyyət heç də ürəkaçan deyil: "Azərbaycan əhalisinin real gəlirləri bu ilin ilk 6 ayı ərzində 6,7 faiz artıb. Bu artım nominal olaraq hesablanıb. Ancaq reallıqda isə gəlirlər azalıb. Çünki rəsmi inflyasiya 14 faizdirsə, inflyasiya nominal artımı obrazlı desək ”yeyib", hətta daha da azalmasına səbəb olub. İnsanların alıcılıq qabiliyyətinin aşağı düşməsinə səbəb olub. Yekun olaraq onu qeyd edim ki, DSK-nın əsas qayəsi və borcu siyasi bəyanatlara bənzər statistik məlumatlar açıqlamaq deyil, ölkədəki iqtisadi proseslərin hansı formada getdiyini, hansı problemlərin olduğunu təsbit etməkdir. İqtisadiyyatda da tibdə olduğu kimi, diaqnostika çox önəmlidir və statistik rəqəmlərin doğruluğu mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Azərbaycanda iqtisadiyyatın sağlamlaşmasını istəyiriksə, diaqnozu düzgün verməliyik. Bu diaqnozda yer alan statistik rəqəmlər siyasiləşmiş rəqəmlər deyil, reallığı əks etdirən rəqəmlər olmalıdır".


Xəbər 2117 dəfə oxunub






Oxşar xəbərlər

Prezident Ramil Usubovu qəbul etdi – Foto
Köçəryan yenidən həbs olundu
Şirməmməd Hüseynovla vida mərasimi keçirilib
ATƏT-in nümayəndə heyəti Ağdama gəlib
İsmət Abbasovun oğlu radikal dini təriqətə üzv olub
Professor Şirməmməd Hüseynov dünyasını dəyişib
İSTANBUL MERİNİ SEÇDİ! Qalib yenə Əkrəm İmamoğludur
“Megafun”da dəhşətli partlayışın görüntüləri yayıldı — VİDEO
Təhsil eksperti Əmrullayevkimiləri və təhsil səviyyəsini qınadı
“Hər bir şəxs bilməlidir ki,...” — İlham Əliyevdən məmurlara XƏBƏRDARLIQ
Kərimovlar ailəsinin milyardları ölkəyə qaytarılır
"Megafun"da partlayış: tanınmış müğənni və övladı xəsarət aldı
İstanbulda bələdiyyə səsverməsi başlayıb
Yabanı çətənə kolları aşkar edilərək yandırılıb
İlham Əliyev niyə məhz onları seçdi? – Kodlar açılır
Dünyanın yarısı milyonerlərə məxsusmuş...
Repressiya qurbanı olmuş qələm sahiblərimiz
Fuad Abbasovun ailəsinin yaşadığı evdə axtarış aparılıb
Elçibəyin təyin etdiyi icra başçısı niyə güllələndi?
İqtidardakı kadr dəyişikliyinə müxalifət nə deyir - rəylər
Deputat: "Biz ermənilərlə birgə yaşaya bilərik"
Əli Nağıyev Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin kollektivinə təqdim edilib
Ramil Usubov daha yüksək vəzifəyə təyinat alıb
İran ABŞ texnikasını BELƏ MƏHV ETDİ - VİDEO
Ramil Usubovdan DİN-nin şəxsi heyətinə xoş MÜRACİƏT
Donald Tusk: "Brexit" sazişi layihəsi dəyişdirilə bilməz"
“Boltonun Qarabağla məşğul olmağa vaxtı yoxdur, onun diqqəti İrana yönəlib”
“MƏMMƏDYAROV HEÇ BİLMİR FUTBOL NƏDİR…” - Aqil Abbas
Rektorun evi qarət olundu: Hadisə niyə gizlədilir?
Gürcüstanın parlament sədri impiçment edilə bilər
Xatirə toyda biabırçı geyimdə - VİDEO
Gəncədə idarə etmədən çıxan motosklet aşıb
Novruz Məmmədov nazirləri topladı - TƏCİLİ
QHT sədri Lider TV-də siyasi verliş aparacaq
Prezidentdən böyük dəyişikliklər - yeni görəvə gətirilən generalların dosyeləri
Vilayət Eyvazov daxili işlər naziri təyin olunub
DTX-nın yeni rəisi Əli Nağıyev oldu
Toğrul Əsgərov millidən kənarlaşdırıldı
Elinanın qəbri təhqir edildi – Yeni cinayət işi başlandı
Mədət Quliyev DTX-nin rəisi vəzifəsindən azad edilib nazir təyin edildi
Odlar Yurdu Universitetində pedaqoji heyətin attestasiyası keçirilir
“Hökumət Buludu” hökumətə nə vəd edir?
Sarkisyanın qarşısında baş əyən “Qaçqınkom” sədrinin fiaskosu: Rövşən Rzayev uğursuzluğu
Sabiq nazir ölkədən 14 milyon dolları NECƏ ÇIXARDI?
Makron Zelenski ilə razılaşdı: Putinlə görüş olacaq
Elçibəyin ailəsi Birinci vitse-prezidentə təşəkkür edib
VERGİLƏRİN SƏRTLƏŞƏN ÜZÜ… – Sahibkarların qorxusu əsaslıdırmı?
Saakaşvilidən Kiyev şəhəri ilə bağlı inanılmaz təklif
Aİ ayrı ölkələr üçün vizasız rejimi dayandıra bilər
Dünya çempionumuz yeni qurum yaratdı
Ağstafada qətliam qan davasıymış
Sabirabadda otyandıran manyak peyda olub
Türkiyə-ABŞ ziddiyyətinin əsas səbəbi iddia olundu
Eldar Sabiroğlu oğlundan imtina edib?
Qobu qəsəbəsində iki qardaş qonşular tərəfindən döyülüb
Sabirin büstü bu abırda - Cəlilabadda etiraz + FOTO
Qumarda borc aldığı 427 min dolları uduzdu
Gəncədə tanınmış idmançının oğlu 1 manata görə öldürüldü
Azərbaycanlı hakim UEFA-dan təyinat alıb
Kredit faizləri niyə yuxarıdır - ilginc faktlar
Dünyanın ən seksual qadını seçildi – FOTO
Qarabağda müharibə küləyi əsir - EHTİMAL
Ağstafada 8 nəfərin avtomatla güllələnməsiylə bağlı RƏSMİ AÇIQLAMA
Türkiyədə erməni dilində İLK KANAL AÇILDI: Ərdoğan da dəstəklədi - FOTO
Xırdalanda kişi 4-cü mərtəbədən yıxılıb
Türkiyə Silahlı Qüvvələri 77 PKK terrorçusunu zərərsizləşdirib
“Odlar Yurdu” Gənclər İB 7 yaşında
Tarixi debat bitdi, müzakirələr alovlandı - Video
Maykl Pompeo: ABŞ İranla müharibə istəmir
Pənah Hüseyn Surət Hüseynova od püskürdü: “... Qələt eləyir..”

Bütün xəbərlər

2019 - SARI QABAN NƏLƏR VƏD EDİR?
love HƏR ŞEY "QABAN" KİMİ OLACAQ
love DEMOKRATİYAYA DOĞRU BİR AZ DA İRƏLİLƏYƏCƏYİK...
am DİNAMİK İNKİŞAFIMIZ DAVAM EDƏCƏK
lol HEÇ VECİMƏ DƏ DEYİL
tongue AZƏRBAYCANDAN BAŞ GÖTÜRÜB QAÇACAĞAM
crying TRAMP NEFTİN QİYMƏTİNİ QALDIRMAĞA NAİL OLACAQ
what QARABAĞI GERİ ALACAĞIQ
wink SƏN SAYDIĞINI SAY, GÖR Kİ, FƏLƏK NƏ SAYACAQ
recourse DOLLAR 2 MANATDAN BAHA OLACAQ
angry ACLIQ, YOXSULLUQ GƏLİR
tongue ALLAH BİLİR OLACAĞI...

«    İyun 2019    »
BeÇaÇCaCŞB
 
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
        Ünvan: Bakı şəhəri, Mətbuat prospekti, 529-cu məhəllə, Azərbaycan nəşriyyatı, 1-ci mərtəbə.
© Müəllif hüquqları qorunur. Məlumatdan istifadə etdikdə istinad mütləqdir. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir.
Script time: [1.96185] initstartout [0.00017] initstartin [0.00073] calstart [1.36773] calend [0.00065] topnewsend [0.00376] rsssend [0.00000] ehgend [0.03688] tagsstart [0.00072] tag-initendin [0.00000] initendout [0.00001] weathend [0.00000] end [0.55115]